KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 14.
Określ na podstawie receptury namiaru spiekalni, ile koncentratu rud żelaza o zawartości wilgoci 7% należy wprowadzić do mieszanki spiekalniczej potrzebnej do produkcji 8 ton spieku.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "RECEPTURA NAMIARU SPIEKALNI", która dotyczy procesu produkcji spieku w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z receptury (na 1000 kg spieku) odczytuje się dla "Koncentrat rud żelaza" wsad wilgotny 435 kg przy wilgotności 7%.
Trzeba przeskalować do 8 ton spieku: 8 × 435 kg = 3480 kg. Wynik dotyczy masy koncentratu w stanie wilgotnym, zgodnie z treścią zadania.

Pełne wyjaśnienie:

Receptura namiaru spiekalni jest bilansem materiałowym, który podaje ilości składników potrzebnych do otrzymania określonej masy spieku. W tabeli znajdują się zwykle co najmniej dwie kluczowe informacje: wsad wilgotny (czyli rzeczywista masa surowca z wodą) oraz wsad suchy (masa po odjęciu wody).

W tym zadaniu trzeba wyznaczyć, ile koncentratu rud żelaza o wilgotności 7% należy dodać do mieszanki na produkcję 8 ton spieku. Z receptury (sporządzonej dla 1000 kg spieku) odczytujemy w wierszu "Koncentrat rud żelaza ≈60% Fe" wartość 435 kg w kolumnie "Wsad wilgotny kg". To jest dokładnie ta wielkość, o którą pyta zadanie (masa koncentratu w stanie wilgotnym przy 7% H2O).

Następnie stosujemy skalowanie proporcjonalne: skoro 435 kg dotyczy 1 tony spieku, to dla 8 ton mnożymy przez 8:

435 kg × 8 = 3480 kg

Dlatego poprawna odpowiedź to 3480 kg.

  • Wartość 3420 kg wynikałaby z błędnego odczytu lub niepoprawnego współczynnika skali (np. pomylenie 8 ton z inną wielkością partii).
  • Wartość 3240 kg jest typowym skutkiem pomylenia wsadu wilgotnego z suchym: 405 kg (wsad suchy) × 8 = 3240 kg.
  • Wartość 3600 kg sugeruje użycie innej pozycji z tabeli lub zaokrągleń/odczytu "na oko", zamiast wprost z wiersza koncentratu i kolumny wsadu wilgotnego.

Na egzaminie zawsze sprawdzaj: czy pytanie wymaga wsadu wilgotnego czy suchego oraz dla jakiej masy produktu sporządzono recepturę (tu: 1000 kg spieku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdź treść zadania i nagłówki kolumn. Jeśli podano wilgotność surowca (np. 7%) i pytanie dotyczy ilości "koncentratu" do wprowadzenia, zwykle chodzi o wsad wilgotny (rzeczywista masa z wodą). Wsad suchy stosuje się, gdy zadanie wyraźnie każe pominąć wodę.
435 kg to wsad wilgotny (zawiera 7% H2O), a 405 kg to wsad suchy (po odjęciu wody). Różnica wynika z wilgoci naturalnej surowca. W zadaniach trzeba dobrać tę kolumnę, która odpowiada temu, o co pytają.
Ustal współczynnik skali: 8 ton = 8000 kg, a receptura jest na 1000 kg, więc współczynnik wynosi 8. Następnie każdą pozycję z receptury mnożysz przez 8. To podstawowa zasada skalowania bilansu materiałowego w przygotowaniu wsadu.
To zestawienie ilości i proporcji surowców (np. koncentratów, paliwa, topników) potrzebnych do wytworzenia określonej masy spieku. Jest to praktyczny bilans materiałowy dla spiekania, często podawany na 1 tonę produktu i rozpisany na wsad wilgotny oraz suchy.
Najczęściej to pomylenie kolumn: zamiast wsadu wilgotnego 435 kg wybiera się wsad suchy 405 kg, a potem poprawnie skaluje przez 8 (405×8=3240). Mechanizm błędu to automatyczne uznanie, że "suchy" jest właściwszy, mimo że zadanie pyta o surowiec o wilgotności 7%.
Zwykle nie, jeśli tabela już podaje wsad wilgotny dla danej wilgotności. Wtedy woda jest już "wliczona" w masę 435 kg. Osobne liczenie wody ma sens dopiero, gdy masz tylko wsad suchy albo musisz przeliczyć na inną wilgotność niż podana w recepturze.
W tabelach bilansowych często w wierszu sumarycznym (np. "RAZEM") w kolumnie produktu widnieje 1000 kg. To oznacza, że wszystkie wartości wsadu odnoszą się do wyprodukowania 1000 kg spieku. Na egzaminie zawsze szukaj tej sumy, bo determinuje współczynnik skalowania.
Kluczowe są: wiersz właściwego surowca ("koncentrat rud żelaza") oraz kolumna zgodna z pytaniem ("wsad wilgotny") przy podanej wilgotności 7%. Dopiero potem używasz danych o masie produktu (np. 8 ton) do przeskalowania. Pozostałe kolumny są pomocnicze w innych typach zadań.
To inne surowce o innych parametrach (m.in. zawartości Fe i zwykle innej charakterystyce). Receptura podaje osobne ilości dla każdego składnika, więc wybór niewłaściwego wiersza zmienia wynik. Typowy błąd to szybkie czytanie tabeli i pominięcie słowa "koncentrat".
Ćwicz schemat: 1) znajdź masę odniesienia receptury (np. 1000 kg spieku), 2) wybierz poprawny wiersz surowca, 3) wybierz właściwą kolumnę (wilgotny/suchy), 4) policz współczynnik skali i przemnóż. Zawsze kontroluj jednostki (kg, t).
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z bilansu materiałowego w procesach hutniczych (spiekanie)
  • Instrukcje zakładowe/ćwiczenia z odczytu receptur namiaru spiekalni i skalowania na różne partie
  • Zadania treningowe: różnicowanie wsadu wilgotnego i suchego oraz przeliczanie na masę produktu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego