Operacja "KW – wypłacono pracownikowi gotówką wynagrodzenie netto" dotyczy wypłaty, czyli fizycznego wydania gotówki z kasy. W rachunkowości oznacza to zawsze zmianę w aktywach: środki pieniężne w kasie maleją, bo jednostka ma mniej gotówki.
Drugi skutek zależy od tego, co było ujęte przed wypłatą. W typowym ujęciu wynagrodzenie (po naliczeniu i potrąceniach) tworzy zobowiązanie wobec pracownika – rozrachunki z pracownikami. W momencie wypłaty to zobowiązanie jest regulowane, więc w pasywach następuje zmniejszenie zobowiązań.
Zatem mamy jednocześnie:
- spadek aktywów (kasa),
- spadek pasywów (rozrachunki z pracownikami).
Jeżeli po obu stronach bilansu spadek jest równoległy, to suma bilansowa maleje. To jest klasyczny przykład operacji typu "aktywa–pasywa" zmniejszającej bilans.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Stwierdzenie "tylko w pasywach, nie zmieniając sumy bilansowej" pomija fakt, że wypłata KW zawsze zmniejsza gotówkę w kasie, a więc dotyka aktywów.
- Stwierdzenie "w aktywach i pasywach, zwiększając sumę bilansową" ma błędny kierunek: przy wypłacie nie powstają nowe aktywa ani nowe zobowiązania, tylko następuje ich spłata/ubytek.
- Stwierdzenie "tylko w aktywach, nie zmieniając sumy bilansowej" mogłoby pasować do przesunięcia w aktywach (np. kasa ↔ rachunek bankowy), ale tutaj równocześnie znika zobowiązanie wobec pracownika, więc zmiana obejmuje też pasywa i wpływa na sumę bilansową.
Wskazówka egzaminacyjna: odróżniaj naliczenie wynagrodzeń (powstaje koszt i zobowiązanie) od wypłaty (spłata zobowiązania i spadek środków pieniężnych). To rozróżnienie zwykle przesądza o poprawnej klasyfikacji skutków bilansowych.
