KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 16.
Określenie problemów, potrzeb, możliwości i preferencji podopiecznego jest etapem diagnozowania, który
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Określenie problemów, potrzeb, możliwości i preferencji podopiecznego należy do etapu diagnozy/oceny funkcjonowania. Dopiero na podstawie zebranych informacji formułuje się cele terapeutyczne, aby były realistyczne, mierzalne i dopasowane do osoby. Ustalanie celów nie może więc wyprzedzać rozpoznania potrzeb.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej diagnozowanie (rozpoznanie sytuacji podopiecznego) polega na zebraniu i uporządkowaniu informacji o tym, z czym podopieczny ma trudność, czego potrzebuje, jakie ma zasoby i ograniczenia oraz co preferuje (np. formy aktywności, tempo pracy, wsparcie środowiskowe). Ten etap jest fundamentem dalszego postępowania.

Odpowiedź "poprzedza wyznaczenia celów terapeutycznych dla podopiecznego" jest właściwa, ponieważ cele powinny wynikać z diagnozy. Jeśli cele ustala się przed rozpoznaniem potrzeb i możliwości, łatwo o cele nietrafione: zbyt ambitne, niemierzalne albo niezgodne z motywacją i preferencjami podopiecznego.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z powodów praktycznych:

  • "następuje równocześnie z nawiązaniem kontaktu terapeutycznego" miesza dwa różne wątki. Kontakt może być początkiem współpracy i warunkiem zebrania danych, ale nie oznacza automatycznie, że diagnoza odbywa się "równocześnie" i w tym samym momencie; ocena potrzeb wymaga czasu oraz metod (wywiad, obserwacja, analiza informacji).
  • "następuje po wyznaczeniu celów" odwraca logikę procesu. Cele mają być konsekwencją rozpoznania, a nie jego przyczyną.
  • "poprzedza analizę dokumentacji oraz obserwacji i wywiadów" jest sprzeczne z praktyką zbierania danych: to właśnie dokumentacja, wywiad i obserwacja są typowymi sposobami ustalania problemów, potrzeb i możliwości. Bez nich trudno rzetelnie opisać sytuację podopiecznego.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj sekwencję: najpierw zbieranie danych i diagnoza, potem cele, następnie plan działań i realizacja, a na końcu ocena efektów. Gdy w odpowiedziach pojawia się odwrócenie kolejności (cele przed diagnozą), zwykle jest to dystraktor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagnozowanie to etap, w którym terapeuta zbiera i porządkuje informacje o problemach, potrzebach, możliwościach i preferencjach podopiecznego. Obejmuje m.in. wywiad, obserwację funkcjonowania oraz analizę dostępnych danych. Wynik diagnozy stanowi podstawę do ustalania celów terapii.
Cele muszą wynikać z realnych potrzeb i możliwości podopiecznego. Jeśli ustali się je przed rozpoznaniem sytuacji, mogą być nietrafione: za trudne, niemierzalne albo niezgodne z preferencjami. Diagnoza pozwala też dobrać priorytety i uzasadnić, dlaczego dany cel jest ważny.
Najczęściej określa się: trudności w codziennym funkcjonowaniu, zasoby i ograniczenia, poziom samodzielności, motywację, zainteresowania i preferencje aktywności, wsparcie środowiskowe oraz czynniki ryzyka. Ważne jest także, co dla podopiecznego jest "sukcesem" i jakie ma priorytety.
Wywiad i obserwacja są podstawowymi metodami zbierania danych. Wywiad pomaga poznać cele życiowe i perspektywę podopiecznego, a obserwacja pokazuje faktyczne wykonanie czynności i trudności w praktyce. Razem zwiększają trafność oceny i zmniejszają ryzyko błędnych założeń.
Tak, analiza dostępnej dokumentacji często wspiera diagnozę, bo dostarcza informacji o stanie zdrowia, zaleceniach i wcześniejszych interwencjach. Nie zastępuje jednak rozmowy i obserwacji, ponieważ nie zawsze odzwierciedla aktualne funkcjonowanie i preferencje podopiecznego w codziennych czynnościach.
Kontakt terapeutyczny zwykle rozpoczyna się na początku współpracy i ułatwia przeprowadzenie diagnozy. Jest warunkiem skutecznego zbierania informacji, ale nie jest tożsamy z pełną diagnozą. Diagnoza wymaga zaplanowanych działań i czasu, a kontakt może się pogłębiać w trakcie całego procesu.
Częsty błąd to odwrócenie zależności: wybieranie "celów" jako pierwszego kroku, bo brzmią jak punkt startu planu. Inny błąd to traktowanie samego kontaktu jako diagnozy. Warto pamiętać: najpierw dane o potrzebach i możliwościach, potem cele, a dopiero dalej plan i metody.
Preferencje to to, co podopieczny lubi, wybiera i akceptuje (np. rodzaj aktywności, sposób komunikacji, tempo). Uwzględnienie preferencji zwiększa motywację i współpracę, a przez to skuteczność terapii. Cel, który jest zgodny z preferencjami, częściej będzie realizowany w praktyce.
Pomaga rozpoznanie słów-kluczy. Diagnoza to "rozpoznanie", "określenie", "zebranie informacji", "wywiad", "obserwacja", "analiza danych". Planowanie to "wyznaczenie celów", "dobór metod", "harmonogram", "plan terapii". Jeśli w odpowiedzi pojawiają się cele przed rozpoznaniem, to sygnał błędu.
Tak. Cele mogą być modyfikowane, gdy pojawią się nowe informacje, zmieni się stan funkcjonowania lub priorytety podopiecznego, albo gdy ewaluacja pokaże, że cel jest nieadekwatny. Zmiana celu nie oznacza błędu, tylko dostosowanie terapii do aktualnej sytuacji i postępów.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Określenie problemów, potrzeb, możliwości i preferencji podopiecznego należy do etapu diagnozy/oceny funkcjonowania."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/centrum kształcenia dotyczące procesu terapii zajęciowej (diagnoza–cele–plan–realizacja–ewaluacja)
  • Notatki z zajęć z metodyki terapii zajęciowej (wywiad, obserwacja, analiza dokumentacji)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki i standardy postępowania w terapii zajęciowej używane w danej placówce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego