KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Określ, na podstawie informacji zamieszczonych w tabeli oraz zaprezentowanych na schemacie, w którym z rodzajów przemysłu przekroczony jest próg bólu.
Ilustracja przedstawia schematyczny wykres poziomów hałasu w różnych sytuacjach oraz tabelę z poziomami hałasu w różnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg bólu rozpoznaje się przez porównanie poziomu hałasu odczytanego z tabeli i schematu z wartością graniczną tego progu. Dla branży, w której wskazana wartość jest najwyższa i przekracza zaznaczony próg, stwierdza się przekroczenie. Z danych w zadaniu wynika, że dotyczy to przemysłu lotniczego.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność interpretacji danych pomiarowych hałasu oraz rozpoznania, czy dla danego źródła/branży następuje przekroczenie progu bólu. W praktyce oznacza to odczytanie wartości poziomu dźwięku (z tabeli) i/lub wartości przedstawionej na schemacie, a następnie porównanie jej z poziomem odpowiadającym progowi bólu (zwykle podawanym w materiałach dydaktycznych jako wysoki poziom natężenia hałasu).

Poprawna jest odpowiedź "Lotniczym.", ponieważ w udostępnionych w zadaniu danych to właśnie dla tego rodzaju przemysłu wskazano poziom hałasu przekraczający zaznaczony/określony próg bólu. Innymi słowy: po zestawieniu wartości z tabeli z linią/poziomem progowym na schemacie, jedynie (lub jednoznacznie) przemysł lotniczy znajduje się powyżej progu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Hutniczym." – branża może być głośna, ale w danych zadania jej poziom nie przekracza progu bólu (częsty błąd to wybór na podstawie skojarzeń zamiast na podstawie odczytu).
  • "Drzewnym." – pomiary hałasu w przemyśle drzewnym bywają wysokie, jednak w zadanych wartościach nie osiągają poziomu odpowiadającego progowi bólu; pomyłka często wynika z odczytu niewłaściwej kolumny lub skali.
  • "Włókienniczym." – hałas w tej branży może być istotny, ale zgodnie z tabelą i schematem nie przekracza progu bólu; typowym błędem jest mylenie wartości maksymalnej z uśrednioną albo nieuwzględnienie oznaczenia progu na wykresie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostkę i rodzaj wartości (maks./śred./szczytowa), a potem porównuj ją z progiem z tego samego typu prezentacji (tabela vs wykres). To ogranicza ryzyko błędu wynikającego z samej intuicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próg bólu to taki poziom dźwięku, przy którym bodziec akustyczny zaczyna wywoływać ból i może szybko prowadzić do uszkodzeń słuchu. W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się go jako wartość progową: jeśli poziom hałasu jest wyższy, uznaje się przekroczenie.
Najpierw znajdź na wykresie linię/poziom oznaczający próg bólu, potem odczytaj wartość dla danej branży (punkt/słupek/krzywa). Jeśli odczytana wartość leży powyżej progu, oznacza to przekroczenie. Uważaj na skalę osi i jednostki.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwej kolumny, pomylenie wartości średniej z maksymalną, nieuwzględnienie skali osi (np. inny krok na osi), oraz wybór odpowiedzi "na wyczucie". Pomaga zaznaczenie progu i porównanie wszystkich wartości po kolei.
Tabela zwykle podaje konkretne liczby, a schemat ułatwia szybkie porównanie z progiem (np. linią odniesienia). Połączenie obu form ma sprawdzić, czy umiesz weryfikować dane w różnych przedstawieniach i nie popełniasz błędów interpretacji wykresu.
Wysokie poziomy hałasu mogą wywoływać ból i stanowić poważne ryzyko uszkodzenia słuchu, zwłaszcza przy braku ochrony. W praktyce ocena zagrożenia zależy też od czasu ekspozycji i charakteru dźwięku, ale przekroczenie progu bólu jest sygnałem alarmowym.
Stosuje się metody techniczne (obudowy, tłumiki, izolacje, wymiana urządzeń na cichsze), organizacyjne (ograniczenie czasu pracy w hałasie, strefy ciszy) oraz środki ochrony indywidualnej (nauszniki, zatyczki). W ochronie środowiska ważne są też bariery i planowanie przestrzenne.
Próg słyszalności dotyczy najcichszego dźwięku, który człowiek zaczyna słyszeć, a próg bólu dotyczy bardzo głośnych dźwięków wywołujących ból. W testach podpowiedzią jest skala: próg bólu jest na wysokim końcu skali poziomu dźwięku.
Ćwicz odczyt danych z tabel i wykresów, rozumiej jednostki (np. dB) i pojęcia progów. Rozwiązuj zadania, w których trzeba wskazać przekroczenia wartości granicznych. Pomaga też powtórzenie skutków hałasu oraz podstaw monitoringu środowiska.
Pomiary wykonuje się m.in. przy uruchomieniu instalacji, po zmianach technologicznych, przy skargach mieszkańców lub w ramach okresowej oceny oddziaływania. Technik ochrony środowiska analizuje wyniki, porównuje je z kryteriami oceny i proponuje działania ograniczające emisję.
Kluczowa jest wartość poziomu dźwięku przypisana do każdej branży oraz informacja, jaka wartość odpowiada progowi bólu (podana na schemacie lub w opisie). Następnie porównujesz wartości: przekroczenie występuje tam, gdzie poziom hałasu jest większy od progu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Próg bólu rozpoznaje się przez porównanie poziomu hałasu odczytanego z tabeli i schematu z wartością graniczną tego progu."

Źródła:

  • World Health Organization, "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018 - https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289053563 (dostęp: 2026-03-04)
  • International Labour Organization (ILO), "Encyclopaedia of Occupational Health and Safety" (hasło/rozdział dotyczący hałasu w pracy) - https://iloencyclopaedia.org/ (dostęp: 2026-03-04)
  • NIOSH, "Criteria for a Recommended Standard: Occupational Noise Exposure" - https://www.cdc.gov/niosh/docs/98-126/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z akustyki środowiskowej i hałasu przemysłowego (technikum/kwalifikacja CHM.5)
  • Opracowania dot. ochrony słuchu i skutków ekspozycji na hałas
  • Instrukcje metodyczne do interpretacji wykresów i tabel z wynikami pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego