KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 4.
Opiekunka środowiskowa, asekurując podopieczną z niedowładem połowiczym podczas przemieszczania się do łazienki, pomaga jej w zaspokojeniu potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Asekuracja osoby z niedowładem połowiczym podczas przejścia do łazienki polega na zapobieganiu upadkowi i urazom oraz zmniejszaniu ryzyka wypadku. Taka pomoc dotyczy przede wszystkim ochrony zdrowia i życia, czyli zaspokajania potrzeby bezpieczeństwa, a nie potrzeb emocjonalnych (miłości, bliskości) ani samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą z niedowładem połowiczym jednym z kluczowych problemów jest zwiększone ryzyko upadku wynikające z osłabienia jednej strony ciała, zaburzeń równowagi, niepewnego chodu oraz trudności w wykonywaniu transferów i skrętów. Przejście do łazienki dodatkowo bywa sytuacją podwyższonego ryzyka (śliska podłoga, progi, ciasna przestrzeń, pośpiech związany z potrzebą fizjologiczną).

Dlatego gdy opiekunka asekuruje podopieczną w trakcie przemieszczania, realizuje działanie ukierunkowane na:

  • minimalizowanie zagrożeń (upadek, uderzenie, skręcenie stawu, uraz głowy),
  • utrzymanie stabilności postawy i kontrolę ruchu,
  • zapewnienie bezpiecznego dotarcia do celu (łazienki) bez wypadku.

To bezpośrednio odpowiada potrzebie bezpieczeństwa rozumianej jako potrzeba ochrony przed niebezpieczeństwem, urazem i innymi zagrożeniami. W praktyce opiekuńczej jest to jeden z priorytetów: zanim będzie można wspierać potrzeby wyższego rzędu, należy zadbać o podstawowe warunki bezpiecznego funkcjonowania.

Odpowiedź "bliskości" może kusić, bo opieka jest relacyjna, jednak sama asekuracja w tej sytuacji nie ma celu budowania więzi, tylko ochronę przed wypadkiem. Podobnie "miłości" dotyczy sfery emocjonalnej i wsparcia uczuciowego, a nie działania związanego z kontrolą ryzyka podczas chodu. Z kolei "samorealizacji" odnosi się do rozwoju i realizowania własnych możliwości; asekuracja w drodze do łazienki nie jest aktywnością nastawioną na rozwój, tylko na bezpieczne wykonanie czynności dnia codziennego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa typu "asekuracja", "ryzyko upadku", "ochrona", "zapobieganie urazom", najczęściej sprawdzana jest potrzeba bezpieczeństwa oraz zasady bezpiecznej opieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Asekuracja to takie towarzyszenie i podparcie podopiecznego, aby zmniejszyć ryzyko upadku i umożliwić bezpieczne przemieszczenie. Może obejmować stabilizację tułowia, kontrolę tempa, zabezpieczenie strony niedowładnej oraz reagowanie, gdy pojawia się chwiejność.
Bo celem działania jest ochrona przed zagrożeniem: upadkiem, urazem, poślizgnięciem czy utratą równowagi. W tej czynności opiekun minimalizuje ryzyko i dba o zdrowie oraz życie podopiecznego, a to jest istotą potrzeby bezpieczeństwa.
Typowe są: zaburzenia równowagi, osłabienie jednej strony ciała, gorsza kontrola kończyn, trudności w skrętach i wstawaniu. To zwiększa ryzyko potknięcia i upadku, dlatego podczas chodzenia i transferu ważne są zabezpieczenie oraz odpowiednie tempo.
Często mylone są potrzeby emocjonalne ("miłość", "bliskość") z czynnościami, które mają charakter techniczny i ochronny. Jeśli w opisie pojawia się asekuracja, ryzyko urazu lub zapobieganie upadkowi, zwykle chodzi o bezpieczeństwo, a nie o budowanie relacji.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe: "asekurując", "zapobiega", "chroni", "ryzyko upadku", "pomaga bezpiecznie przejść". To sygnały, że działanie dotyczy ochrony zdrowia i życia. Wtedy prawidłowym kierunkiem jest potrzeba bezpieczeństwa.
Potrzeba bliskości częściej dotyczy sytuacji wsparcia emocjonalnego: rozmowy, towarzyszenia w lęku, budowania poczucia bycia zauważonym i akceptowanym. Gdy działanie nie redukuje ryzyka urazu, tylko wzmacnia relację i poczucie przynależności, wtedy bliżej do bliskości.
Najbardziej: prawidłowa asekuracja przy chodzeniu, pomoc w transferze (wstawanie, siadanie), usuwanie przeszkód z drogi, zapewnienie dobrego oświetlenia, dobór odpowiedniego obuwia i sprzętu pomocniczego oraz reagowanie na zawroty głowy lub osłabienie.
Nie zawsze. Obecność opiekuna może wspierać emocje, ale w zadaniach egzaminacyjnych liczy się cel konkretnej czynności. Jeśli opiekun jest przy podopiecznym po to, by zapobiec upadkowi, to dotyczy to bezpieczeństwa, nawet gdy relacja jest życzliwa.
Typowe błędy to: chwytanie za rękę po stronie niedowładnej, zbyt szybkie tempo, brak zabezpieczenia na śliskiej powierzchni, ustawienie się w złej pozycji względem podopiecznego oraz nieuwzględnienie zmęczenia. Każdy z nich zwiększa ryzyko upadku.
Ucz się rozpoznawania potrzeby na podstawie funkcji działania: ochrona i redukcja ryzyka (bezpieczeństwo), jedzenie/sen/higiena (fizjologiczne), relacje i wsparcie emocjonalne (miłość/bliskość), rozwój i cele (samorealizacja). Ćwicz na krótkich opisach sytuacji.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że asekuracja osoby z niedowładem połowiczym podczas przejścia do łazienki polega na zapobieganiu upadkowi i urazom oraz zmniejszaniu ryzyka wypadku.

Źródła:

  • A. H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row, 1954 (koncepcja hierarchii potrzeb, w tym potrzeby bezpieczeństwa).
  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943 (artykuł źródłowy dotyczący potrzeb człowieka).

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu podstaw opieki i czynności dnia codziennego (ADL)
  • Materiały szkoleniowe z transferu i asekuracji osób z ograniczoną mobilnością
  • Podstawy psychologii potrzeb człowieka w pracy opiekuna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego