KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 4.
Określ, które z poniższych działań są zgodne z prawem geodezyjnym i kartograficznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Żadne z powyższych", ponieważ wszystkie wymienione działania opisują postępowanie "bez" wymaganych podstaw: zgody dysponenta danych, właściwego zabezpieczenia oraz wymaganych uprawnień. Takie braki co do zasady oznaczają działanie niezgodne z zasadami wykonywania prac i obrotu danymi geodezyjnymi.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza ogólną orientację w tym, że działalność geodezyjna oraz obrót danymi geodezyjnymi powinny odbywać się w ramach określonych wymagań formalnych i organizacyjnych. Odpowiedź "Żadne z powyższych" jest właściwa, bo każda z trzech propozycji zawiera wprost przesłankę nielegalności: wykonywanie czegoś bez wymaganej podstawy.

"Wykorzystywanie danych geodezyjnych bez zgody właściciela danych" jest problematyczne, ponieważ w praktyce dostęp i wykorzystanie danych jest uzależnione od uprawnień do dysponowania nimi (w tym od zasad udostępniania i licencjonowania). Działanie "bez zgody" oznacza pominięcie podstawy prawnej lub umownej do korzystania z danych.

"Udostępnianie danych geodezyjnych bez odpowiedniego zabezpieczenia" jest nieprawidłowe, bo dane (zwłaszcza w postaci cyfrowej) powinny być przekazywane w sposób zapewniający ochronę przed nieuprawnionym dostępem i modyfikacją. Brak zabezpieczeń to ryzyko naruszeń i nienależytej staranności w obiegu dokumentacji.

"Prowadzenie prac geodezyjnych bez odpowiednich uprawnień" jest niezgodne z zasadą, że określone czynności zawodowe wymagają kwalifikacji i uprawnień. W praktyce oznacza to ryzyko unieważnienia lub zakwestionowania wyników, odpowiedzialność zawodową i problemy przy przyjęciu opracowań do zasobów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się sformułowania typu "bez zgody", "bez zabezpieczenia", "bez uprawnień", zwykle są to sygnały niezgodności z wymaganiami formalnymi. Warto jednak pamiętać, że w realnych przepisach mogą istnieć wyjątki i szczegółowe tryby, dlatego w nauce do BUD.18 opłaca się rozróżniać: kto udostępnia dane, na jakiej podstawie i w jakiej formie oraz kto może wykonywać określone prace.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to wykonywanie czynności, które w praktyce zawodowej wymagają kwalifikacji i formalnych uprawnień, przez osobę, która ich nie posiada. Skutkiem mogą być: zakwestionowanie wyników, odmowa przyjęcia opracowania oraz odpowiedzialność osoby i/lub wykonawcy za naruszenie wymagań.
Bo dostęp do danych i możliwość ich wykorzystania wynikają z określonej podstawy (np. prawa do dysponowania, zasad udostępniania, umowy lub licencji). Jeśli działanie jest opisane jako "bez zgody", to sygnalizuje brak uprawnienia do korzystania z danych i ryzyko naruszenia cudzych praw.
W praktyce chodzi o takie środki, które ograniczają nieuprawniony dostęp, zmianę lub utratę danych: kontrola dostępu, bezpieczny kanał przekazania, hasła, rejestrowanie udostępnień oraz zasady przechowywania kopii. Na egzaminie liczy się rozumienie celu: ochrona danych i integralności.
Nie zawsze w identycznej formie, bo mogą istnieć różne tryby udostępniania i zasady korzystania zależne od rodzaju danych oraz źródła. Jednak w ujęciu egzaminacyjnym sformułowanie "bez zgody" jest typowym sygnałem braku podstawy do użycia danych, więc traktuje się je jako działanie nieprawidłowe.
Najpierw oceń każdą odpowiedź osobno. Jeśli każda z nich zawiera oczywisty brak formalny (np. "bez uprawnień", "bez zabezpieczenia", "bez zgody"), to znaczy, że żadna nie spełnia warunku "zgodne z prawem". Dopiero wtedy wybór "Żadne z powyższych" jest uzasadniony.
Często myli się poziom ogólnej zasady z wyjątkami: uczeń zakłada, że "zawsze wolno" albo "zawsze nie wolno", bez rozróżnienia trybów i ról (wykonawca, organ, dysponent danych). Drugi błąd to kierowanie się brzmieniem słów zamiast sensem obowiązku formalnego.
Legalność wpływa na wiarygodność i możliwość wykorzystania wyników. Jeśli pomiary lub opracowanie wykonano z naruszeniem wymagań (np. bez właściwych uprawnień), mogą pojawić się problemy z uznaniem opracowania, odpowiedzialnością zawodową i koniecznością powtórzenia prac, co podnosi koszty i ryzyko.
Najczęściej przy przekazywaniu plików (map, szkiców, baz danych) e-mailem, na nośnikach lub przez chmurę bez kontroli dostępu, a także gdy nie weryfikuje się odbiorcy i celu użycia. W pracy warto wdrożyć procedurę: kto, komu, co, kiedy i na jakiej podstawie przekazuje.
Ucz się przez scenariusze: rozpoczęcie pracy, zgłoszenia/uzgodnienia, wykonanie pomiarów, opracowanie i przekazanie wyników oraz obieg danych. Do każdego etapu dopisz: wymagane dokumenty, odpowiedzialność oraz ryzyka. Na testach ćwicz rozpoznawanie "czerwonych flag": brak uprawnień, brak podstawy, brak zabezpieczeń.
Nie. To także kwestia organizacyjna i odpowiedzialności zawodowej. Nawet proste działania, jak pozostawienie dokumentacji w miejscu dostępnym dla osób postronnych, mogą oznaczać nienależytą ochronę. W egzaminie zwykle chodzi o zasadę: dane trzeba przekazywać i przechowywać w sposób kontrolowany.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Takie braki co do zasady oznaczają działanie niezgodne z zasadami wykonywania prac i obrotu danymi geodezyjnymi."

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji BUD.18 omawiające organizację prac i odpowiedzialność zawodową
  • Materiały szkoleniowe o uprawnieniach zawodowych geodety (zakresy, odpowiedzialność)
  • Komentarze/opracowania branżowe dotyczące udostępniania i ochrony danych geodezyjnych (wymagają aktualizacji do bieżących przepisów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego