KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 19.
Określ zakresowość gazomierza, którego parametry przedstawiono w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi gazomierza, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakresowość gazomierza wyznacza się jako stosunek wartości maksymalnej do minimalnej (np. przepływu maksymalnego do minimalnego) odczytanych z tabeli. Po podstawieniu danych z tabeli otrzymuje się iloraz równy 20, co zapisuje się jako 1:20. Pozostałe wartości nie wynikają z tego stosunku.

Pełne wyjaśnienie:

Zakresowość (często nazywana też "rangeability") opisuje, jak szeroki zakres pracy ma gazomierz przy zachowaniu poprawnych właściwości pomiarowych. W ujęciu praktycznym dla ucznia oznacza to pytanie: jak duża jest różnica między najmniejszym a największym strumieniem przepływu, który gazomierz może mierzyć w przewidzianych warunkach.

Typowo zakresowość oblicza się jako iloraz wartości maksymalnej do minimalnej odczytanych z tabeli parametrów. W zależności od sposobu prezentacji danych w zadaniu będą to wartości minimalne i maksymalne przepływu (albo inne parametry skrajne wskazane w tabeli). Wynik podaje się w postaci 1:n, gdzie n jest wartością tego ilorazu.

Jeżeli z tabeli wynika, że stosunek "maksymalny / minimalny" daje 20, poprawny zapis odpowiedzi to 1:20.

  • Odpowiedź "1:30" jest błędna, bo oznaczałaby, że wartość maksymalna jest trzydzieści razy większa od minimalnej, a taki iloraz nie wynika z danych tabelarycznych.
  • Odpowiedź "1:50" jest błędna analogicznie: wymagałaby większej rozpiętości parametrów niż ta pokazana w tabeli.
  • Odpowiedź "1:100" jest błędna, bo oznacza bardzo dużą zakresowość; bez odpowiednich danych w tabeli jest to jedynie "strzał" w dużą liczbę.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem sprawdź, które wartości w tabeli są skrajne (minimalna i maksymalna) i czy masz pewność, że liczysz "maksymalna do minimalnej", a nie odwrotnie. Odwrócenie ilorazu to najczęstszy błąd w takich zadaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakresowość to miara "rozpiętości" pracy gazomierza. Najczęściej wyraża się ją jako stosunek wartości maksymalnej do minimalnej (np. maksymalnego do minimalnego przepływu), przy których gazomierz może pracować zgodnie z wymaganiami pomiarowymi.
Odczytaj z tabeli wartość minimalną i maksymalną wskazaną w zadaniu (zwykle minimalny i maksymalny przepływ). Następnie policz iloraz: maksymalna ÷ minimalna. Otrzymaną liczbę zapisuje się jako 1:n.
Zapis 1:n jest wygodnym sposobem pokazania, ile razy wartość maksymalna jest większa od minimalnej. "1" odnosi się do części minimalnej, a "n" do tego, jak wiele razy większy może być parametr maksymalny.
Nie. Przepływ nominalny opisuje typowy (znamionowy) punkt pracy, a zakresowość opisuje relację między skrajnymi wartościami dopuszczalnej pracy. Gazomierz może mieć ten sam przepływ nominalny, ale inną zakresowość.
Najczęściej: odwrócenie ilorazu (minimalny ÷ maksymalny), pomylenie wartości nominalnej z minimalną albo maksymalną oraz wzięcie danych z niewłaściwej kolumny tabeli. Pomaga podkreślenie w tabeli wartości "min" i "max".
Instalacja ma zmienne pobory gazu: od bardzo małych do dużych. Odpowiednia zakresowość zwiększa szansę, że gazomierz będzie działał poprawnie w całym typowym zakresie poboru, a nie tylko w jednym punkcie.
Gdy w obiekcie występują długie okresy bardzo małego poboru (np. podtrzymanie pracy urządzeń) i krótkie okresy dużego poboru. Wtedy gazomierz o zbyt małej zakresowości może nie pracować optymalnie na dolnym końcu zakresu.
W zadaniach szkolnych "zakresowość" zwykle odnosi się do skrajnych wartości pracy podanych w tabeli. Jeśli tabela ma pozycje typu minimalny/maksymalny, to one są podstawą. Gdy są inne skrajne parametry, polecenie powinno to wskazać.
Zwykle nie. Najczęściej trzeba policzyć iloraz z danych tabelarycznych. Wyjątkiem są sytuacje, gdy tabela podaje zakresowość wprost jako parametr — wtedy wystarczy poprawny odczyt, ale to zależy od treści tabeli.
Ćwicz czytanie tabel i kart katalogowych: rozpoznawanie wartości minimalnych, nominalnych i maksymalnych oraz szybkie liczenie prostych ilorazów. Utrwal definicje parametrów i zapis wyników (np. 1:n), bo to zmniejsza liczbę błędów rachunkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zakresowość gazomierza wyznacza się jako stosunek wartości maksymalnej do minimalnej (np. przepływu maksymalnego do minimalnego) odczytanych z tabeli."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii i aparatury pomiarowej w gazownictwie (podręczniki szkolne dla technika gazownictwa)
  • Instrukcje producentów gazomierzy (karty katalogowe z opisem parametrów minimalnych i maksymalnych)
  • Notatki z zajęć dotyczących doboru urządzeń pomiarowych i interpretacji tabel parametrów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego