KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą wybrała opodatkowanie podatkiem liniowym. W styczniu 2026 r. zapłaciła składkę zdrowotną za grudzień w wysokości 490 zł (4,9% z 10 000 zł dochodu z grudnia). Na podstawie danych w tabeli ustal miesięczną zaliczkę na podatek dochodowy za styczeń 2026 r., wiedząc że składki na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej działalność są księgowane w koszty w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów, a składka zdrowotna jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów.
Pozycja (styczeń)Kwota (zł)
Razem przychody18 000,00
Zakup towarów i materiałów1 000,00
Wynagrodzenia5 000,00
Pozostałe wydatki2 000,00
Razem koszty8 000,00
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dochód z PKPiR to 18 000 zł − 8 000 zł = 10 000 zł. Przy podatku liniowym zaliczka wynosi 19% dochodu, czyli 10 000 zł × 19% = 1 900 zł. Składka zdrowotna jest tu ujęta w kosztach, więc nie odlicza się jej od podatku (brak mechanizmu 7,75%).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podatnik rozlicza działalność gospodarczą podatkiem liniowym. Oznacza to, że zaliczka na podatek dochodowy jest liczona według stałej stawki 19% od dochodu.

Krok 1: ustalenie dochodu z PKPiR.
Dochód oblicza się jako: przychody − koszty. Z tabeli wynika, że przychody wynoszą 18 000,00 zł, a koszty łącznie 8 000,00 zł (1 000,00 zł zakupu + 5 000,00 zł wynagrodzeń + 2 000,00 zł pozostałych wydatków).
Dochód = 18 000 − 8 000 = 10 000 zł.

Krok 2: obliczenie zaliczki na PIT liniowy.
Podatek liniowy: 10 000 zł × 19% = 1 900 zł. Zaliczki co do zasady zaokrągla się do pełnych złotych, ale w tym przypadku wynik i tak jest równy pełnym złotym.

Dlaczego składka zdrowotna nie zmniejsza tu podatku?
W treści wskazano, że składka zdrowotna (490 zł) jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów (w granicach limitu rocznego). To oznacza, że wpływa ona na wysokość dochodu poprzez koszty, a nie poprzez odliczenie od samego podatku. Dawny mechanizm "odliczenia 7,75% od podatku" dotyczył wcześniejszych lat i nie powinien być stosowany w tym stanie faktycznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "1 410,00 zł" odpowiadałaby sytuacji, w której ktoś błędnie zmniejsza dochód o 490 zł (10 000 − 490) i dopiero liczy 19% (9 510 × 19% = 1 806,90), albo miesza zasady odliczeń — to nie zgadza się z danymi i daje inny wynik niż podany.
  • Odpowiedź "1 667,00 zł" jest typowym skutkiem stosowania nieaktualnych reguł (np. "odliczania składki od podatku"), mimo że w zadaniu składka jest kosztem.
  • Odpowiedź "2 390,00 zł" wynikałaby z błędnego przyjęcia podstawy opodatkowania (np. nieuwzględnienia kosztów lub dodania składki zamiast odjęcia jej w kosztach).

Poprawny wynik zaliczki przy danych z PKPiR i podatku liniowym wynosi 1 900,00 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dochód w PKPiR liczysz jako przychody minus koszty. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dostajesz "razem przychody" oraz sumę kosztów (np. zakup, wynagrodzenia, pozostałe wydatki). Dopiero od tak ustalonego dochodu wylicza się zaliczkę na PIT.
Podatek liniowy oznacza, że podatek (i zaliczki) liczy się według stałej stawki 19% od dochodu, niezależnie od jego wysokości. W zadaniach z PKPiR kluczowe jest prawidłowe ustalenie dochodu, bo od niego zależy wynik zaliczki.
Mechanizm odliczenia 7,75% od podatku dotyczył wcześniejszych lat. Po zmianach przepisów sposób rozliczenia składki zdrowotnej u przedsiębiorców jest inny: w zależności od formy opodatkowania możliwe jest jej ujęcie w kosztach albo odliczenie od dochodu do limitu.
Tak, w określonych zasadach przedsiębiorca na podatku liniowym może rozliczać składkę zdrowotną poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów albo poprzez odliczenie od dochodu, z zastrzeżeniem rocznego limitu. Gdy jest kosztem, obniża dochód, a nie sam podatek.
Najważniejsze są: razem przychody oraz suma kosztów (np. zakup towarów, wynagrodzenia, pozostałe wydatki). Z nich liczysz dochód. Dodatkowe informacje, np. o składkach, mówią Ci, czy masz je doliczyć do kosztów czy odliczać w inny sposób.
Limit ma znaczenie wtedy, gdy przedsiębiorca rozlicza składkę zdrowotną w sposób dopuszczający odliczenie (np. ujęcie w kosztach albo odliczenie od dochodu) i suma rozliczonych składek w roku mogłaby go przekroczyć. W zadaniach miesięcznych zwykle sprawdza się, czy limit nie jest przekroczony.
Najczęstsze błędy to: mieszanie starych zasad (np. odliczenie 7,75% od podatku) z aktualnymi, pomijanie części kosztów (np. zakupów), liczenie podatku od przychodu zamiast od dochodu oraz brak sprawdzenia, jak w zadaniu ujęto składkę zdrowotną (koszt czy odliczenie od dochodu).
To zależy od sposobu jej rozliczenia. Jeśli w zadaniu jest wskazane, że składka zdrowotna jest zaliczana do kosztów, wpływa na dochód (podstawę opodatkowania). Jeśli byłaby odliczana od dochodu, też zmniejsza dochód. Nie należy jej automatycznie odejmować od samego podatku.
W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że zaliczka jest zaokrąglana do pełnych złotych. Dlatego po obliczeniu podatku warto sprawdzić, czy wynik ma grosze i dopiero wtedy wykonać zaokrąglenie zgodnie z zasadą do pełnych zł.
Sprawdź treść: jeśli jest napisane, że składka zdrowotna jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów albo odliczana od dochodu, to nie odejmujesz jej od podatku. Odliczenie od podatku było charakterystyczne dla starszych zadań i nie powinno być stosowane, gdy zadanie tego nie przewiduje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81, Dz.U. 2025 poz. 1461
  • Monitor Polski 2025 poz. 1274, obwieszczenie/komunikat dotyczący limitu odliczenia składki zdrowotnej dla podatku liniowego w 2026 r.

Materiały:

  • Aktualne objaśnienia podatkowe i komunikaty MF dotyczące składki zdrowotnej dla podatku liniowego (po zmianach od 2022 r.)
  • Podręczniki i zbiory zadań do kwalifikacji EKA.5: rozliczenia podatkowe i PKPiR
  • Materiały szkoleniowe z prowadzenia PKPiR (przychody, koszty, ustalanie dochodu)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego