Omeprazol i lansoprazol należą do inhibitorów pompy protonowej (IPP), czyli leków, które zmniejszają kwaśność treści żołądkowej przede wszystkim przez hamowanie wydzielania kwasu solnego, a nie przez jego chemiczne zobojętnianie.
W fizjologii wydzielania kwasu kluczową rolę odgrywa enzym zlokalizowany w błonie komórek okładzinowych żołądka: H+/K+-ATPaza (tzw. pompa protonowa). To ona "wypompowuje" jony wodorowe do światła żołądka w zamian za jony potasu. IPP hamują działanie tego układu, co prowadzi do wyraźnego spadku wydzielania HCl i sprzyja gojeniu choroby wrzodowej oraz łagodzeniu objawów nadkwaśności.
Dlaczego pozostałe opcje są nieprawidłowe?
- "zobojętnianiu soku żołądkowego" opisuje leki zobojętniające (antacida), które reagują chemicznie z kwasem już obecnym w żołądku. To inny mechanizm niż IPP.
- "wybiórczym działaniu osłaniającym niszę wrzodową" pasuje do leków osłaniających błonę śluzową/ubytki (np. tworzących warstwę ochronną). IPP nie działają jako "opatrunek" na wrzód, tylko zmniejszają agresję kwasu.
- "antagonizmie w stosunku do receptorów histaminowych H2" dotyczy antagonistów H2, które hamują jeden z bodźców stymulujących wydzielanie kwasu. Omeprazol i lansoprazol działają niżej w szlaku, bezpośrednio na pompę protonową.
W praktyce aptecznej warto kojarzyć IPP jako leki o silnym działaniu przeciwwydzielniczym, przydatne w chorobie wrzodowej i refluksie, oraz umieć odróżnić je od antacidów i blokerów H2, bo różnią się początkiem działania, wskazaniami i rolą w terapii.