KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 40.
Określ maksymalną masę ładunku, jaką można przetransportować pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) 25 ton, jeżeli masa własna pojazdu wynosi 3 950 kilogramów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
DMC to maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem. Aby obliczyć maksymalną masę ładunku, odejmij masę własną od DMC: 25 000 kg − 3 950 kg = 21 050 kg. Po przeliczeniu na tony: 21 050 kg / 1000 = 21,05 t.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie drogowym dopuszczalna masa całkowita (DMC) oznacza maksymalną masę pojazdu wraz z ładunkiem. Z tego wynika podstawowa zależność używana w planowaniu przewozu:

ładowność = DMC − masa własna

W zadaniu DMC wynosi 25 ton, czyli 25 000 kg. Masa własna pojazdu to 3 950 kg. Najpierw wykonujemy odejmowanie w tej samej jednostce:

25 000 kg − 3 950 kg = 21 050 kg

Następnie zamieniamy kilogramy na tony, pamiętając że 1 t = 1000 kg:

21 050 kg / 1000 = 21,05 t

Dlatego poprawna odpowiedź to 21,05 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 28,95 t – taki wynik może pochodzić z błędnego działania (np. dodania masy własnej do DMC albo niewłaściwego przeliczenia jednostek). Ładunek nie może zwiększać wartości ponad DMC.
  • 25 000 kg – to sama DMC w kilogramach. Ta wartość obejmuje już masę własną pojazdu, więc nie jest maksymalną masą ładunku.
  • 210 500 kg – błąd rzędu wielkości (dopisywanie zera lub błędne przestawienie przecinka). Taki wynik jest nielogiczny, bo wielokrotnie przekracza DMC.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź sens wyniku. Maksymalna masa ładunku musi być mniejsza od DMC i wyrażona w jednostce zgodnej z odpowiedzią (tu: tony).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DMC to maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem (i zwykle także z kierowcą oraz wyposażeniem), której nie wolno przekroczyć. W zadaniach obliczeniowych DMC jest "limitem", od którego odejmuje się masę własną, aby uzyskać maksymalną masę ładunku.
Masa własna to masa pustego pojazdu (bez ładunku). W obliczeniach ładowności jest to wartość, którą trzeba odjąć od DMC. Dzięki temu otrzymujesz maksymalną masę towaru, jaką możesz załadować bez przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.
Stosuje się prosty wzór: ładowność = DMC − masa własna. Najpierw sprowadź wszystko do jednej jednostki (np. kg), wykonaj odejmowanie, a na końcu (jeśli trzeba) przelicz wynik na tony. To typowe działanie w planowaniu załadunku.
Bo odejmowanie lub dodawanie ma sens tylko wtedy, gdy wartości są w tej samej jednostce. Jeśli DMC jest w tonach, a masa własna w kilogramach, musisz przeliczyć jedną z nich. Najczęściej wygodnie jest użyć kilogramów, a potem wynik przeliczyć na tony (1 t = 1000 kg).
Nie, bo 25 000 kg to w tym przykładzie sama DMC, czyli masa pojazdu z ładunkiem, a nie masa ładunku. Maksymalna masa ładunku musi być mniejsza od DMC, ponieważ część "limitu" masy zajmuje już masa własna pojazdu.
Najprościej użyć kontroli logicznej: ładowność musi być mniejsza od DMC, a po dodaniu ładunku do masy własnej powinno wyjść dokładnie DMC. Jeśli wynik jest większy niż DMC albo ma zbyt dużo zer, to zwykle oznacza błąd jednostek lub błąd rzędu wielkości.
Najczęstsze są: pominięcie zamiany 1 t = 1000 kg, błędne przesunięcie przecinka (np. 3 950 kg jako 39,5 t) oraz mieszanie zapisu z przecinkiem i kropką. Pomaga zapisanie na brudno: "t → kg: ×1000" i "kg → t: ÷1000".
Ładowność liczy się m.in. przy przyjmowaniu zlecenia transportowego, planowaniu kompletacji i paletyzacji, doborze auta do masy towaru oraz kontroli, czy suma mas wszystkich jednostek ładunkowych nie przekroczy limitu. To podstawowa czynność w organizacji transportu.
Co najmniej: masa własna pojazdu, DMC, masa ładunku (lub masa jednostek logistycznych), a w praktyce także rozkład masy (np. na osie) i ewentualne ograniczenia wynikające z konstrukcji nadwozia. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wystarcza różnica DMC i masy własnej.
Ćwicz krótkie zadania na: odejmowanie DMC i masy własnej, przeliczenia kg–t oraz kontrolę sensowności wyniku. Warto wyrobić nawyk zapisywania jednostek przy każdej liczbie. Na egzaminie ogranicza to błędy wynikające z pośpiechu i "zgubienia" jednostki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dMC to maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "masa" (definicje i jednostki SI), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/masa;3938921.html - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL): przeliczanie jednostek masy (kg, t) – materiał edukacyjny, https://pl.khanacademy.org/ - dostęp 2026-02-18
  • J. Halliday, R. Resnick, J. Walker, "Podstawy fizyki. Mechanika", rozdziały o wielkościach fizycznych i jednostkach, wydanie polskie (weryfikacja pojęć i konwersji jednostek)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw transportu drogowego (pojęcia: DMC, masa własna, ładowność)
  • Materiały szkolne z matematyki zawodowej: działania na jednostkach i przeliczenia
  • Zadania treningowe z planowania załadunku (ładowność, objętość, naciski osi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego