KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 10.
Oprysk przeciwko rakowi bakteryjnemu należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termin zabiegu przeciw rakowi bakteryjnemu łączy się z fazą wczesnego rozwoju pąków, gdy można działać zapobiegawczo i ograniczyć infekcje, a jednocześnie unika się oprysku w czasie dojrzewania i wzrostu zawiązków (większe ryzyko pozostałości i mniejsza celność zabiegu). Dlatego właściwa jest faza nabrzmiewania pąków.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie roślin sadowniczych kluczowe jest powiązanie momentu zabiegu z tym, kiedy roślina jest najbardziej narażona na porażenie oraz kiedy zabieg jest najbardziej celowany (trafienie w wrażliwe tkanki) i jednocześnie bezpieczny dla plonu.

Odpowiedź "w fazie nabrzmiewania pąków" wskazuje wczesny etap sezonu. To moment, w którym wiele zabiegów o charakterze profilaktycznym planuje się tak, aby ograniczyć źródła infekcji zanim roślina wejdzie w intensywny wzrost i okres tworzenia plonu. Z punktu widzenia organizacji prac ogrodniczych jest to także czas, gdy łatwiej wygospodarować "okno pogodowe" i wykonać oprysk bez kolizji z pracami okołozbiorczymi.

Dlaczego pozostałe terminy nie są właściwe w tym ujęciu:

  • "bezpośrednio po zbiorze owoców" bywa mylone z ogólną zasadą, że po zbiorze można wykonać wiele prac bez ryzyka zanieczyszczenia plonu. Jednak sam fakt braku owoców nie przesądza o skuteczności w ograniczaniu raka bakteryjnego; pytanie dotyczy typowego terminu ukierunkowanego na fazę rozwojową.
  • "w okresie dojrzewania owoców" to etap szczególnie wrażliwy pod kątem jakości handlowej i bezpieczeństwa żywności. W praktyce ogranicza się liczbę zabiegów do niezbędnego minimum i dobiera je bardzo ostrożnie, bo rośnie ryzyko pozostałości oraz uszkodzeń owoców.
  • "w fazie wzrostu zawiązków owocowych" to również czas, w którym plon już się kształtuje. Wiele działań ochronnych w tym okresie jest możliwych tylko przy bardzo konkretnych wskazaniach i zależy od zaleceń dla danego środka; jako ogólna odpowiedź egzaminacyjna ten termin nie jest właściwy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy kiedy wykonać oprysk, szukaj odpowiedzi związanej z fazą fenologiczną (np. pąki) i logiką profilaktyki, a nie tylko z kalendarzem zbioru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rak bakteryjny to choroba wywoływana przez bakterie, która może powodować zamieranie pędów, uszkodzenia kory i osłabienie roślin. Jest groźny, bo łatwo prowadzi do spadku plonu i pogorszenia kondycji drzew/krzewów, a porażone tkanki stają się źródłem dalszych infekcji.
Faza nabrzmiewania pąków to moment, gdy pąki wyraźnie zwiększają objętość, łuski pąkowe zaczynają się rozchylać, a tkanki są "ożywione" po spoczynku zimowym. W praktyce porównuje się pąki z wcześniejszymi obserwacjami i korzysta z prostych opisów faz fenologicznych.
Okres dojrzewania owoców to czas, gdy szczególnie dba się o bezpieczeństwo plonu i ograniczanie ryzyka pozostałości. Dodatkowo zabieg może być mniej celowany na tkanki, które są kluczowe w rozwoju infekcji. W planowaniu prac zwykle unika się takich terminów, jeśli istnieje skuteczny etap wcześniejszy.
Zabiegi wczesnowiosenne planuje się zwykle przed intensywnym wzrostem, z wyprzedzeniem na okna pogodowe (brak silnego wiatru, opadów) i dostępność sprzętu. W praktyce wpisuje się je do harmonogramu razem z lustracją uprawy, cięciem oraz pracami porządkowymi, by ograniczyć przerwy organizacyjne.
Najczęściej przeszkadzają: wiatr (znoszenie cieczy), opady i wysoka wilgotność (zmywanie, gorsze pokrycie), a także temperatury nieodpowiednie dla działania preparatu. W praktyce trzeba łączyć fenologię roślin z prognozą pogody i zapasem czasu na poprawkę, jeśli zabieg się nie uda.
Nie. "Po zbiorze" może być bezpieczniejsze dla plonu, ale nie zawsze jest najskuteczniejsze biologicznie. W wielu pytaniach egzaminacyjnych kluczowa jest faza rozwojowa rośliny (pąki, kwitnienie, zawiązki), bo to ona decyduje o podatności na infekcję i o tym, gdzie zabieg ma zadziałać.
Typowe błędy to: wybieranie odpowiedzi "intuicyjnie bezpiecznej" (np. po zbiorze) bez analizy fenologii, mylenie faz (pąk vs zawiązek), oraz nieuwzględnianie, że część zabiegów jest profilaktyczna i ma sens przed pojawieniem się silnych objawów. Pomaga nauka faz na zdjęciach i w terenie.
W planie prac często łączy się oprysk z lustracją sadu, oceną pąków i kondycji roślin, przygotowaniem opryskiwacza (kalibracja, przegląd), a także pracami sanitarnymi (usuwanie porażonych pędów). Takie łączenie zadań oszczędza czas i zmniejsza ryzyko przeoczenia problemu.
Podstawą jest etykieta-instrukcja stosowania środka: zakres upraw, dawka, zalecana faza rozwojowa oraz warunki stosowania. W praktyce porównuje się ją z aktualną fazą fenologiczną w sadzie i warunkami pogodowymi. Jeśli są rozbieżności, termin lub środek trzeba zmienić.
Najlepiej uczyć się równolegle: nazwy faz + zdjęcia/obserwacje + typowe cele zabiegów. Pomaga własna "ściąga" z kolejnością faz (pąk–kwitnienie–zawiązek–dojrzewanie–zbiór) i krótkim opisem, co zwykle planuje się w danym momencie sezonu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego właściwa jest faza nabrzmiewania pąków.

Materiały:

  • Aktualne metodyki integrowanej ochrony roślin dla upraw sadowniczych (wydania bieżące)
  • Etykiety-instrukcje stosowania środków ochrony roślin (dla preparatów dopuszczonych do danej uprawy)
  • Podręczniki i skrypty z ochrony roślin sadowniczych omawiające choroby bakteryjne i terminy zabiegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego