KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 37.
Opiekun może zwiększyć samodzielność podopiecznego niedosłyszącego, jeżeli zaproponuje mu skorzystanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Budziki z alarmem wibracyjnym zwiększają samodzielność osoby niedosłyszącej, bo sygnalizują porę pobudki bodźcem dotykowym, a nie dźwiękiem. Pozostałe propozycje (identyfikator kolorów, powiększalnik, naklejki brajlowskie) są rozwiązaniami typowymi dla trudności w widzeniu lub czytaniu, nie dla niedosłuchu.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby niedosłyszącej ograniczeniem jest odbiór bodźców dźwiękowych. W praktyce oznacza to, że sygnały oparte wyłącznie na dźwięku (np. klasyczny budzik) mogą być nieskuteczne, co obniża samodzielność w organizacji dnia (wstawanie, przyjmowanie leków, punktualność).

Dlaczego budzik z alarmem wibracyjnym jest właściwy?
Takie urządzenie przekazuje informację o alarmie poprzez wibrację (bodziec dotykowy), dzięki czemu podopieczny nie musi polegać na słyszeniu sygnału. To bezpośrednio wspiera samodzielne wykonywanie codziennych czynności, a opiekun pełni rolę osoby proponującej i uczącej korzystania z pomocy, zamiast wyręczania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Identyfikator kolorów – jest typową pomocą dla osób z zaburzeniami widzenia (np. rozróżnianie barw), a nie dla niedosłuchu. Nie rozwiązuje problemu odbioru informacji dźwiękowej.
  • Powiększalnik – wspiera czytanie i oglądanie drobnych elementów, czyli kompensuje ograniczenia wzroku. Nie zwiększa bezpośrednio samodzielności wynikającej z ubytku słuchu.
  • Naklejki brajlowskie na klawiaturę – są przeznaczone głównie dla osób niewidomych lub z dużą dysfunkcją wzroku. Niedosłuch nie wpływa na odczyt znaków z klawiatury w taki sposób.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij, jaki zmysł jest ograniczony (słuch/wzrok/dotyk), a dopiero potem wybieraj pomoc, która kompensuje dokładnie ten deficyt. To zmniejsza ryzyko wybierania "pomocy ogólnie użytecznej", ale niedopasowanej do potrzeb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to rozwiązania zamieniające dźwięk na inny bodziec: wibrację lub sygnał świetlny. Przykłady to budzik wibracyjny, sygnalizator dzwonka do drzwi, powiadomienia świetlne do alarmów oraz urządzenia wzmacniające dźwięk. Dobór zależy od sytuacji i stopnia niedosłuchu.
Bo informuje o alarmie bez konieczności słyszenia sygnału. Wibracja jest bodźcem dotykowym, który osoba niedosłysząca odbierze nawet przy dużym ubytku słuchu lub gdy śpi głęboko. To zwiększa samodzielność w planie dnia i zmniejsza zależność od opiekuna.
Pomoce dla niedosłuchu ułatwiają odbiór informacji dźwiękowej (np. wzmocnienie, zamiana dźwięku na światło/wibrację). Pomoce dla wzroku poprawiają czytelność i orientację wzrokową (np. powiększalnik, kontrast, brajl). Kluczowe jest dopasowanie do zmysłu, który jest ograniczony.
Typowy błąd to wybór pomocy "ogólnie przydatnej", ale nieadekwatnej do deficytu (np. powiększalnik zamiast rozwiązania dla słuchu). Drugi błąd to pomijanie preferencji podopiecznego i brak instruktażu używania sprzętu. W praktyce ważna jest też ocena bezpieczeństwa i realnych warunków w pokoju.
Zwykle nie, ponieważ brajl jest systemem pisma dotykowego używanym głównie przez osoby niewidome lub z bardzo poważną dysfunkcją wzroku. Niedosłuch dotyczy odbioru dźwięków, więc potrzebne są rozwiązania kompensujące brak słyszenia, a nie odczyt znaków z klawiatury.
Najpierw ustal, w jakich sytuacjach podopieczny ma trudność (budzenie, telefon, komunikaty, dzwonek). Następnie wybierz rozwiązanie, które zamienia sygnał dźwiękowy na wibrację lub światło, i sprawdź, czy podopieczny potrafi z niego korzystać. Na końcu oceń bezpieczeństwo i wygodę użycia.
Gdy podopieczny nie słyszy alarmu, ma trudności z lokalizacją dźwięku, śpi głęboko lub ma dodatkowe czynniki utrudniające odbiór (np. hałas w otoczeniu). Sygnał świetlny lub wibracyjny bywa też lepszy, gdy zależy nam na dyskrecji i ograniczeniu stresu związanego z głośnym alarmem.
Może proponować adekwatne pomoce techniczne, uczyć krok po kroku ich używania oraz wspólnie z podopiecznym ustalić rutyny (np. ustawianie alarmu). Ważne jest wzmacnianie sprawczości: podopieczny powinien sam podejmować czynności, a opiekun jedynie asekurować i monitorować bezpieczeństwo.
Najpierw warto zapytać o przyczynę (wstyd, dyskomfort, brak wiary w skuteczność, trudność obsługi). Następnie zaproponować alternatywę (np. inny typ sygnalizacji), krótkie ćwiczenie w bezpiecznych warunkach i stopniowe wdrażanie. Kluczowa jest zgoda podopiecznego i poszanowanie jego autonomii.
Szukaj słów związanych z odbiorem dźwięku: "niedosłyszący", "alarm", "dzwonek", "sygnał". Następnie oceniaj, czy proponowana pomoc działa poprzez dźwięk, światło czy wibrację. Pomoce typu powiększalnik, brajl czy identyfikacja kolorów zwykle wskazują na wsparcie wzroku, nie słuchu.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Budziki z alarmem wibracyjnym zwiększają samodzielność osoby niedosłyszącej, bo sygnalizują porę pobudki bodźcem dotykowym, a nie dźwiękiem."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Deafness and hearing loss (informacje ogólne o ubytku słuchu i konsekwencjach funkcjonalnych): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss (dostęp: 2026-02-16)
  • National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD) – Hearing Aids (materiały o wsparciu funkcjonowania przy ubytku słuchu): https://www.nidcd.nih.gov/health/hearing-aids (dostęp: 2026-02-16)
  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) – Hearing Loss (przegląd skutków i wsparcia): https://www.asha.org/public/hearing/hearing-loss/ (dostęp: 2026-02-16)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o pomocach technicznych dla osób z ubytkami słuchu (poradniki organizacji pozarządowych i producentów sprzętu)
  • Podstawy surdopedagogiki i komunikacji z osobą niedosłyszącą (skrypty/materiały szkolne)
  • Wytyczne instytucji zdrowia publicznego dotyczące ubytków słuchu i wsparcia funkcjonowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego