KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 9.
Określ masę liniową nitki bawełnianej o długości 5000 m i masie 500 g.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostka tex oznacza masę w gramach przypadającą na 1000 m nici (1 tex = 1 g/1000 m).
Skoro 5000 m waży 500 g, to 1000 m waży 500/5 = 100 g, czyli 100 tex. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia na 1000 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć masę liniową (miano) nitki w jednostce tex. W systemie tex przyjmuje się definicję:

1 tex = 1 g / 1000 m (czyli 1 gram na 1 kilometr długości).

Dane z zadania:

  • długość nitki: 5000 m,
  • masa nitki: 500 g.

Najwygodniej sprowadzić długość do 1000 m, bo tex jest "na 1000 m". Skoro 5000 m waży 500 g, to 1000 m to 1/5 tej długości, więc masa dla 1000 m będzie 1/5 masy:

500 g ÷ 5 = 100 g

To oznacza, że masa 1000 m wynosi 100 g, a więc miano w systemie tex wynosi:

100 tex

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "10 Tex" – taki wynik mógłby powstać, gdyby omyłkowo przyjąć inną długość odniesienia albo popełnić błąd dzielenia (np. potraktować 5000 m jak 50 000 m lub zgubić zero).
  • "1 Tex" – to typowy skutek nieuwzględnienia skali 1000 m (np. uznanie, że 0,1 g/m to 0,1 tex, zamiast przeliczenia na g/1000 m).
  • "1000 Tex" – taki wynik wynika zwykle z przestawienia przecinka lub pomylenia relacji (zamiast dzielić przez 5, ktoś mnoży przez 10).

W praktyce krawieckiej umiejętność przeliczania na tex pomaga porównywać grubość nici i dobierać je do rodzaju materiału oraz obciążeń szwu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tex to jednostka masy liniowej stosowana dla przędzy i nici. Oznacza, ile gramów przypada na 1000 metrów (1 km) długości. Im większa wartość tex, tym nić jest "grubsza" (ma większą masę na tę samą długość).
Najpierw ustal, ile waży 1000 m nici. Jeśli znasz masę dla innej długości, przelicz proporcją. Wzór praktyczny: tex = (masa w g / długość w m) × 1000. Potem sprawdź, czy jednostki są spójne.
Bo definicja tex jest oparta o długość odniesienia 1000 m. To ułatwia porównywanie nici: niezależnie od tego, jak długi jest próbny odcinek, wynik zawsze odnosi się do 1 km. Dzięki temu wartości są wygodne i porównywalne między producentami.
Większy tex oznacza większą masę na 1000 m, czyli zwykle nić jest grubsza/cięższa. Mniejszy tex to nić lżejsza i zazwyczaj cieńsza. Na egzaminie zwracaj uwagę, że w systemie tex "większa liczba" = "większa masa liniowa".
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia na 1000 m, zgubienie zera w mnożeniu przez 1000, mieszanie jednostek (np. metry z kilometrami) oraz mechaniczne wybieranie "ładnie brzmiącej" odpowiedzi bez rachunków. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Użyj skrótu myślowego: 5000 m to 5 × 1000 m. Skoro 500 g przypada na 5 "kilometrów", to na 1 "kilometr" przypada 500/5 = 100 g, czyli 100 tex. To najszybsza metoda bez wzoru.
Nie. Tex to ogólny system mianowania i można go stosować do różnych włókien i materiałów przędzalniczych (np. bawełna, poliester, mieszanki). W treści z "bawełnianą" chodzi o rodzaj nici, ale sposób obliczania w tex pozostaje taki sam.
Masa liniowa mówi, jaka jest "ciężkość" nici na określonej długości. W krawiectwie przekłada się to na dobór nici do materiału, wytrzymałość szwu i wygląd przeszycia. Zbyt gruba nić może marszczyć tkaninę, a zbyt cienka może osłabić szew.
Tex jest systemem bezpośrednim: większa liczba oznacza większą masę liniową. Są też systemy pośrednie (np. oparte o długość na masę), gdzie zależność bywa odwrotna. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy w pytaniu jest wyraźnie wskazane "tex".
Stosuj proporcję do 1000 m: rozbij długość na wielokrotność 1000 m (np. 5000 m = 5 × 1000 m), a masę podziel przez tę samą liczbę. To minimalizuje błędy rachunkowe. Dodatkowo oceń sens: 1000 tex byłoby nienaturalnie "ciężkie" dla typowej nici.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Jednostka tex oznacza masę w gramach przypadającą na 1000 m nici (1 tex = 1 g/1000 m).Skoro 5000 m waży 500 g, to 1000 m waży 500/5 = 100 g, czyli 100 tex."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Tex (jednostka)" – definicja 1 tex = 1 g/1000 m: https://pl.wikipedia.org/wiki/Tex_(jednostka) (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN), hasło "Tex (unit)" – definicja i opis systemu: https://en.wikipedia.org/wiki/Tex_(unit) (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy włókiennictwa: systemy mianowania przędzy i nici (tex, dtex, Nm, Ne)
  • Tablice przeliczeń jednostek stosowanych w tekstyliach
  • Zadania rachunkowe z obliczania masy liniowej i przeliczeń jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego