KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 7.
Które organy, zgodnie z przytoczonym przepisem prawa, mają obowiązek posługiwania się w bieżącej pracy instrukcją kancelaryjną, archiwalną i jednolitym rzeczowym wykazem akt?
Ilustracja przedstawia wyciąg z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów dotyczącego instrukcji kancelaryjnej, jednolitych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres podmiotowy wskazanego przepisu obejmuje organy samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, samorząd województwa) oraz organy zespolonej administracji rządowej w województwie (i urzędy je obsługujące). Nie dotyczy on organów niezespolonej administracji rządowej, które funkcjonują na odrębnych zasadach.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, kto ma obowiązek stosować w bieżącej pracy narzędzia zarządzania dokumentacją: instrukcję kancelaryjną, instrukcję archiwalną oraz jednolity rzeczowy wykaz akt. Kluczowe jest odczytanie zakresu podmiotowego przepisu, czyli listy organów, dla których akt prawny "ustanawia" te zasady.

Wskazany przepis wymienia wprost organy jednostek samorządu terytorialnego: organy gminy i związków międzygminnych, organy powiatu oraz organy samorządu województwa. Ta grupa może zostać ujęta zbiorczo jako organy samorządu terytorialnego. Dodatkowo przepis obejmuje także organy zespolonej administracji rządowej w województwie (oraz urzędy obsługujące te organy). Dlatego odpowiedź "Organy samorządu terytorialnego i zespolonej administracji rządowej w województwie." prawidłowo streszcza pełną enumerację.

Pozostałe propozycje są błędne, bo zawężają lub zmieniają zakres z przepisu:

  • "Organy niezespolonej administracji rządowej." – to częsty błąd wynikający z mylenia dwóch typów administracji rządowej w województwie; przepis nie wskazuje tej grupy.
  • "Wyłącznie organy zespolonej i niezespolonej administracji rządowej w województwie." – błędne, bo pomija samorząd terytorialny i dodaje niezespoloną administrację, której przepis nie obejmuje.
  • "Wyłącznie organy samorządu terytorialnego." – błędne, bo przepis obejmuje także administrację zespoloną w województwie.

Na egzaminie warto zapamiętać mechanizm: czytaj pełną listę podmiotów oraz sprawdzaj, czy odpowiedź nie zawiera słowa "wyłącznie", które często sygnalizuje nieuprawnione zawężenie w stosunku do przepisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instrukcja kancelaryjna to zbiór zasad prowadzenia spraw i dokumentacji w urzędzie: rejestrowania pism, znakowania spraw, tworzenia akt i ich obiegu. Ujednolica pracę kancelarii i komórek merytorycznych, aby dokumenty były tworzone i przechowywane w porównywalny sposób.
JRWA to jednolity rzeczowy wykaz akt: lista klas spraw i haseł, według których klasyfikuje się dokumentację. Dzięki JRWA urzędnik przypisuje sprawie właściwą klasę, a potem łatwiej ją odnaleźć, ustalić kategorię archiwalną i okres przechowywania.
Zakres podmiotowy mówi, kogo obowiązuje dany akt. Na egzaminie łatwo popełnić błąd, zakładając, że rozporządzenie dotyczy "wszystkich urzędów". W praktyce zakres decyduje, czy urząd stosuje tę instrukcję, czy ma regulacje odrębne.
Najważniejsze jest rozróżnienie pojęć: administracja zespolona w województwie to organy i służby działające w strukturze wojewody (zależne organizacyjnie). Administracja niezespolona działa poza tym zespoleniem i ma własny tryb podporządkowania oraz często odrębne rozwiązania kancelaryjne.
Wprost wskazane są organy gminy (także związków międzygminnych), organy powiatu oraz organy samorządu województwa. To razem składa się na grupę "organy samorządu terytorialnego", która ma obowiązek stosowania instrukcji oraz JRWA określonych w rozporządzeniu.
Nie. Typowym błędem jest automatyczne dopisanie "niezespolonej" administracji rządowej, bo brzmi podobnie do "zespolonej". W tym przepisie zakres podmiotowy obejmuje samorząd oraz administrację zespoloną w województwie (i urzędy je obsługujące).
Stosowanie JRWA porządkuje dokumentację: ułatwia prawidłowe znakowanie spraw, odkładanie pism do teczek i późniejsze wyszukiwanie. Dodatkowo wspiera kwalifikację archiwalną (kategorie) i poprawne przekazanie akt do archiwum zakładowego lub do archiwum państwowego.
Gdy przepis wymienia kilka grup podmiotów, a odpowiedź zawiera "wyłącznie", często oznacza to nieuprawnione zawężenie. W tym typie zadań najlepiej porównać odpowiedź z pełną enumeracją w przepisie: jeśli pominięto choć jedną grupę, opcja z "wyłącznie" jest błędna.
Pomaga reguła: samorząd + zespolona administracja rządowa w województwie. Samorząd to gmina, powiat i samorząd województwa, a "zespolona" to struktury pod wojewodą. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "niezespolona", trzeba ją szczególnie krytycznie zweryfikować.
Ucz się na krótkich fragmentach: definicje (instrukcja kancelaryjna, JRWA, instrukcja archiwalna), zakresy przepisów i przykłady podmiotów. Ćwicz czytanie enumeracji oraz identyfikowanie, czy odpowiedź nie jest zbyt wąska lub nie dodaje podmiotów niewymienionych w przepisie.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nie dotyczy on organów niezespolonej administracji rządowej, które funkcjonują na odrębnych zasadach."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20110140067
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, § 1 ust. 1, Dz.U. 2011 Nr 14 poz. 67
  • Kancelaria Prezesa Rady Ministrów / ISAP: strona publikacji Dz.U. 2011 Nr 14 poz. 67 (Rozporządzenie PRM z 18.01.2011) – dostęp przez bazę aktów prawnych Sejmu RP

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia z 18.01.2011 r. (Dz.U. 2011 Nr 14 poz. 67), w szczególności § 1
  • Materiały szkolne z kancelarii i archiwum zakładowego (instrukcja kancelaryjna, JRWA, kategorie archiwalne)
  • Notatki z podziału administracji rządowej w województwie (zespolona i niezespolona) i przykładów organów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego