KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 26.
Opiekun, karmiąc podopiecznego, pomaga mu w zaspokojeniu potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karmienie bezpośrednio zaspokaja potrzeby związane z funkcjonowaniem organizmu: dostarcza energii i składników odżywczych oraz zapobiega niedożywieniu. Dlatego w klasyfikacji potrzeb człowieka jest to potrzeba biologiczna (fizjologiczna). Potrzeby psychiczne i społeczne dotyczą m.in. emocji, relacji i przynależności.

Pełne wyjaśnienie:

Karmienie podopiecznego jest czynnością ukierunkowaną na podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych: dostarczenie pożywienia (i często także płynów), a więc energii i składników odżywczych niezbędnych do pracy narządów, regeneracji i utrzymania masy ciała. Z tego powodu działanie to klasyfikuje się jako zaspokajanie potrzeby biologicznej (fizjologicznej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Potrzeba społeczna dotyczy funkcjonowania wśród ludzi (kontakty, role społeczne, uczestnictwo). Karmienie może odbywać się w obecności opiekuna i sprzyjać relacji, ale jego głównym celem jest odżywienie organizmu, a nie realizacja relacji społecznych.
  • Potrzeba psychiczna odnosi się do emocji, poczucia bezpieczeństwa, autonomii, wsparcia, komfortu psychicznego. Podczas karmienia można wspierać podopiecznego rozmową i spokojem, jednak istota czynności pozostaje biologiczna.
  • Potrzeba przynależności bywa opisywana jako element potrzeb społecznych (poczucie bycia częścią grupy, więzi). Nie jest to bezpośrednio zaspokajane przez sam fakt dostarczenia posiłku, choć wspólne posiłki mogą pośrednio sprzyjać więziom.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy czynności takich jak karmienie, pojenie, toaleta, zmiana bielizny, pozycjonowanie czy zapewnienie snu, w pierwszej kolejności rozważ potrzeby biologiczne/fizjologiczne. Dopiero potem oceniaj możliwe efekty uboczne w sferze psychicznej i społecznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeby biologiczne (fizjologiczne) to potrzeby niezbędne do podtrzymania życia i prawidłowego działania organizmu, np. jedzenie, picie, sen, oddychanie, wydalanie, higiena i termoregulacja. W pracy opiekuna medycznego ich zaspokojenie ma zwykle najwyższy priorytet.
Karmienie służy przede wszystkim dostarczeniu energii i składników odżywczych oraz zapobiega niedożywieniu i osłabieniu. Wsparcie emocjonalne może towarzyszyć karmieniu, ale nie jest jego główną funkcją. Dlatego w klasyfikacji potrzeb jest to potrzeba biologiczna/fizjologiczna.
"Przynależność" zwykle traktuje się jako element potrzeb społecznych (więzi, bycie częścią grupy). Jeśli w odpowiedziach występują oba pojęcia, pamiętaj, że karmienie i nawodnienie dotyczą sfery biologicznej, a relacje i więzi – sfery społecznej/psychospołecznej.
Najczęściej są to: pomoc w jedzeniu i piciu, utrzymanie higieny, zmiana bielizny i pieluch, pozycjonowanie, zapewnienie odpoczynku i snu, pomoc w wydalaniu oraz obserwacja objawów odwodnienia lub niedożywienia. To działania bezpośrednio związane z funkcjonowaniem organizmu.
Tak, ale pośrednio. Spokojna komunikacja, poszanowanie godności, zachęcanie do samodzielności i cierpliwość mogą poprawiać komfort psychiczny. Jednak w pytaniu egzaminacyjnym o "karmienie" właściwa kategoria potrzeby to biologiczna/fizjologiczna, bo dotyczy odżywienia organizmu.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "bardziej empatycznej" (np. przynależność) bez sprawdzenia, co jest bezpośrednim celem czynności. Drugi błąd to mylenie poziomów: traktowanie przynależności jako całkiem odrębnej kategorii od potrzeb społecznych. Warto zawsze szukać funkcji biologicznej czynności.
Należy zachować spokój, ustalić możliwe przyczyny (ból, nudności, brak apetytu, trudności w połykaniu), obserwować stan pacjenta i zgłosić problem osobie uprawnionej (np. pielęgniarce). Nie wolno zmuszać do jedzenia. Ważne jest też dokumentowanie ilości przyjętych posiłków i płynów.
Dysfagia to zaburzenia połykania. Jest ważna, bo zwiększa ryzyko zachłyśnięcia i aspiracji treści pokarmowej do dróg oddechowych. Opiekun powinien zwracać uwagę na kaszel w trakcie jedzenia, "mokry" głos, krztuszenie i zgłaszać objawy, a karmienie prowadzić w bezpiecznej pozycji zgodnie z zaleceniami zespołu.
Możliwe sygnały to: spadek masy ciała, osłabienie, senność, gorsze gojenie ran, suchość skóry i śluzówek, zaparcia, zawroty głowy, a także niechęć do jedzenia lub trudności w gryzieniu i połykaniu. W opiece ważna jest systematyczna obserwacja i zgłaszanie niepokojących zmian.
Ucz się przez przypisywanie czynności do kategorii potrzeb: jedzenie/picie/sen/wydalanie/higiena = biologiczne; wsparcie emocjonalne i poczucie bezpieczeństwa = psychiczne; kontakty i więzi = społeczne. Rozwiązuj testy i uzasadniaj wybór jednym zdaniem: "Co ta czynność zaspokaja bezpośrednio?".
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że karmienie bezpośrednio zaspokaja potrzeby związane z funkcjonowaniem organizmu: dostarcza energii i składników odżywczych oraz zapobiega niedożywieniu.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Potrzeby_fizjologiczne - dostęp: 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb_Maslowa - dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw opieki długoterminowej i pielęgnowania (rozdziały o potrzebach i czynnościach dnia codziennego)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące zaspokajania potrzeb biologicznych u osób niesamodzielnych
  • Notatki z psychologii (klasyfikacje potrzeb człowieka) w zakresie wymaganym na poziomie kształcenia zawodowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego