KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 4.
Określ, na podstawie informacji zamieszczonych w przedstawionej tabeli, jaką prędkość obrotową powinno mieć wrzeciono pilarki tarczowej dla piły o średnicy zewnętrznej 200 mm, przy prędkości skrawania 59 m/s.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla kwalifikacji TECHNIK TECHNOLOGII DREWNA - KWALIFIKACJA A50.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość skrawania v dla piły tarczowej jest prędkością obwodową: v = (π·d·n)/60. Po podstawieniu d = 0,2 m i v = 59 m/s: n = 59·60/(π·0,2) ≈ 5638 obr/min, co zaokrągla się do 5 600 obr/min (najbliższa odpowiedź).

Pełne wyjaśnienie:

W pilarkach tarczowych "prędkość skrawania" w typowych zadaniach technologicznych oznacza prędkość obwodową krawędzi zębów (czyli prędkość liniową punktu na obwodzie tarczy). Jest ona powiązana ze średnicą tarczy i prędkością obrotową wrzeciona.

Obowiązuje zależność:

v = (π · d · n) / 60

gdzie: v – prędkość obwodowa w m/s, d – średnica zewnętrzna tarczy w metrach, n – prędkość obrotowa w obr/min, a liczba 60 wynika z przeliczenia minut na sekundy.

Dane: d = 200 mm = 0,2 m, v = 59 m/s. Przekształcamy wzór do postaci na obroty:

n = v · 60 / (π · d)

Podstawienie:

n = 59 · 60 / (π · 0,2) = 3540 / 0,628… ≈ 5638 obr/min

W odpowiedziach egzaminacyjnych wartości często są podane z zaokrągleniem do "typowych" nastaw, dlatego wynik ≈ 5638 odpowiada opcji 5 600 obr/min.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • 4 500 obr/min daje niższą prędkość obwodową niż 59 m/s (zaniżenie parametru), co zwykle oznacza inną klasę prędkości z tabeli.
  • 2 000 obr/min jest zdecydowanie za małe dla wskazanej prędkości skrawania i średnicy 200 mm; taki wybór często wynika z pominięcia przeliczenia jednostek lub błędnego użycia wzoru.
  • 8 000 obr/min zawyża prędkość obwodową; typowym powodem jest pomylenie dzielenia przez (π·d) z mnożeniem albo użycie d w milimetrach bez konwersji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zamień średnicę na metry i sprawdź, czy otrzymany wynik jest "w okolicy" odpowiedzi (tu ~5,6 tys. obr/min), zanim wybierzesz wariant końcowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W praktyce zadań technologicznych dla pilarki tarczowej prędkość skrawania oznacza prędkość obwodową na zewnętrznej krawędzi tarczy (w miejscu zębów). To prędkość liniowa punktu na obwodzie piły, zwykle podawana w m/s.
Stosuje się zależność prędkości obwodowej: v = (π·d·n)/60. Po przekształceniu: n = v·60/(π·d). Kluczowe jest, aby średnicę d podać w metrach (np. 200 mm = 0,2 m).
Bo we wzorze z prędkością v w m/s średnica d musi być w metrach, inaczej wynik obrotów będzie błędny nawet tysiąckrotnie. Konwersja jednostek jest najczęstszym "cichym" błędem, gdy rachunek wygląda poprawnie, ale liczby nie pasują.
Można wykonać szybkie oszacowanie: obwód tarczy 200 mm to ok. π·0,2 ≈ 0,63 m. Aby uzyskać 59 m/s, potrzeba ok. 59/0,63 ≈ 94 obrotów na sekundę, czyli ok. 94·60 ≈ 5600 obr/min. Jeśli wyjdzie np. 2000 lub 8000, warto sprawdzić jednostki.
Nie. Posuw dotyczy przesuwu materiału (lub narzędzia) względem siebie wzdłuż kierunku cięcia, a prędkość skrawania w pilarce tarczowej odnosi się do prędkości obwodowej zębów tarczy. Mylenie tych pojęć prowadzi do złego doboru obrotów i parametrów procesu.
Tabele stosuje się, gdy w materiałach dydaktycznych podano gotowe zestawienia: średnica tarczy ↔ zalecane obroty dla zadanej prędkości obwodowej lub zakresów prędkości skrawania. Wzór jest uniwersalny i pomaga zweryfikować odczyt z tabeli, zwłaszcza przy zaokrągleniach.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany mm na m, pominięcie dzielenia przez 60 (sekundy/minuty), użycie promienia zamiast średnicy, oraz zaokrąglanie w złym momencie (np. zbyt wcześnie). Pomaga zapisanie jednostek przy każdej liczbie.
W praktyce maszynowej nastawy obrotów bywają skokowe (wynikają z przekładni lub standardowych nastaw falownika), a w arkuszach egzaminacyjnych podaje się wartości "typowe". Dlatego wybiera się odpowiedź najbliższą obliczonemu wynikowi, a nie idealnie równą.
W większości zadań egzaminacyjnych przyjmuje się średnicę zewnętrzną, bo odpowiada ona prędkości na krawędzi zębów. W praktyce mogą występować niuanse (np. różna geometria zębów), ale w obliczeniach szkolnych i testowych stosuje się średnicę nominalną tarczy.
Ćwicz schemat: (1) wypisz dane i jednostki, (2) zamień mm na m, (3) zapisz wzór v = (π·d·n)/60, (4) przekształć na n, (5) podstaw i zaokrąglij do najbliższej odpowiedzi. Warto zrobić serię krótkich zadań dla różnych średnic tarcz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Prędkość skrawania v dla piły tarczowej jest prędkością obwodową: v = (π·d·n)/60."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Prędkość skrawania" (zależność prędkości skrawania od parametrów ruchu obrotowego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_skrawania - dostęp 2026-03-02
  • Engineering ToolBox, "Rotational Speed - RPM - given Linear Speed and Diameter" (zależność v, d, n i przeliczenia jednostek), https://www.engineeringtoolbox.com/rotational-speed-d_130.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), hasło: "Cutting speed" (definicja i ogólne zależności dla operacji skrawania), https://en.wikipedia.org/wiki/Cutting_speed - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki technologii obróbki skrawaniem drewna (rozdziały o parametrach skrawania i doborze narzędzi)
  • Instrukcje/DTR pilarek tarczowych (sekcje o dopuszczalnych średnicach tarcz i zakresach obrotów)
  • Materiały producentów narzędzi skrawających do drewna (tabele prędkości obwodowych i zaleceń eksploatacyjnych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego