KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
Opiekując się podopieczną z nasilonymi objawami zaćmy opiekun powinien w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na zaspokojenie potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy nasilonych objawach zaćmy pogorszenie widzenia zwiększa ryzyko upadków, urazów i dezorientacji.
Dlatego opiekun w pierwszej kolejności powinien zadbać o bezpieczeństwo fizyczne (asekuracja, usunięcie przeszkód, właściwe oświetlenie). Potrzeby relacyjne i rozwojowe są ważne, ale nie mają pierwszeństwa przed ochroną przed urazem.

Pełne wyjaśnienie:

Nasilone objawy zaćmy powodują istotne ograniczenie ostrości widzenia i trudności w rozpoznawaniu przeszkód, kontrastów oraz odległości. W praktyce opiekuńczej oznacza to wzrost ryzyka zdarzeń niepożądanych, przede wszystkim upadków i urazów, a także zagrożeń w trakcie samoopieki (np. potknięcie się o dywan, uderzenie o meble, pomyłki w wykonywaniu czynności w łazience).

Z tego powodu priorytetem opiekuna jest zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa fizycznego. Obejmuje to m.in. asekurację przy poruszaniu się, zapewnienie dobrego oświetlenia, utrzymanie drożnych ciągów komunikacyjnych, usunięcie śliskich dywaników, zabezpieczenie kabli, ustawienie przedmiotów w stałych miejscach oraz jasne komunikowanie, co i gdzie się znajduje. Takie działania bezpośrednio zmniejszają ryzyko szkody.

Odpowiedzi dotyczące relacji społecznych (np. kontaktów interpersonalnych i afiliacji) odnoszą się do ważnych potrzeb psychicznych, jednak w sytuacji zwiększonego ryzyka urazu nie są pierwszym krokiem. Najpierw należy ograniczyć zagrożenia środowiskowe i zapewnić bezpieczne wykonywanie czynności. Podobnie samorealizacja jest potrzebą wyższego rzędu i zwykle staje się realnym celem dopiero wtedy, gdy podstawowe potrzeby (w tym bezpieczeństwo) są odpowiednio zaopiekowane.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się istotne zaburzenie funkcji (tu: widzenia) i sformułowanie "w pierwszej kolejności", zwykle chodzi o wybór działań zapobiegających natychmiastowym zagrożeniom dla zdrowia i życia, zanim przejdzie się do wsparcia społecznego czy rozwojowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaćma to zmętnienie soczewki, które pogarsza jakość widzenia (ostrość, kontrast, ocenę odległości). W opiece oznacza to większe ryzyko potknięć, upadków i urazów oraz trudności w samoobsłudze. Dlatego priorytetem staje się organizacja bezpiecznego otoczenia i asekuracja.
Bo nasilone zaburzenia widzenia zwiększają prawdopodobieństwo natychmiastowej szkody (upadek, uraz głowy, złamanie). Zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa ogranicza ryzyko zdarzeń niepożądanych. Dopiero po zabezpieczeniu podstaw można skutecznie realizować wsparcie emocjonalne i społeczne.
Najczęściej pomaga: dobre oświetlenie, usunięcie przeszkód z przejść, stabilne obuwie, poręcze w łazience, antypoślizgowe maty, stałe ułożenie przedmiotów oraz asekuracja przy wstawaniu i chodzeniu. Ważne jest też spokojne informowanie o zmianach w otoczeniu.
Afiliacja to potrzeba bycia w relacji, przynależności i akceptacji. W opiece przejawia się rozmową, towarzyszeniem, zachęcaniem do kontaktów z rodziną i grupą. Jest ważna dla dobrostanu, ale przy wysokim ryzyku urazu zwykle nie jest pierwszym priorytetem.
Kontakty interpersonalne opisują sam fakt i jakość relacji (rozmowa, komunikacja, interakcje). Afiliacja bardziej podkreśla potrzebę przynależności i bycia częścią grupy. W praktyce zakres jest zbliżony, dlatego na egzaminie warto skupić się na tym, że obie te potrzeby są zwykle niżej priorytetowane niż bezpieczeństwo.
Może, ale zazwyczaj dopiero wtedy, gdy podstawowe potrzeby są zabezpieczone (fizjologiczne i bezpieczeństwa). Samorealizacja dotyczy rozwoju, celów i poczucia sensu (np. hobby, aktywność dostosowana do możliwości). Przy ostrych zagrożeniach zdrowotnych nie jest pierwszym krokiem w planie opieki.
Pomaga mówienie spokojnie i konkretnie: gdzie stoi przedmiot, co będzie robione i w jakiej kolejności. Dobrze jest uprzedzać o dotyku i zmianach w otoczeniu. Warto zachęcać do korzystania z posiadanych pomocy (okulary) i sprawdzać, czy podopieczny rozumie polecenia.
Gdy osoba z zaćmą odczuwa lęk, wstyd lub frustrację z powodu zależności od innych, a także w okresie diagnozy i leczenia. Wsparcie psychiczne jest bardzo ważne, ale najskuteczniejsze jest wtedy, gdy jednocześnie zapewniono bezpieczne warunki i zmniejszono ryzyko urazu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "miękkiej" (relacje, rozmowa), bo wydaje się bardziej empatyczna. Drugi błąd to nieuwzględnienie słów "w pierwszej kolejności" i braku analizy ryzyka. Warto pytać siebie: co grozi natychmiastową szkodą, jeśli tego nie zrobię?
Zwróć uwagę na objawy zwiększające ryzyko urazu: zaburzenia widzenia, zawroty głowy, osłabienie, chwiejny chód, splątanie. Jeśli pytanie pyta o priorytet, zwykle właściwa jest odpowiedź związana z zapobieganiem upadkom, urazom i zapewnieniem asekuracji oraz bezpiecznego otoczenia.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Potrzeby relacyjne i rozwojowe są ważne, ale nie mają pierwszeństwa przed ochroną przed urazem."

Źródła:

  • Maslow, A.H., "Motivation and Personality", Harper & Row, 1954 (koncepcja hierarchii potrzeb).
  • Potter P.A., Perry A.G., "Fundamentals of Nursing" (podstawy pielęgniarstwa), rozdziały dotyczące bezpieczeństwa pacjenta i zapobiegania upadkom (wydanie zależne od publikacji).

Materiały:

  • Podręczniki podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej (rozdziały o bezpieczeństwie pacjenta i profilaktyce upadków)
  • Materiały dydaktyczne o hierarchii potrzeb i planowaniu opieki (priorytety problemów pacjenta)
  • Publikacje edukacyjne dotyczące funkcjonowania osób z niepełnosprawnością wzroku i adaptacji środowiska domowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego