KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Określ minimalną szerokość b dna wykopu dla przewodu gazociągowego DN 800, wiedząc, że
Ilustracja przedstawia fragment tekstu zawierający wzory matematyczne dotyczące minimalnej szerokości dna wykopu dla rur
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
DN 800 oznacza średnicę 800 mm, czyli D = 0,8 m.
Ponieważ 0,8 m > 0,7 m (700 mm), należy zastosować zależność b = 1,7D dla D > 700 mm. Po podstawieniu: b = 1,7 × 0,8 m = 1,36 m. Wynik 1,20 m pochodzi z niewłaściwego wzoru dla mniejszych średnic.

Pełne wyjaśnienie:

Minimalna szerokość dna wykopu b dla gazociągu dobiera się z zależności podanych dla dwóch zakresów średnic. Kluczowe jest sprawdzenie warunku granicznego 700 mm, bo od niego zależy wybór wzoru.

Dla przewodu DN 800 przyjmuje się średnicę D = 800 mm, czyli po konwersji jednostek D = 0,8 m. Ponieważ 800 mm > 700 mm, nie stosuje się wzoru addytywnego, tylko przypadek dla większych średnic: b = 1,7D.

Obliczenie krok po kroku:

  • Konwersja: 800 mm = 0,8 m.
  • Dobór wzoru: D > 700 mm → b = 1,7D.
  • Podstawienie: b = 1,7 × 0,8 m = 1,36 m.

Odpowiedź "b = 1,36 m" jest więc poprawna, bo wynika bezpośrednio z właściwego wzoru dla D > 700 mm oraz poprawnej konwersji mm na metry.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne:

  • "b = 1,20 m" to wynik z użycia wzoru b = D + 0,4 m, ale ten wzór dotyczy wyłącznie rur o średnicy D ≤ 700 mm. Dla DN 800 warunek nie jest spełniony.
  • "b = 2,50 m" nie wynika z żadnej z podanych zależności i znacząco przekracza minimalną wartość; mogłaby opisywać szerokość przy innych założeniach technologicznych, ale nie minimalną z tego zadania.
  • "b = 0,90 m" jest zbyt małe w stosunku do średnicy rury i również nie wynika z podanych zależności, nie zapewniając wymaganej przestrzeni roboczej.

W praktyce egzaminacyjnej warto zawsze wykonać dwa "checki": (1) porównać D z 700 mm, (2) pilnować jednostek (mm → m). To ogranicza typowe pomyłki przy zadaniach obliczeniowych dotyczących wykopów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień DN 800 na średnicę w metrach: 800 mm = 0,8 m. Potem sprawdź warunek: jeśli D > 700 mm, użyj wzoru b = 1,7D. Dla 0,8 m: b = 1,7 × 0,8 = 1,36 m.
Bo dla dużych rur potrzebna jest proporcjonalnie większa przestrzeń robocza przy dnie wykopu. Zależność mnożnikowa 1,7D zwiększa szerokość wraz ze średnicą, co ułatwia ułożenie przewodu i prace montażowe (np. dostęp do złączy).
DN 800 oznacza średnicę nominalną 800 mm. W zadaniach obliczeniowych zwykle traktuje się ją jako D = 800 mm, a następnie przelicza na metry (0,8 m), aby spójnie użyć wzorów podanych w metrach.
Stosuje się go dla mniejszych średnic, gdy D ≤ 700 mm. Składnik 0,4 m oznacza minimalny zapas na przestrzeń roboczą. Dla D większego niż 700 mm ten wzór nie ma zastosowania i trzeba przejść na b = 1,7D.
Najczęściej myli się wzory i używa b = D + 0,4 m także dla DN 800, co daje 1,20 m. Drugi błąd to brak konwersji jednostek (podstawienie 800 zamiast 0,8), co "psuje" wynik o rząd wielkości.
Nie, bo 1,20 m wynika z b = D + 0,4 m przy D = 0,8 m, ale ten wzór obowiązuje tylko dla D ≤ 700 mm. Dla DN 800 (800 mm) warunek nie jest spełniony, więc właściwe jest b = 1,7D.
Wzory w zadaniu są zapisane z jednostką "m", więc D powinno być w metrach. Jeśli podstawisz 800 (mm) zamiast 0,8 (m), otrzymasz wynik nielogiczny (np. setki metrów), co jest typowym sygnałem błędu jednostek.
Zrób prosty test progu: porównaj średnicę w mm z 700. Jeśli jest większa (np. 800), wybierasz b = 1,7D. Jeśli jest równa lub mniejsza (np. 500), wybierasz b = D + 0,4 m.
Symbol D oznacza średnicę rury (w zadaniu porównywaną do 700 mm). W obliczeniach praktycznych najpierw ustalasz D z DN (np. DN 800 → D = 800 mm), a następnie używasz tej wartości w odpowiedniej jednostce.
Minimalna szerokość zapewnia miejsce na bezpieczne ułożenie przewodu i wykonanie prac montażowych. Zbyt wąski wykop utrudnia dostęp do rury i złączy, a zbyt szeroki zwiększa kubaturę urobku i koszty robót ziemnych.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "DN 800 oznacza średnicę 800 mm, czyli D = 0,8 m.Ponieważ 0,8 m > 0,7 m (700 mm), należy zastosować zależność b = 1,7D dla D > 700 mm. Po podstawieniu: b = 1,7 × 0,8 m = 1,36 m."

Źródła:

  • Ilustracja do zadania (opis zweryfikowany): wzory b = D + 0,4 m dla D ≤ 700 mm oraz b = 1,7D dla D > 700 mm (materiał źródłowy w bazie pytania).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.9 z działu: roboty ziemne i montaż rurociągów
  • Zadania obliczeniowe z doboru wymiarów wykopów (arkusze egzaminacyjne/przykłady)
  • Podstawy jednostek i analizy wymiarowej w obliczeniach technicznych (mm–m)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego