KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 26.
Opiekun medyczny, podczas zmiany piżamy u chorego leżącego zauważył, że z pacjentem łatwo można nawiązać kontakt, chętnie współpracuje z opiekunem, na pośladkach widoczne jest zaczerwienienie skóry. Którą z informacji powinien natychmiast przekazać pielęgniarce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpilniejszą informacją dla pielęgniarki jest widoczne zaczerwienienie na pośladkach, bo u chorego leżącego może to być wczesny sygnał uszkodzenia skóry i ryzyka odleżyny. Pozostałe informacje (zmiana piżamy, współpraca, nastawienie) są ważne, ale nie wymagają natychmiastowej interwencji klinicznej.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad pacjentem leżącym opiekun medyczny powinien zwracać szczególną uwagę na stan skóry podczas czynności higienicznych i pielęgnacyjnych (np. zmiany bielizny, mycia, toalety). Zaczerwienienie na pośladkach jest informacją priorytetową, ponieważ pośladki należą do miejsc najbardziej narażonych na długotrwały ucisk, tarcie i wilgoć. Taka zmiana może oznaczać wczesny etap problemu, który bez szybkiej reakcji może przejść w głębsze uszkodzenie skóry.

Dlaczego ta informacja jest "natychmiastowa"? Ponieważ pielęgniarka może od razu ocenić zmianę, zdecydować o działaniach profilaktycznych lub leczniczych oraz udokumentować stan pacjenta. W praktyce może to oznaczać m.in. częstsze zmiany pozycji, odciążenie miejsca, ocenę czynników ryzyka, dobór środków ochronnych skóry oraz kontrolę, czy rumień ustępuje po odciążeniu.

Pozostałe odpowiedzi są mniej pilne:

  • "Wykonano zmianę piżamy." – to informacja o wykonanej czynności rutynowej. Może mieć znaczenie organizacyjne lub dokumentacyjne, ale nie wskazuje na zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej reakcji.
  • "Pacjent bardzo chętnie współpracuje z personelem." – współpraca ułatwia pielęgnację, jednak nie jest komunikatem alarmowym. Nie zastępuje przekazania danych o stanie skóry.
  • "Pacjent pozytywnie nastawiony do pobytu w placówce." – opisuje nastrój i adaptację, co jest ważne w opiece długoterminowej, lecz w hierarchii pilności ustępuje objawom mogącym świadczyć o rozpoczynającym się uszkodzeniu tkanek.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o to, co przekazać "natychmiast", zwykle chodzi o objaw kliniczny mogący szybko się pogorszyć lub wymagający oceny przez pielęgniarkę/lekarza, a nie o informację z obszaru komfortu, nastroju czy wykonania standardowej czynności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaczerwienienie w miejscu narażonym na ucisk (np. pośladki) może być wczesnym sygnałem przeciążenia tkanek i ryzyka odleżyny. Wymaga odciążenia okolicy, obserwacji i przekazania informacji pielęgniarce, bo szybka reakcja może zapobiec pogłębieniu uszkodzenia.
Zmiany skórne mogą szybko się pogorszyć u osób niesamodzielnych. Pielęgniarka ocenia stan skóry, wdraża profilaktykę/leczenie, planuje pozycjonowanie i dokumentuje obserwacje. Wczesne zgłoszenie przez opiekuna skraca czas do interwencji i zmniejsza ryzyko odleżyn.
Najczęściej są to okolice oparte o podłoże i kości: kość krzyżowa i pośladki, pięty, kostki, biodra, łopatki, okolica potyliczna. Ryzyko rośnie przy długim unieruchomieniu, wilgoci skóry, tarciu, niedożywieniu i zaburzeniach czucia.
Pilne są objawy mogące świadczyć o pogorszeniu stanu: nowe zaczerwienienie, rana, obrzęk, duszność, ból, krwawienie, gorączka, nagła zmiana świadomości. Rutynowe są czynności wykonane (np. zmiana piżamy) lub ogólne obserwacje bez ryzyka natychmiastowych powikłań.
Nie. Dobra współpraca ułatwia wykonanie pielęgnacji, ale nie zmniejsza ryzyka odleżyn wynikającego z ucisku i unieruchomienia. Nawet przy dobrym kontakcie zaczerwienienie w okolicy narażonej na ucisk trzeba zgłosić, bo to informacja o stanie somatycznym.
Kluczowe są: regularne zmiany pozycji i odciążanie, utrzymanie skóry w czystości i suchości, ograniczanie tarcia podczas przesuwania, dobór materaca/podkładów, obserwacja skóry, odpowiednie nawodnienie i żywienie. Opiekun realizuje plan, a pielęgniarka go ustala i nadzoruje.
Gdy jest nowe, pojawiło się w miejscu ucisku (np. pośladki, pięty) lub towarzyszy mu ból, ocieplenie, obrzęk, pęcherz, uszkodzenie naskórka albo pacjent nie może zmienić pozycji samodzielnie. Im wcześniej zgłoszone, tym większa szansa na cofnięcie zmian po odciążeniu.
Krótko i konkretnie: miejsce (np. pośladki), wygląd (zaczerwienienie), wielkość w przybliżeniu, czy skóra jest sucha/wilgotna, czy jest otarcie, czy pacjent zgłasza ból. Najlepiej unikać ocen bez faktów i podać obserwowalne cechy, by ułatwić pielęgniarce decyzję.
Częste błędy to ignorowanie "niewielkiego" rumienia, skupienie na wykonaniu czynności zamiast na obserwacji, rzadkie zmiany pozycji, zbyt energiczne tarcie skóry ręcznikiem, przesuwanie pacjenta po prześcieradle (tarcie), oraz niezgłaszanie zmian, bo pacjent "dobrze się czuje".
Ćwicz priorytety: wybieraj objawy z ryzykiem powikłań (skóra, oddech, krążenie, świadomość, ból). Ucz się typowych miejsc odleżyn i działań profilaktycznych. Pomaga schemat: co widzę (objaw), gdzie (lokalizacja), od kiedy (czas), co nasila (czynniki), co zrobiono (odciążenie).
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpilniejszą informacją dla pielęgniarki jest widoczne zaczerwienienie na pośladkach, bo u chorego leżącego może to być wczesny sygnał uszkodzenia skóry i ryzyka odleżyny."

Źródła:

  • NPIAP/EPUAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline (wydanie 2019) – sekcje dotyczące wczesnych objawów i profilaktyki odleżyn
  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) – materiały edukacyjne o odleżynach i profilaktyce, https://www.epuap.org/ (dostęp: 2026-03-04)
  • NPIAP (National Pressure Injury Advisory Panel) – zasoby dot. klasyfikacji i profilaktyki odleżyn, https://npiap.com/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (materiały organizacji zajmujących się odleżynami)
  • Podręczniki pielęgnowania i opieki długoterminowej (rozdziały: skóra, odleżyny, obserwacja pacjenta)
  • Materiały szkoleniowe placówek ochrony zdrowia: komunikacja w zespole i raportowanie (SBAR)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego