KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 37.
Określ rozdzielczość skanowania oryginału wielobarwnego, jeżeli w procesie drukowania oryginał należy powiększyć 4-krotnie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy powiększeniu obrazu rośnie wymagana rozdzielczość skanowania.
Jeśli przyjmuje się bazowo 300 dpi dla skali 1:1 w druku, to przy powiększeniu 4× trzeba zeskanować 4× gęściej, aby zachować tę samą szczegółowość w docelowym rozmiarze: 300 dpi × 4 = 1200 dpi.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór rozdzielczości skanowania (dpi) w przygotowaniu materiałów do druku opiera się na zasadzie, że po zmianie skali reprodukcji trzeba zachować odpowiednią gęstość informacji w docelowym rozmiarze. Gdy obraz ma zostać powiększony, te same szczegóły zostaną "rozciągnięte" na większą powierzchnię, więc aby nie pojawiła się widoczna utrata ostrości i szczegółów, skan powinien mieć proporcjonalnie wyższą rozdzielczość.

W tym zadaniu przyjęto typową regułę dydaktyczną: jeśli dla druku w skali 1:1 wymagana jest rozdzielczość rzędu 300 dpi, to dla powiększenia 4-krotnego należy pomnożyć tę wartość przez współczynnik skali:

300 dpi × 4 = 1200 dpi

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1 200 dpi".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w ramach tej reguły?

  • "600 dpi" odpowiadałoby jedynie powiększeniu 2× (albo sytuacji, w której bazowa wymagana rozdzielczość byłaby niższa), więc przy 4× powiększeniu zwykle zabraknie szczegółowości.
  • "300 dpi" jest wartością typowo kojarzoną ze skalą 1:1. Przy 4× powiększeniu taka rozdzielczość daje czterokrotnie mniejszą gęstość informacji w finalnym rozmiarze, co sprzyja rozmyciu i widocznej pikselizacji.
  • "2 400 dpi" byłoby wynikiem mnożenia 300 dpi przez 8 lub przyjęcia innej bazy jakości. W tym konkretnym zadaniu skala wynosi 4×, więc wprost z mnożenia wychodzi 1200 dpi.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy skala to powiększenie czy pomniejszenie. Dla powiększenia zwykle mnożysz bazowe dpi przez współczynnik skali; dla pomniejszenia – w analogicznych uproszczonych zadaniach – wynik bywa mniejszy. Zwracaj uwagę, że w praktyce spotyka się też metody zależne od wymagań druku, ale tu sprawdzana jest podstawowa zależność "dpi a skala".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej w zadaniach egzaminacyjnych stosuje się regułę proporcji: rozdzielczość skanowania rośnie tak samo jak skala powiększenia. Jeśli bazą jest np. 300 dpi w skali 1:1, to przy powiększeniu 4× liczy się 300 × 4 = 1200 dpi.
Powiększenie "rozciąga" istniejące piksele na większą powierzchnię. Bez zwiększenia dpi spada gęstość szczegółów na cal w finalnym rozmiarze, przez co rośnie ryzyko rozmycia, utraty detalu i widocznej pikselizacji w druku.
Dpi to liczba punktów (próbek) przypadających na jeden cal. W skanowaniu opisuje, jak gęsto skaner próbuje zarejestrować szczegóły oryginału. Im wyższe dpi, tym więcej detalu (ale też większy plik i dłuższy czas skanowania).
W wielu zadaniach edukacyjnych spotyka się założenie około 300 dpi dla materiałów rastrowych w skali 1:1. To uproszczenie pomaga ćwiczyć obliczenia. W praktyce dobór bywa zależny od wymagań jakościowych i technologii druku.
Nie zawsze. 300 dpi bywa wartością "bezpieczną" dla wielu zastosowań, ale nie jest uniwersalną regułą. Znaczenie ma m.in. skala reprodukcji, rodzaj rastra, odległość oglądania oraz przeznaczenie wydruku (np. mały format vs wielki format).
Czasem przy dużych formatach oglądanych z daleka dopuszcza się niższą gęstość szczegółów, bo oko nie rozróżnia drobnych detali. Na egzaminie trzymaj się jednak reguły podanej/zakładanej w zadaniu, bo jest to zadanie rachunkowe.
Najczęstsze pomyłki to: pozostawienie 300 dpi bez zmiany mimo powiększenia, dzielenie zamiast mnożenia przy powiększaniu oraz mylenie rozdzielczości skanowania z rozdzielczością ekranu. Pomaga zapis: "powiększenie = więcej dpi".
W ścisłym sensie to różne pojęcia (ppi dotyczy pikseli obrazu, dpi punktów urządzenia), ale w zadaniach dotyczących przygotowania bitmap do druku często używa się ich zamiennie jako uproszczenia. Najważniejsze jest poprawne przeliczenie względem skali.
Wyższe dpi oznacza więcej próbek obrazu, więc rośnie liczba pikseli i zwykle rozmiar pliku. W uproszczeniu, jeśli zwiększasz dpi kilkukrotnie, plik może rosnąć bardzo mocno, dlatego w praktyce dobiera się dpi świadomie do celu i technologii.
Przećwicz zadania na skali powiększenia i pomniejszenia, zapamiętaj schemat przeliczeń (mnożenie/dzielenie), a potem sprawdzaj, czy wynik jest logiczny (większe powiększenie → większe dpi). Dobrze działa też szybkie liczenie na prostych przykładach.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii DTP i przygotowania do druku (rozdziały o skanowaniu i doborze dpi)
  • Materiały producentów skanerów/DTP dotyczące doboru rozdzielczości a skali reprodukcji
  • Ćwiczenia praktyczne: skan w różnych dpi, następnie powiększenie i ocena jakości w druku próbnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego