KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Określ rodzaj zacisków pomiarowych i prawidłowe wskazania woltomierza, mierzącego napięcie międzyfazowe oraz fazowe układu trójfazowego na listwie zaciskowej, przedstawionej na rysunku.
Ilustracja przedstawia schemat listwy zaciskowej używanej w układach trójfazowych, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie trójfazowym napięcie mierzone między dwiema fazami (np. L1–L2) jest napięciem międzyfazowym i typowo wynosi 400 V. Pomiar między fazą a przewodem neutralnym (np. L3–N) daje napięcie fazowe 230 V. Dlatego poprawne są wskazania 400 V oraz 230 V dla podanych par zacisków.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach niskiego napięcia spotyka się układ trójfazowy z przewodem neutralnym (oznaczenia na listwie: L1, L2, L3 oraz N). Kluczowe jest rozróżnienie, między jakimi punktami wykonuje się pomiar woltomierzem:

  • Pomiar L1–L2 (dwie różne fazy) to pomiar napięcia międzyfazowego. W typowym układzie 3N~ wartość ta wynosi 400 V.
  • Pomiar L3–N (faza i przewód neutralny) to pomiar napięcia fazowego. Typowo jest to 230 V.

Odpowiedź "L1, L2 - 400 V oraz L3, N - 230 V" prawidłowo przypisuje rodzaj pomiaru do pary zacisków i podaje właściwe wartości dla sieci 230/400 V.

Pozostałe propozycje są błędne, bo zamieniają wartości miejscami lub zakładają tę samą wartość dla różnych rodzajów pomiaru:

  • "L1, L2 - 230 V oraz L3, N - 400 V" odwraca zależność: 230 V nie jest napięciem między dwiema fazami, a 400 V nie jest napięciem faza–N w prawidłowo działającej sieci 3N~.
  • "L1, L2 - 230 V oraz L3, N - 230 V" błędnie przyjmuje, że pomiar międzyfazowy da 230 V; to typowy błąd wynikający z przenoszenia wiedzy z obwodów jednofazowych.
  • "L1, L2 - 400 V oraz L3, N - 400 V" błędnie zakłada, że napięcie fazowe i międzyfazowe są takie same; w praktyce wskazywałoby to na nienormalny stan lub błędną interpretację punktów pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij rodzaj pomiaru (faza–faza czy faza–N), a dopiero potem dobierz wartość. To ogranicza pomyłki przy odpowiedziach z zamienionymi liczbami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe to napięcie mierzone pomiędzy dwiema fazami, np. L1–L2. Nie odnosi się do przewodu neutralnego N. W typowej sieci 3N~ napięcie międzyfazowe jest wyższe niż fazowe i służy m.in. do zasilania odbiorników trójfazowych.
Napięcie fazowe mierzy się między fazą (L1/L2/L3) a przewodem neutralnym N, np. L3–N. To podstawowy pomiar przy ocenie zasilania obwodów jednofazowych oraz przy weryfikacji obecności i jakości przewodu N.
Bo pomiar L1–L2 jest pomiarem faza–faza, czyli między dwoma przesuniętymi w fazie napięciami. W sieci 230/400 V wartość 230 V dotyczy relacji faza–N, a nie relacji między dwiema fazami.
W praktyce w sieciach nN najczęściej spotkasz układ 230/400 V, ale wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od obciążenia i warunków pracy. Na egzaminie zwykle przyjmuje się wartości znamionowe, o ile zadanie nie podaje innych danych.
Oznaczenia L1, L2, L3 wskazują kolejne przewody fazowe, a N oznacza przewód neutralny. Na listwach zaciskowych i rozdzielnicach te symbole są nadrukowane lub opisane. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest czytanie par zacisków, między którymi mierzysz napięcie.
Woltomierz podłącza się równolegle do dwóch mierzonych punktów. Dla napięcia międzyfazowego wybierasz dwie fazy (np. L1 i L2). Ważne jest dobranie zakresu pomiarowego miernika i zachowanie zasad bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach pod napięciem.
Najczęściej myli się, że 230 V jest "wszędzie", więc błędnie przypisuje się je do L1–L2. Drugi błąd to ignorowanie zacisku N i uznanie, że pomiar faza–N da 400 V. Pomaga zasada: faza–N to napięcie fazowe, faza–faza to międzyfazowe.
N jest punktem odniesienia dla napięć fazowych. Gdy mierzysz L3–N, sprawdzasz napięcie jednej fazy względem neutralnego. Brak lub przerwa w N może powodować nietypowe wskazania napięć fazowych, dlatego w diagnostyce instalacji pomiar do N jest podstawowy.
Napięcie międzyfazowe mierzy się np. przed uruchomieniem silnika trójfazowego, przy odbiorze rozdzielnicy, podczas diagnozowania zaniku fazy oraz przy sprawdzaniu poprawności kolejności i obecności faz. Pomiar L1–L2, L2–L3, L3–L1 daje szybki obraz stanu zasilania trójfazowego.
Ćwicz rozpoznawanie, czy podane zaciski oznaczają pomiar faza–faza czy faza–N, i przypisuj do nich właściwe wartości znamionowe. Rozwiązuj zadania z listwami zaciskowymi i schematami oraz utrwal zasady podłączania woltomierza i dobór zakresu pomiarowego.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W układzie trójfazowym napięcie mierzone między dwiema fazami (np. L1–L2) jest napięciem międzyfazowym i typowo wynosi 400 V."

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział: podstawy elektrotechniki – układ trójfazowy i zależności napięć
  • Materiały dydaktyczne z pracowni pomiarów elektrycznych (pomiar napięcia woltomierzem w obwodach AC)
  • Instrukcje BHP dotyczące pomiarów elektrycznych w rozdzielnicach nN

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego