Pytanie wymaga wskazania minerału z rud miedzi, który ma najwyższą zawartość miedzi (Cu) spośród podanych nazw. W praktyce porównanie wykonuje się na podstawie tabeli (np. z udziałem masowym Cu albo ze składem chemicznym minerałów).
Poprawna odpowiedź: "Kupryt." Kupryt jest tlenkiem miedzi(I) o wzorze Cu2O. Zawiera dwa atomy miedzi na jeden atom tlenu, więc udział masowy Cu jest bardzo wysoki. Dla orientacji można to uzasadnić rachunkiem ze składu chemicznego (bez potrzeby znania szczegółów złoża): masa Cu w Cu2O to 2·63,55, a masa całkowita to 2·63,55 + 16,00, co daje ok. 88,8% Cu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Tenoryt." Tenoryt to CuO (tlenek miedzi(II)). Ma tylko jeden atom Cu na jeden atom O, więc udział masowy Cu jest wyraźnie mniejszy (ok. 79,9% Cu). Łatwo tu o błąd intuicyjny: "tlenek miedzi" brzmi jak minerał bardzo bogaty w Cu, ale kupryt ma korzystniejszą proporcję Cu do tlenu.
- "Digenit." Digenit jest siarczkiem miedzi o zmiennym składzie, często zapisywanym w przybliżeniu jako Cu9S5. Obecność siarki (cięższego pierwiastka niż tlen) oraz mniejszy stosunek Cu do anionu powodują, że procent Cu jest niższy niż w kuprycie (orientacyjnie ok. 78%).
- "Chalkozyn." Chalkozyn to Cu2S (siarczek miedzi(I)). Mimo dwóch atomów Cu, siarka ma większą masę atomową niż tlen, więc udział masowy Cu jest niższy niż w Cu2O (orientacyjnie ok. 79,9% Cu). Częsty błąd to utożsamienie "dwa atomy Cu" z największym procentem Cu bez uwzględnienia, że masa anionu (S vs O) mocno zmienia wynik.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli podane są wzory lub procenty, zawsze porównuj konkretne wartości. Gdy masz tylko wzory, pamiętaj, że minerały z tlenem często mają wyższy % Cu niż analogiczne siarczki, bo tlen jest znacznie lżejszy od siarki.
