KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 3.
Określ na podstawie tabeli maksymalną ilość dolomitu, którą należy zamówić do produkcji 50 Mg spieku, stanowiącego wsad do wielkiego pieca.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą zużycia materiałów pomocniczych w procesie wytwarzania 1 tony spieku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć maksymalną ilość dolomitu dla 50 Mg spieku, należy z tabeli odczytać maksymalne zużycie jednostkowe dolomitu (w kg/Mg), a następnie pomnożyć je przez 50 Mg. Wynik otrzymuje się w kilogramach i stanowi ilość do zamówienia dla tej partii produkcyjnej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach materiałowych dla spiekania kluczowe jest pojęcie zużycia jednostkowego (np. kg dodatku na 1 Mg spieku). Tabela w treści/ilustracji podaje zakres albo wartości zużycia dolomitu. Ponieważ pytanie dotyczy maksymalnej ilości do zamówienia, punktem wyjścia jest zawsze największa wartość zużycia jednostkowego dolomitu odczytana z tabeli.

Metoda obliczeń:

  • Krok 1: Odczytaj z tabeli maksymalne zużycie dolomitu: q [kg/Mg].
  • Krok 2: Oblicz zapotrzebowanie dla 50 Mg spieku: Q = q × 50 [kg].
  • Krok 3: Sprawdź jednostki: jeśli q jest w kg/Mg, a produkcja w Mg, wynik automatycznie będzie w kg (bez dodatkowego przeliczania).

Dlaczego odpowiedź "3 600 kg": odpowiada sytuacji, w której maksymalna wartość zużycia jednostkowego dolomitu odczytana z tabeli po przemnożeniu przez 50 Mg daje 3600 kg. To jest typowy schemat: maksimum z tabeli × wielkość partii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • 4 300 kg – wynikałoby z innej (wyższej) wartości jednostkowej w tabeli; wybór tej opcji bywa skutkiem odczytania niewłaściwego wiersza/kolumny lub pomylenia materiału dodatku.
  • 7 350 kg i 8 750 kg – to wartości znacznie większe, typowe dla błędów jednostek, podwójnego przeliczenia albo użycia danych dotyczących innego topnika. Często pojawiają się też przy mechanicznym mnożeniu przez 100 lub 1000 bez uzasadnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści słowo "maksymalną" i przed liczeniem upewnij się, że odczytana liczba z tabeli jest maksimum (nie minimum) oraz że dotyczy dokładnie dolomitu, a nie innego dodatku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż zużycie jednostkowe q [kg/Mg] przez masę produkcji m [Mg]. Otrzymasz Q = q × m w kilogramach. Nie dodawaj już przelicznika 1000, jeśli pracujesz w Mg i kg/Mg, bo jednostki "same się skracają".
Mg to megagram, czyli jednostka masy równa 1000 kg (1 tona metryczna). W obliczeniach technologicznych często podaje się produkcję w Mg, a zużycia dodatków w kg/Mg, żeby łatwo liczyć zapotrzebowanie materiałowe.
Pytanie dotyczy maksymalnej ilości do zamówienia, więc należy przyjąć wariant "górny" z tabeli. Średnia mogłaby zaniżyć zakup i spowodować niedobór dodatku w trakcie produkcji. Maksimum jest też typowym podejściem konserwatywnym w planowaniu wsadu.
Dolomit to minerał węglanowy wapniowo-magnezowy stosowany jako topnik zasadowy. W spiekaniu pomaga kształtować skład i własności spieku (m.in. zasadowość), co wpływa na zachowanie wsadu w wielkim piecu i przebieg procesów redukcji.
Najczęstszy mechanizm błędu to "nadmiarowe" mnożenie lub dzielenie przez 1000. Jeśli masz kg/Mg i mnożysz przez Mg, wynik jest już w kg. Dodatkowe przeliczenie na kg powoduje zawyżenie 1000 razy, a przeliczenie w złą stronę – zaniżenie.
W praktyce często planuje się zapas na straty i wahania procesu (np. odsiewy, zmienność wilgotności, odchyłki dozowania). Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się wartość wynikającą bezpośrednio z tabeli i masy partii, bez dodatkowego procentu zapasu, o ile nie podano inaczej.
Zwróć uwagę na zapis typu "od–do", kolumny "min./max." albo zakres wartości. Mechanizm pomyłki polega na wybieraniu pierwszej liczby z lewej. Na egzaminie warto zakreślić słowo "maksymalną" i dopiero potem szukać w tabeli wartości największej.
Oba materiały pełnią podobną funkcję jako dodatki/topniki i występują w tych samych etapach przygotowania wsadu. To sprzyja interferencji pojęć: uczeń kojarzy "topnik" i automatycznie wybiera dane z wiersza wapienia zamiast dolomitu. Trzeba zawsze czytać nazwę dodatku w tabeli.
To zależy od jednostek wejściowych i skali zamówienia. Przy obliczeniach z tabeli (kg/Mg) naturalnym wynikiem są kilogramy. Dla logistyki magazynowej wynik można przeliczyć na tony (dzieląc przez 1000), ale tylko wtedy, gdy zadanie tego wymaga.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: jeśli zużycie wynosi kilkadziesiąt kg/Mg, a produkcja to 50 Mg, wynik powinien być w tysiącach kg (kilka ton), nie w setkach kg ani w dziesiątkach tysięcy kg. Taka kontrola wyłapuje błędy jednostek i maksimum/minimum.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby obliczyć maksymalną ilość dolomitu dla 50 Mg spieku, należy z tabeli odczytać maksymalne zużycie jednostkowe dolomitu (w kg/Mg), a następnie pomnożyć je przez 50 Mg."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z bilansów materiałowych w procesach metalurgicznych
  • Instrukcje technologiczne spiekania rud żelaza (zużycia topników, wsad, dodatki)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania zużyć jednostkowych (kg/Mg) na zapotrzebowanie partii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego