Przy likwidacji środka trwałego całkowicie umorzonego kluczowe jest to, że wartość księgowa netto wynosi 0 (wartość początkowa = skumulowane umorzenie). W księgach rachunkowych trzeba więc usunąć z ewidencji zarówno sam składnik majątku, jak i odpowiadające mu umorzenie.
Poprawny zapis polega na:
- Dt "Umorzenie środków trwałych" (np. konto 071) – wyksięgowanie skumulowanego umorzenia,
- Ct "Środki trwałe" (np. konto 011) – wyksięgowanie wartości początkowej środka trwałego.
Kwoty po obu stronach są równe, więc operacja nie wpływa na wynik finansowy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wariant z dodatkowym ujęciem "Pozostałych kosztów operacyjnych" (761) błędnie zakłada powstanie straty. Taki koszt pojawia się, gdy środek trwały nie jest całkowicie umorzony i pozostaje niezamortyzowana wartość netto.
- Zapisy z odwróceniem stron (Dt 011 / Ct 071) oznaczałyby zwiększenie wartości środków trwałych i jednoczesne zwiększenie umorzenia, czyli efekt przeciwny do likwidacji.
- Warianty mieszające 011, 071 i koszty w układzie sugerującym "dopisanie" kosztu lub błędny kierunek zapisów wynikają z mylenia likwidacji z przyjęciem środka lub z typowego schematu dla środka częściowo umorzonego.
W praktyce podstawą księgowania jest dokument LT (protokół likwidacji). Po prawidłowym zapisie konto 011 oraz 071 nie powinny już obejmować tego środka trwałego, a bilans pozostaje spójny.
