KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Określ wymiar brutto plakatu, jeżeli format netto jest równy A2, a spady są równe 3 mm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format brutto to format netto powiększony o spady z każdej strony. Dla spadu 3 mm należy dodać łącznie 6 mm do szerokości i 6 mm do wysokości (po 3 mm z dwóch krawędzi). Dla A2 (420 × 594 mm) otrzymujemy 426 × 600 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii format netto (format użytku) to docelowy wymiar po przycięciu pracy, natomiast format brutto (format do druku) uwzględnia dodatkowy obszar przeznaczony na spad. Spad to "zapas" grafiki wychodzącej poza linię cięcia, dzięki któremu po docięciu nie pojawiają się niepożądane białe marginesy wynikające z tolerancji cięcia.

Jeżeli spad wynosi 3 mm, to oznacza, że trzeba go dodać z każdej krawędzi: z lewej i prawej strony oraz z góry i z dołu. W praktyce daje to:

  • do szerokości: +3 mm (lewa) +3 mm (prawa) = +6 mm
  • do wysokości: +3 mm (góra) +3 mm (dół) = +6 mm

Dla formatu A2 przyjmujemy wymiary netto 420 × 594 mm. Po dodaniu spadów otrzymujemy format brutto:

  • szerokość: 420 mm + 6 mm = 426 mm
  • wysokość: 594 mm + 6 mm = 600 mm

Dlatego poprawny wynik to 426 × 600 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 423 × 597 mm odpowiada typowemu błędowi: dodaniu spadu tylko raz do każdego wymiaru (420+3 i 594+3), zamiast dodać go po dwóch stronach.
  • 297 × 420 mm to wymiary formatu A3, więc wskazuje na pomylenie formatu netto.
  • 600 × 847 mm to wymiary większego formatu (z innej serii A), więc nie wynika z A2 i spadu 3 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień "spad 3 mm" na "+6 mm do każdego wymiaru", bo spad jest po dwóch stronach danego boku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format netto to docelowy wymiar pracy po przycięciu (format użytku). To rozmiar, jaki ma mieć plakat/ulotka po obróbce introligatorskiej. Format netto nie zawiera spadów ani innych zapasów produkcyjnych.
Format brutto to rozmiar pliku/arkusza przed cięciem, czyli format netto powiększony o spady. Liczy się go, aby prawidłowo ustawić dokument do druku i zapewnić, że grafika dochodzi do krawędzi po docięciu bez białych pasków.
Spad 3 mm oznacza, że elementy tła lub grafiki wychodzące do krawędzi mają zostać wyprowadzone o 3 mm poza linię cięcia z każdej strony. To zapas na tolerancję cięcia, dzięki któremu po przycięciu nie widać niedodruku.
Dodaj spad z dwóch stron każdego wymiaru: do szerokości dodajesz 2×spad, do wysokości dodajesz 2×spad. Przykład: spad 3 mm daje +6 mm do szerokości i +6 mm do wysokości. To najczęstsza zasada w przygotowaniu do druku.
Ponieważ spad jest po obu stronach: np. dla szerokości dochodzi lewy spad i prawy spad. Jeśli spad ma 3 mm, to łącznie daje 3+3=6 mm. Dodanie tylko 3 mm oznaczałoby spad tylko z jednej strony, co nie odpowiada standardowej praktyce.
Format A2 (seria A wg ISO) ma wymiary 420 × 594 mm. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się właśnie te wartości. Przy obliczeniach brutto pamiętaj, że spady dodaje się do obu wymiarów (szerokości i wysokości).
Najczęściej: (1) dodanie spadu tylko raz (+3), zamiast po dwóch stronach (+6), (2) pomylenie formatu A2 z A3 lub A1, (3) pomylenie jednostek (cm zamiast mm), (4) przepisanie wymiarów w złej kolejności. Pomaga prosty schemat: 2×spad na każdy wymiar.
Nie. 3 mm to bardzo częsta wartość, ale spad zależy od technologii i wymagań drukarni (czasem 2 mm, 5 mm lub więcej). Na egzaminie przyjmujesz spad podany w treści. W praktyce zawsze sprawdza się specyfikację produkcyjną dla danej pracy.
Spady są konieczne, gdy grafika lub tło ma dochodzić do krawędzi po przycięciu. Jeśli wszystkie elementy kończą się przed linią cięcia i pozostaje margines (biała ramka), spad może nie być potrzebny. Wątpliwości rozstrzyga specyfikacja drukarni i sposób wykańczania.
W eksporcie PDF do druku należy włączyć spady (bleed) i upewnić się, że tło wychodzi poza linię cięcia. W podglądzie PDF można sprawdzić ramki stron (np. trim/crop/bleed) w narzędziach podglądu produkcyjnego. Najważniejsze: grafika do krawędzi musi sięgać do obszaru spadu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format brutto to format netto powiększony o spady z każdej strony.

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (wymiary formatów serii A), https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Spad (druk)" / "Bleed (printing)" (idea spadów w poligrafii), https://en.wikipedia.org/wiki/Bleed_(printing) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne z przygotowania do druku (DTP): rozdział o spadach i marginesach
  • Tabele formatów papieru serii A (ISO 216) w podręcznikach poligraficznych
  • Instrukcje/poradniki drukarni dotyczące przygotowania plików (sekcja: spady, trim box, bleed box)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego