KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 23.
Opiekunka powinna poinformować podopiecznego, który po raz pierwszy będzie zapuszczał zlecone przez lekarza krople do oka, aby przyjął pozycję
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa technika polega na stabilnej pozycji z odchyloną głową, odchyleniu dolnej powieki i podaniu kropli do worka spojówkowego, nie dotykając końcówką zakraplacza oka ani powiek. Pozostałe propozycje zawierają błędy: odchylanie górnej powieki oraz opieranie zakraplacza o spojówkę zwiększa ryzyko urazu i zakażenia.

Pełne wyjaśnienie:

Przy podawaniu kropli do oka kluczowe są: stabilna pozycja, właściwe miejsce aplikacji oraz higiena. Podopieczny powinien odchylić głowę do tyłu (np. leżąc na wznak), aby łatwiej utrzymać oko nieruchomo i ograniczyć odruchowe cofanie się w trakcie zakraplania. Następnie odchyla się dolną powiekę, tworząc tzw. worek spojówkowy, do którego podaje się kroplę.

Odpowiedź "na wznak, odchylił dolną powiekę, zapuścił lek prostopadle na spojówkę, bez dotykania zakraplaczem spojówki" jest poprawna, ponieważ obejmuje trzy najważniejsze elementy bezpieczeństwa i skuteczności: (1) wygodną, stabilną pozycję, (2) odchylenie dolnej powieki (właściwe miejsce podania), (3) brak kontaktu końcówki zakraplacza z okiem, co zmniejsza ryzyko podrażnienia oraz przeniesienia drobnoustrojów do butelki i na oko.

Odpowiedzi zawierające odchylenie górnej powieki są nieprawidłowe jako instrukcja podstawowa, bo nie kierują kropli do worka spojówkowego i mogą prowokować mruganie oraz dyskomfort. Z kolei warianty z opieraniem zakraplacza o spojówkę są błędne z punktu widzenia higieny: łatwo o mechaniczne podrażnienie oraz zanieczyszczenie końcówki, co może prowadzić do zakażeń i przenoszenia patogenów między aplikacjami.

W praktyce opiekunka powinna też przypomnieć o umyciu rąk, nieużywaniu wspólnego zakraplacza oraz o tym, by podopieczny po zakropleniu delikatnie zamknął oko na chwilę (bez pocierania). Na egzaminie najczęściej punktowane są: dolna powieka, worek spojówkowy i brak dotykania końcówką zakraplacza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej zaleca się: umyć ręce, odchylić głowę do tyłu, odchylić dolną powiekę i wpuścić kroplę do worka spojówkowego. Końcówka zakraplacza nie powinna dotykać oka ani rzęs. Po zakropleniu zamknąć oko na chwilę bez pocierania.
Dotknięcie końcówką zakraplacza może podrażnić oko i przenieść drobnoustroje na zakraplacz. To zwiększa ryzyko zakażenia oraz zanieczyszczenia butelki, a potem ponownego "zasiania" bakterii przy kolejnych dawkach. Bezpieczniej utrzymać końcówkę nad okiem.
Worek spojówkowy to przestrzeń między gałką oczną a dolną powieką. Wpuszczenie kropli w to miejsce poprawia skuteczność, bo lek pozostaje na powierzchni oka i nie spływa od razu. Odchylenie dolnej powieki ułatwia trafienie kroplą we właściwy obszar.
Najważniejsze jest odchylenie głowy do tyłu i stabilność. W praktyce sprawdza się pozycja leżąca na wznak albo siedząca z głową uniesioną ku górze. Opiekunka powinna dobrać pozycję bezpieczną dla podopiecznego (np. przy zawrotach głowy lepiej na wznak).
Zwykle nie. Standardowo odchyla się dolną powiekę, bo to tworzy worek spojówkowy. Odchylanie górnej powieki może nasilać mruganie i utrudniać aplikację. Wyjątki zależą od zaleceń lekarza, ale w podstawowym instruktażu opiekuńczym stosuje się dolną powiekę.
Typowe błędy to: dotykanie zakraplaczem rzęs lub oka, wpuszczanie kropli "na siłę" przy mruganiu, zła pozycja głowy (kropla spływa), brak higieny rąk oraz mylenie miejsca podania (nie do worka spojówkowego). Na egzaminie te elementy często decydują o wyniku.
Pomaga spokojne wyjaśnienie kroków, przyjęcie stabilnej pozycji i poproszenie o patrzenie w górę. Warto zrobić próbę "na sucho" bez kropli, aby oswoić ruch zakraplacza. Opiekunka nie powinna siłą rozwierać powiek; lepiej poczekać na rozluźnienie i próbować ponownie.
Ręce myje się przed rozpoczęciem, ponieważ dotyka się okolicy oka, oraz po zakończeniu, aby ograniczyć przenoszenie drobnoustrojów. Jeśli opiekunka pomaga kilku osobom, higiena rąk i unikanie kontaktu końcówki zakraplacza z okiem są kluczowe, by nie przenosić zakażeń.
Zwykle nie ma to sensu, bo worek spojówkowy ma ograniczoną pojemność i nadmiar spływa. Dawkuje się zgodnie z zaleceniem lekarza. Opiekunka powinna pilnować regularności oraz prawidłowej techniki, bo to częściej poprawia skuteczność niż "dolewanie" dodatkowych kropli.
Zapamiętaj trzy filary: pozycja z odchyleniem głowy, dolna powieka i worek spojówkowy, brak dotykania zakraplaczem. Ćwicz rozpoznawanie błędów w odpowiedziach: górna powieka, opieranie zakraplacza o oko, brak higieny. To najczęstsze pułapki testowe.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa technika polega na stabilnej pozycji z odchyloną głową, odchyleniu dolnej powieki i podaniu kropli do worka spojówkowego, nie dotykając końcówką zakraplacza oka ani powiek."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "How to put in eye drops" (instructions page) — https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000613.htm - dostęp 2026-02-28
  • NHS (National Health Service), "How to use eye drops" — https://www.nhs.uk/medicines/eye-drops/ - dostęp 2026-02-28
  • American Academy of Ophthalmology (AAO), patient guidance on instilling eye drops (instructional article) — https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/how-to-put-in-eye-drops - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu 'podawania leków w opiece długoterminowej' dla opiekunów
  • Instrukcje pacjenta dotyczące stosowania kropli do oczu (poradniki szpitalne/poradniane)
  • Podstawy anatomii i fizjologii narządu wzroku (skrypt/rozdział z podręcznika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego