KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Opiekunka, przygotowując łóżko dla podopiecznego z zaburzeniami pamięci zagrożonego długotrwałym unieruchomieniem, powinna w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na konieczność wyposażenia łóżka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materac zmiennociśnieniowy jest kluczowy przy ryzyku długotrwałego unieruchomienia, bo zmniejsza długotrwały ucisk i pomaga w profilaktyce odleżyn. Barierki ochronne zwiększają bezpieczeństwo osoby z zaburzeniami pamięci, ograniczając ryzyko wypadnięcia z łóżka. Pozostałe elementy dotyczą głównie ochrony pościeli lub komfortu, a nie priorytetów ryzyka.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby zagrożonej długotrwałym unieruchomieniem jednym z najważniejszych problemów pielęgnacyjnych jest ryzyko powikłań wynikających z ciągłego ucisku tkanek, w tym odleżyn. Dlatego priorytetem w przygotowaniu łóżka jest takie wyposażenie, które realnie zmniejsza czas działania stałego nacisku i poprawia rozkład ciężaru ciała.

Odpowiedź "w materac zmiennociśnieniowy i barierki ochronne" łączy dwa kluczowe cele opieki:

  • profilaktykę odleżyn – materac zmiennociśnieniowy zmienia punkty podparcia, dzięki czemu ogranicza długotrwały ucisk w tych samych miejscach i wspiera działania profilaktyczne (obok zmiany pozycji, kontroli skóry, higieny i żywienia);
  • bezpieczeństwo – u osoby z zaburzeniami pamięci rośnie ryzyko nieadekwatnych prób wstawania lub przemieszczania się. Barierki ochronne mogą ograniczać ryzyko wypadnięcia z łóżka (z zachowaniem zasad bezpiecznego stosowania i obserwacji podopiecznego).

Pozostałe propozycje nie odpowiadają na wskazane priorytety:

  • "w podkład nieprzemakalny i prześcieradło z gumką" pomaga chronić materac i ułatwia utrzymanie czystości, ale nie jest rozwiązaniem pierwszego wyboru w kontekście ryzyka odleżyn i urazów przy zaburzeniach pamięci.
  • "w system regulacji segmentów i materac sprężynowy" może poprawiać komfort i ułatwiać pozycjonowanie, ale materac sprężynowy nie jest typowym narzędziem profilaktyki przeciwodleżynowej, a sama regulacja nie zastępuje redukcji ucisku.
  • "w drabinkę sznurkową i ochraniacz ceratowy na materac" dotyczy raczej ułatwienia samodzielnego podciągania się oraz ochrony przed zabrudzeniem; nie rozwiązuje głównego problemu długotrwałego ucisku i nie jest podstawowym zabezpieczeniem przed upadkiem.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy w treści pojawia się unieruchomienie, szukaj rozwiązań zmniejszających ucisk i wspierających pozycjonowanie; gdy pojawiają się zaburzenia pamięci, szukaj elementów zwiększających bezpieczeństwo i ograniczających ryzyko urazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materac zmiennociśnieniowy to materac przeciwodleżynowy, który cyklicznie zmienia ciśnienie w komorach, aby przemieszczać punkty podparcia ciała. Jego celem jest ograniczenie długotrwałego ucisku na te same miejsca i wsparcie profilaktyki odleżyn u osób leżących.
Przy długim leżeniu te same okolice ciała są stale uciskane, co może pogarszać ukrwienie i sprzyjać uszkodzeniom skóry oraz tkanek. Im mniejsza samodzielność i rzadsza zmiana pozycji, tym większe ryzyko. Dlatego tak ważne są działania redukujące ucisk.
Najważniejsze są rozwiązania zmniejszające długotrwały ucisk i ułatwiające bezpieczne pozycjonowanie, np. odpowiednio dobrany materac przeciwodleżynowy oraz właściwa organizacja pościeli (bez fałd). Trzeba też pamiętać, że sprzęt nie zastępuje regularnej zmiany ułożenia i kontroli skóry.
Barierki mogą zwiększać bezpieczeństwo, bo ograniczają ryzyko wypadnięcia z łóżka, ale muszą być stosowane rozważnie. U niektórych osób mogą prowokować próby "przechodzenia" przez barierkę. W praktyce ważna jest obserwacja, ocena ryzyka i dobór zabezpieczeń do zachowania podopiecznego.
Częstym błędem jest skupienie się wyłącznie na ochronie materaca (podkłady, cerata) i pominięcie profilaktyki ucisku. Inny błąd to pozostawianie fałd pościeli, które zwiększają nacisk i tarcie. Zdarza się też brak zabezpieczeń przed upadkiem lub ustawienie łóżka w sposób utrudniający opiekę.
Wyposażenie higieniczne zwykle dotyczy ochrony przed zabrudzeniem i wilgocią (np. podkłady, ochraniacze). Wyposażenie przeciwodleżynowe odnosi się do redukcji ucisku i rozkładu ciężaru (np. materace przeciwodleżynowe). W treści szukaj słów: "unieruchomienie", "odleżyny", "długotrwale leżący".
Gdy podopieczny ma ograniczoną mobilność, długo przebywa w łóżku lub nie jest w stanie samodzielnie zmieniać pozycji, a także gdy występują czynniki zwiększające ryzyko uszkodzeń skóry. Decyzja powinna uwzględniać stan funkcjonalny, komfort, tolerancję sprzętu i możliwość właściwej opieki.
Prześcieradło z gumką ułatwia utrzymanie pościeli na miejscu i może poprawić komfort, ale samo w sobie nie jest kluczowym narzędziem profilaktyki odleżyn. Najważniejsze jest, aby pościel była gładka, bez zagnieceń i wilgoci, bo fałdy zwiększają tarcie i punktowy nacisk na skórę.
W profilaktyce odleżyn istotny jest równomierny rozkład nacisku i ograniczenie długotrwałego ucisku w tych samych miejscach. Materac sprężynowy nie jest typowo projektowany do tego celu i zwykle nie zapewnia takiej redukcji ucisku jak materace przeciwodleżynowe. W pytaniach egzaminacyjnych to częsty "mylący" wybór.
Ucz się schematem: ryzyko → priorytet → działanie. Dla unieruchomienia: ucisk, odleżyny, przykurcze, zakrzepy; dla zaburzeń pamięci: bezpieczeństwo i nadzór. Ćwicz rozpoznawanie, które elementy to priorytet (sprzęt przeciwodleżynowy, zabezpieczenia), a które są tylko wsparciem higieny.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Materac zmiennociśnieniowy jest kluczowy przy ryzyku długotrwałego unieruchomienia, bo zmniejsza długotrwały ucisk i pomaga w profilaktyce odleżyn."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki długoterminowej i profilaktyki odleżyn dla opiekunów
  • Podręczniki/kompendia dotyczące pielęgnacji osoby unieruchomionej (profilaktyka powikłań, bezpieczeństwo)
  • Instrukcje producentów materacy przeciwodleżynowych (zasady doboru i użytkowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego