KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Opiekunka, asekurując podopiecznego w czasie krótkiego spaceru po mieszkaniu, zorientowała się, że traci on równowagę. W tej sytuacji powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gdy podopieczny traci równowagę podczas asekuracji, priorytetem jest kontrola upadku i ochrona głowy oraz tułowia.
Najbezpieczniej jest przejść za osobę i przyjąć stabilną pozycję, aby mogła powoli osunąć się po ciele opiekunki na podłogę, zamiast puszczać ją lub szarpać za ubranie.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy podopieczny traci równowagę podczas krótkiego spaceru po mieszkaniu, opiekunka środowiskowa powinna dążyć do zminimalizowania skutków upadku, a nie do "zatrzymania" go siłą. Najbezpieczniejszym postępowaniem jest szybkie przejście za podopiecznego i przyjęcie takiej pozycji, by mógł kontrolowanie osunąć się po opiekunce na podłogę. Taki sposób zmniejsza wysokość upadku, ogranicza energię uderzenia i pozwala chronić wrażliwe okolice (głowę, biodra, kręgosłup).

Dlaczego to rozwiązanie jest właściwe?

  • Utrzymuje ciągłą asekurację i kontrolę ruchu podopiecznego.
  • Zmniejsza ryzyko urazu poprzez "wydłużenie" drogi opadania i amortyzację.
  • Chroni także opiekunkę: zamiast dźwigać ciężar, przejmuje go w sposób kontrolowany i w stabilnej pozycji.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo odnoszą się do typowych błędów w opiece:

  • "Zabronić podopiecznemu spacerów…" – zakaz nie jest działaniem ratunkowym w danej chwili i może prowadzić do spadku sprawności, większej zależności i paradoksalnie wzrostu ryzyka upadków w przyszłości.
  • "Pozwolić na swobodny upadek, podtrzymując za odzież" – chwyt za ubranie bywa nieskuteczny (ślizga się, rozrywa), może spowodować gwałtowne szarpnięcie i urazy kończyny górnej, a upadek nadal jest niekontrolowany.
  • "Pozostawić na moment podopiecznego i szybko przysunąć krzesło" – odpuszczenie asekuracji w krytycznym momencie zwiększa ryzyko nagłego upadku i urazu głowy; dodatkowo opiekunka może nie zdążyć, a ruch z krzesłem tworzy nowe przeszkody.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: nie zostawiaj podopiecznego bez asekuracji i nie próbuj "łapać" go siłą. Celem jest bezpieczne, kontrolowane sprowadzenie na podłogę i ocena stanu po zdarzeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Asekuracja to takie towarzyszenie podopiecznemu w chodzeniu, aby w razie potknięcia lub osłabnięcia móc kontrolować ruch i ograniczyć skutki upadku. Obejmuje właściwą pozycję opiekuna, utrzymanie kontaktu oraz usuwanie przeszkód w otoczeniu.
Najważniejsze jest nie przerywać asekuracji i przejść do działania, które pozwoli na kontrolowane osunięcie się na podłogę. Opiekunka powinna ustawić się stabilnie (często za podopiecznym), chronić tułów i głowę oraz zmniejszyć wysokość upadku.
Bo w momencie utraty równowagi liczą się sekundy. Oderwanie rąk i wzroku od podopiecznego zwykle powoduje niekontrolowany upadek, w tym ryzyko uderzenia głową. Dodatkowo przesuwane krzesło może stać się kolejną przeszkodą i zwiększyć zagrożenie.
Zwykle nie. Ubranie może się zsunąć lub rozerwać, a gwałtowne szarpnięcie zwiększa ryzyko urazu barku, nadgarstka albo skóry. Bezpieczniejsze jest takie ustawienie ciała opiekuna, aby upadek był kontrolowany, a nie "zatrzymywany" samym chwytem.
Swobodny upadek zwiększa ryzyko urazów, bo ciało uderza w podłogę z większą energią. Typowe konsekwencje to stłuczenia, urazy głowy oraz urazy okolicy bioder. Dlatego w opiece dąży się do zmniejszenia wysokości i prędkości upadku przez kontrolowane osunięcie.
Najczęstsze błędy to: zbyt duży dystans od podopiecznego, chwytanie za luźną odzież, próba zatrzymania ciężaru "na prostych rękach" oraz odwracanie uwagi (np. poprawianie przedmiotów w trakcie). Skutkiem jest utrata kontroli i większe ryzyko upadku.
W praktyce pomaga usunięcie luźnych dywaników, zapewnienie dobrego oświetlenia, uporządkowanie kabli i progów oraz ustawienie stabilnych mebli w miejscach, gdzie podopieczny przechodzi najczęściej. Warto też zadbać o odpowiednie obuwie i stałe trasy przejścia.
Gdy pojawiają się sygnały ostrzegawcze: narastające osłabienie, zawroty głowy, chwiejny chód, bladość, duszność lub nagły ból. Wtedy bezpieczniej jest dążyć do kontrolowanego zatrzymania i odpoczynku, zamiast kontynuować chodzenie "na siłę".
Pozycja ciała decyduje o stabilności i bezpieczeństwie obu osób. Ustawienie się blisko, utrzymanie szerokiej podstawy podparcia i gotowość do przejścia za podopiecznego ułatwiają kontrolowane osunięcie na podłogę. Zła pozycja zwiększa ryzyko urazu także u opiekunki.
Po pierwsze ocenić stan podopiecznego (ból, zawroty, urazy), uspokoić go i nie podnosić gwałtownie. Jeśli są objawy urazu lub silny ból, należy wezwać pomoc medyczną. Następnie warto przeanalizować przyczynę zdarzenia i ograniczyć czynniki ryzyka w mieszkaniu.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu bezpiecznego przemieszczania i asekuracji pacjenta (manual handling)
  • Szkolenia BHP dla opiekunów dotyczące ergonomii pracy i profilaktyki urazów kręgosłupa
  • Poradniki i checklisty profilaktyki upadków w opiece domowej (ocena ryzyka w mieszkaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego