Wyciek z pompy w instalacji oczyszczania metanolu oznacza niekontrolowane wydostanie się medium (metanolu) do otoczenia: jako rozlew cieczy oraz jako emisję par. Z punktu widzenia bezpieczeństwa pracy typowo rozpatruje się dwa główne skutki takiego zdarzenia.
1) Zagrożenie toksyczne
Metanol jest substancją stwarzającą zagrożenie zdrowotne. Do narażenia może dojść przez wdychanie par, kontakt ze skórą lub przypadkowe połknięcie. W praktyce zakładowej oznacza to konieczność ograniczenia ekspozycji (wentylacja, izolacja strefy), stosowania odpowiednich rękawic i ochrony oczu oraz szybkiego usunięcia rozlewu zgodnie z procedurą.
2) Zagrożenie pożarowe
Metanol jest cieczą palną, a jego pary mogą zapalać się od źródeł energii (iskra, gorąca powierzchnia, ładunki elektrostatyczne). Wyciek zwiększa powierzchnię parowania, więc podnosi ryzyko powstania atmosfery zapalnej w pobliżu pompy. Dlatego w działaniach awaryjnych kluczowe jest eliminowanie źródeł zapłonu, szybkie odcięcie dopływu, zastosowanie sorbentów i zabezpieczenie przeciwpożarowe.
Odpowiedź "Tylko zagrożenie toksyczne." jest niepełna, bo pomija palność metanolu i możliwość zapłonu rozlewu lub par. Odpowiedź "Tylko zagrożenie pożarowe." także jest niepełna, ponieważ ignoruje ryzyko narażenia zdrowotnego pracowników podczas wycieku i usuwania skutków awarii. Odpowiedź "Zagrożenie wybuchem." może kojarzyć się z przemysłem chemicznym, jednak samo pojęcie wybuchu wymaga specyficznych warunków (np. odpowiedniej mieszaniny i ograniczenia przestrzeni); w typowej klasyfikacji skutków wycieku metanolu z pompy podstawowe i bezpośrednie są zagrożenia toksyczne oraz pożarowe.
Wskazówka egzaminacyjna: przy wyciekach substancji w instalacji zawsze oceniaj równolegle "wpływ na człowieka" (toksyczność/żrącość) oraz "wpływ na zdarzenia pożarowe" (palność/zapłon), bo te ryzyka często współwystępują.
