KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Opiekun zauważył u 70-letniego pacjenta z cukrzycą i zaburzeniem krążenia obwodowego, że skóra na kończynach dolnych jest sucha i cienka. Opiekun edukując pacjenta powinien poinformować go, że w tej sytuacji wskazane jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sucha i cienka skóra u osoby z cukrzycą oraz zaburzeniami krążenia wymaga przede wszystkim ochrony bariery naskórkowej.
Najbezpieczniejsze jest regularne natłuszczanie, które zmniejsza pękanie i otarcia. Moczenie, skrajne temperatury i okłady "lecznicze" mogą nasilać podrażnienie lub ryzyko urazu skóry.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby starszej z cukrzycą i zaburzeniami krążenia obwodowego skóra kończyn dolnych bywa sucha, cienka i podatna na mikrourazy. To ważne, bo nawet drobne pęknięcie lub otarcie może stać się wrotami zakażenia, a gorsze ukrwienie utrudnia gojenie. Dlatego w edukacji pacjenta kluczowe jest wzmacnianie ochrony skóry.

Odpowiedź "smarowanie kończyn dolnych środkiem natłuszczającym" jest właściwa, ponieważ natłuszczanie (np. emolientami) ogranicza utratę wody przez naskórek, poprawia elastyczność skóry i zmniejsza ryzyko pękania. Jest to działanie pielęgnacyjne ukierunkowane dokładnie na opisany problem: suchość i ścieńczenie skóry.

Pozostałe propozycje są niekorzystne w tym kontekście:

  • "moczenie kończyn w ciepłej wodzie z dodatkiem soli morskiej" – długie moczenie może dodatkowo przesuszać skórę, a dodatki do kąpieli mogą ją podrażniać. U osób z cukrzycą i gorszym krążeniem istnieje też ryzyko, że pacjent nieprawidłowo oceni temperaturę wody, co sprzyja oparzeniom.
  • "stosowanie kilka razy dziennie okładów z altacetem" – to działanie kojarzone z obrzękiem lub urazem tkanek miękkich, a nie z pielęgnacją suchej skóry. Przy braku wskazań może nie pomagać, a częste okłady mogą wysuszać lub drażnić.
  • "naprzemienne kąpiele w gorącej i zimnej wodzie" – skrajne temperatury i gwałtowne zmiany są szczególnie ryzykowne przy zaburzeniach krążenia i możliwych zaburzeniach czucia, zwiększając ryzyko uszkodzeń skóry.

W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo zachęcać do codziennej obserwacji skóry, delikatnej higieny, unikania urazów mechanicznych i zgłaszania ran, zaczerwienień lub pęknięć personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to osłabioną barierę ochronną naskórka i większą podatność na pęknięcia oraz otarcia. U osób z cukrzycą i gorszym krążeniem nawet drobne uszkodzenia mogą goić się wolniej, dlatego pielęgnacja ma na celu ochronę skóry i zmniejszenie ryzyka ran.
Najbezpieczniejsze jest regularne natłuszczanie (emolientem lub kremem natłuszczającym) po delikatnym umyciu i osuszeniu skóry. Zmniejsza to pękanie skóry i ogranicza mikrourazy. Należy unikać działań, które mogą wysuszać lub drażnić, jeśli nie ma wyraźnych wskazań.
Przy zaburzeniach krążenia (i często także czucia) pacjent może gorzej oceniać temperaturę, co zwiększa ryzyko oparzeń. Dodatkowo wysoka temperatura może nasilać przesuszenie skóry. Bezpieczniej stosować łagodną higienę i pielęgnację ochronną zamiast intensywnych bodźców termicznych.
Zwykle nie jest to najlepszy wybór. Długie moczenie może zwiększać suchość i podatność skóry na pękanie, a dodatki (także sól) mogą działać drażniąco. Jeśli pacjent ma cukrzycę i gorsze krążenie, ważniejsze jest natłuszczanie i ochrona skóry niż kąpiele z dodatkami.
Emolienty to preparaty nawilżająco-natłuszczające, które wspierają barierę naskórka i zmniejszają utratę wody. Stosuje się je przy suchości, łuszczeniu i skłonności do pęknięć skóry. W opiece domowej często używa się ich po myciu, na suchą skórę, zgodnie z zaleceniami personelu medycznego.
Altacet kojarzy się z działaniem przy urazach i obrzękach, a nie z pielęgnacją bariery skórnej. Gdy problemem jest suchość i ścieńczenie skóry, priorytetem jest natłuszczanie i ochrona przed pękaniem. Preparaty "na okłady" bez wskazań mogą wysuszać lub podrażniać.
Edukacja powinna obejmować: codzienną obserwację skóry, delikatne mycie i dokładne osuszanie, regularne natłuszczanie, unikanie urazów i skrajnych temperatur oraz szybkie zgłaszanie pęknięć, ran, zaczerwienień lub bólu. Celem jest profilaktyka uszkodzeń i infekcji.
Pilnie należy zgłosić: ranę lub owrzodzenie, sączenie, zaczerwienienie i ocieplenie skóry, czernienie tkanek, narastający obrzęk, silny ból lub nagłą utratę czucia. Takie objawy mogą świadczyć o zakażeniu lub niedokrwieniu i wymagają oceny medycznej.
Częste błędy to: zbyt gorąca woda do mycia, długie moczenie stóp, używanie drażniących dodatków do kąpieli, mechaniczne ścieranie skóry "na siłę" oraz pomijanie natłuszczania. Problemem bywa też ignorowanie drobnych pęknięć i opóźnianie zgłoszenia zmian skórnych.
Najczęściej wybiera się preparat o działaniu emoliencyjnym, dobrze tolerowany, bez intensywnych substancji zapachowych. Ważna jest regularność i nakładanie na czystą, suchą skórę. Przy wątpliwościach (np. rany, maceracja, zakażenie) preparat należy dobrać po konsultacji z personelem medycznym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Moczenie, skrajne temperatury i okłady "lecznicze" mogą nasilać podrażnienie lub ryzyko urazu skóry."

Źródła:

  • International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF), "IWGDF Guidelines on the prevention and management of diabetic foot disease" (guideline document) - accessed 2026-03-01
  • NICE (National Institute for Health and Care Excellence), Guideline NG19 "Diabetic foot problems: prevention and management" - accessed 2026-03-01
  • American Diabetes Association, "Standards of Care in Diabetes" (coroczne wytyczne, rozdziały dot. powikłań i pielęgnacji stóp) - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Wytyczne/zalecenia dotyczące profilaktyki stopy cukrzycowej (materiały edukacyjne)
  • Podręczniki do kształcenia opiekuna medycznego z zakresu pielęgnacji skóry
  • Materiały edukacyjne poradni diabetologicznych o pielęgnacji stóp

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego