W opisanej sytuacji kluczowe jest prawidłowe ustalenie statusu zatrudnionej osoby. Mimo więzów rodzinnych brat zatrudniony na podstawie umowy o pracę (i dodatkowo niepozostający z pracodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym) jest rozliczany jak standardowy pracownik, a nie jako "osoba współpracująca". To oznacza, że do jego zatrudnienia stosuje się typowe zasady naliczania składek jak dla każdego etatowego pracownika.
Dla pracownika na umowie o pracę obowiązkowe są ubezpieczenia społeczne: emerytalne i rentowe (zawsze), chorobowe (dla pracownika jest obowiązkowe, w przeciwieństwie np. do zleceniobiorców), a także wypadkowe po stronie pracodawcy. Niezależnie od ubezpieczeń społecznych występuje też obowiązek opłacania ubezpieczenia zdrowotnego.
Oprócz składek na ubezpieczenia, pracodawca w wielu przypadkach opłaca również składki na fundusze pozaubezpieczeniowe:
- Fundusz Pracy – co do zasady jest należny, gdy podstawa wymiaru składek (zatrudnienie w przeliczeniu na pełen etat) osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia; w zadaniu podano wynagrodzenie 4200 zł, które wskazuje na spełnienie tego warunku w realiach wskazanych w kontekście.
- FGŚP – w kontekście podkreślono, że od 5.09.2017 r. usunięto wyłączenie dotyczące osób bliskich pracodawcy, więc przy umowie o pracę składka ta jest co do zasady opłacana także za członków rodziny.
Dlatego poprawny wariant odpowiedzi to taki, w którym wszystkie składki pracownicze są oznaczone jako "tak", włącznie z Funduszem Pracy i FGŚP.
Dlaczego pozostałe warianty są błędne?
- Wariant z "nie" przy składce chorobowej odpowiada typowej pułapce: chorobowe bywa dobrowolne przy niektórych tytułach (np. zlecenie), ale dla pracownika jest obowiązkowe.
- Warianty z "nie" przy FP lub FGŚP wynikają z mylenia wyjątków (np. niespełnienie warunków dla FP) albo z nieaktualnych przekonań o zwolnieniu rodziny z FGŚP. W tym zadaniu takie zwolnienie nie ma zastosowania.
- Wariant z samą składką zdrowotną pasuje raczej do innych tytułów ubezpieczenia, a nie do umowy o pracę.
W praktyce kadrowo-płacowej należy zawsze oddzielić pokrewieństwo od tytułu ubezpieczenia oraz sprawdzić warunki szczególne (np. wspólne gospodarstwo domowe i katalog osób), zanim zastosuje się preferencyjne zasady rozliczeń.
