KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 24.
Opracowanie bilansu wielkości emisji S02 z punktowego źródła zanieczyszczeń wyznacza się na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wielkość emisji z emitora (strumień masy zanieczyszczenia) wynika z tego, ile substancji jest w jednostce objętości gazu oraz jaka objętość gazu przepływa w czasie. Dlatego do bilansu emisji SO2 potrzebne są jednocześnie: stężenie (np. μg/m3) i przepływ gazu (np. m3/s).

Pełne wyjaśnienie:

Bilans wielkości emisji SO2 ze źródła punktowego (np. komina) dotyczy zwykle emisji jako strumienia masy, czyli "ile masy zanieczyszczenia opuszcza emitor w jednostce czasu". Żeby taki strumień wyznaczyć, trzeba połączyć dwie informacje:

  • stężenie SO2 w gazach odlotowych (np. w μg/m3) – mówi, ile zanieczyszczenia przypada na 1 m3 gazu,
  • przepływ (strumień objętości) gazu w emitorze (np. w m3/s) – mówi, ile m3 gazu przepływa w czasie.

Połączenie tych wielkości jest logiczne także z punktu widzenia jednostek: (μg/m3) × (m3/s) daje (μg/s), czyli strumień masy, a więc wielkość emisji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Samo stężenie (μg/m3) nie pozwala określić emisji w czasie, bo nie wiadomo, jaka ilość gazu opuszcza emitor. To częsty błąd: stężenie opisuje "jakość" gazu, a nie "ilość" wypływu.
  • "Przepływ SO2 w m3/s" miesza pojęcia: w praktyce mierzy się przepływ gazu (mieszaniny), a SO23/s dotyczy objętości, nie masy zanieczyszczenia.
  • "Ilość SO2 w μg" to wartość bez odniesienia do czasu (i często bez odniesienia do objętości). Do emisji potrzebny jest parametr "na czas" (np. μg/s, mg/s, kg/h), więc sama "ilość" nie tworzy bilansu emisji.

Na egzaminie warto pamiętać regułę: emisja = stężenie × przepływ. Jeśli w odpowiedzi brakuje któregoś z tych elementów, najczęściej nie da się wyznaczyć wielkości emisji ze źródła punktowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wielkość emisji (zwykle strumień masy) opisuje, ile masy zanieczyszczenia, np. SO2, opuszcza emitor w jednostce czasu. Typowe jednostki to mg/s, g/s lub kg/h. To inna informacja niż stężenie, które mówi, ile substancji jest w 1 m3 gazu.
Najczęściej potrzebujesz dwóch wielkości: stężenia SO2 w gazach odlotowych (np. μg/m3 lub mg/m3) oraz przepływu gazu przez emitor (np. m3/s). Ich iloczyn daje strumień masy, czyli emisję w czasie.
Stężenie informuje, ile SO2 przypada na jednostkę objętości gazu, ale nie mówi, ile gazu przepływa przez emitor w czasie. Bez przepływu nie da się określić "ile na sekundę/godzinę" opuszcza komin, więc nie wyznaczysz strumienia masy emisji.
Sprawdź, czy z danych da się uzyskać jednostkę "na czas" (np. μg/s lub kg/h). Gdy masz stężenie w μg/m3 i przepływ w m3/s, po wymnożeniu m3 się skraca i zostaje μg/s. Jeśli brakuje przepływu, nie uzyskasz wyniku zależnego od czasu.
Przepływ (strumień objętości) gazu to ilość objętości gazów odlotowych przepływająca przez przekrój emitora w jednostce czasu. Najczęściej podaje się go w m3/s lub m3/h. To parametr instalacji i warunków pracy, konieczny do przeliczenia stężenia na emisję.
Tak. Jeśli stężenie jest wysokie, ale przepływ gazu jest mały, to strumień masy (emisja) może być niewielki. Emisja zależy od obu czynników jednocześnie: jakości gazu (stężenie) i ilości gazu wypływającej w czasie (przepływ).
Bilans emisji wykonuje się m.in. przy ocenie wpływu instalacji na powietrze, w działaniach inwentaryzacyjnych i podczas przygotowania danych do raportowania środowiskowego. Jest też potrzebny do kontroli pracy instalacji i oceny skuteczności ograniczania emisji, np. odsiarczania.
Najczęściej myli się stężenie z emisją (strumieniem masy), zapomina o konieczności uwzględnienia przepływu gazu lub błędnie dobiera jednostki (np. traktuje m3/s jako "przepływ SO2"). Pomaga nawyk sprawdzania, czy wynik ma jednostkę "na czas".
"Ilość" (np. w μg lub kg) to wartość bez odniesienia do czasu, a "emisja" w ujęciu bilansowym to zwykle strumień masy (np. μg/s, kg/h). Emisja odpowiada na pytanie: jak szybko zanieczyszczenie jest wprowadzane do powietrza przez emitor.
Ćwicz zadania, w których przelicza się stężenie i przepływ na strumień masy oraz odwrotnie. Zawsze zapisuj jednostki i sprawdzaj, czy otrzymujesz wynik "na czas". Utrwal różnice między stężeniem, przepływem, strumieniem masy i ładunkiem zanieczyszczeń w okresie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wielkość emisji z emitora (strumień masy zanieczyszczenia) wynika z tego, ile substancji jest w jednostce objętości gazu oraz jaka objętość gazu przepływa w czasie.

Źródła:

  • EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2019, publikacja EEA (opis metodyk wyznaczania emisji), https://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-guidebook-2019 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii ochrony powietrza (emisje ze źródeł punktowych, podstawy obliczeń)
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach emisji i interpretacji jednostek (stężenie, przepływ, strumień masy)
  • Przykładowe zadania z obliczania strumienia masy zanieczyszczeń na podstawie danych z emitora

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego