KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 22.
Osoba przebywająca w wyrobiskach, której przydzielono sprzęt przedstawiony na rysunku powinna posiadać go
Ilustracja przedstawia czarną, prostokątną skrzynkę z zaokrąglonymi krawędziami, która prawdopodobnie jest sprzętem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ucieczkowy sprzęt ochrony układu oddechowego (np. aparat KA-60) musi być noszony przy sobie, aby w razie nagłego pożaru, zadymienia lub zagrożenia gazowego można go było uruchomić natychmiast. Określenia typu "w miejscu pracy" lub "w zasięgu ręki/wzroku" nie spełniają wymogu stałego posiadania sprzętu przy osobie.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy zasad wyposażenia osobistego górnika przebywającego w wyrobiskach, w szczególności obowiązku dotyczącego ucieczkowego sprzętu ochrony układu oddechowego (na ilustracji aparat ucieczkowy KA-60). Taki sprzęt służy wyłącznie do samoratowania w sytuacjach nagłych, gdy atmosfera w wyrobisku staje się niebezpieczna (np. pożar, zadymienie, nagłe wydzielanie gazów, niedobór tlenu).

Dlaczego poprawne jest "przy sobie"?
Wymóg "przy sobie" oznacza, że aparat ma być fizycznie przy pracowniku (najczęściej noszony na pasku lub w przeznaczony sposób), a nie odłożony obok. W zdarzeniach awaryjnych liczą się sekundy: dojście do stanowiska, schylenie się, odszukanie sprzętu lub ominięcie przeszkód może być niemożliwe z powodu dymu, paniki lub uszkodzeń wyrobiska. Stałe noszenie minimalizuje ryzyko utraty dostępu do aparatu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "w zasięgu ręki" – nadal dopuszcza odłożenie aparatu; w praktyce "zasięg ręki" bywa zmienny (pozycja ciała, przeszkody, praca w ciasnej przestrzeni), a w stresie i przy ograniczonej widoczności nie gwarantuje natychmiastowego użycia.
  • "w miejscu pracy" – miejsce pracy może być oddalone od aktualnego położenia (przemieszczanie się w rejonie, przejścia między punktami, praca dorywcza). W zagrożeniu często nie ma czasu ani warunków, by wracać po sprzęt.
  • "w zasięgu wzroku" – przy zadymieniu lub braku oświetlenia (awarie, dym) "zasięg wzroku" może spaść do zera. Sprzęt widoczny przed zdarzeniem może stać się niewidoczny w chwili, gdy jest najbardziej potrzebny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy aparatu ucieczkowego/samoratownika, odpowiedź zwykle akcentuje bezpośrednie posiadanie przy osobie, a nie przechowywanie "gdzieś obok". Warto też umieć rozpoznawać typowe oznaczenia (np. KA-60) i rozumieć, że jest to sprzęt do ewakuacji, a nie do prowadzenia akcji ratowniczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
KA-60 to ucieczkowy aparat ochrony układu oddechowego (samoratownik) przeznaczony do użycia podczas ewakuacji z zagrożonego wyrobiska. Jego zadaniem jest umożliwienie oddychania, gdy powietrze jest zadymione lub zanieczyszczone, tak aby pracownik mógł bezpiecznie opuścić rejon.
W zagrożeniu pod ziemią liczą się sekundy, a dojście po odłożony sprzęt może być niemożliwe (dym, stres, przeszkody, brak oświetlenia). "Przy sobie" oznacza natychmiastową dostępność bez szukania i bez wracania do stanowiska pracy, co zwiększa szanse skutecznego samoratowania.
Wymagania obejmują m.in. posiadanie przy sobie lampy osobistej oraz ucieczkowego sprzętu ochrony układu oddechowego. Sens tego obowiązku jest praktyczny: oba elementy muszą być dostępne natychmiast, niezależnie od miejsca i momentu wykonywania pracy w wyrobiskach.
Nie, ponieważ "miejsce pracy" nie zawsze pokrywa się z aktualnym położeniem pracownika (przemieszczanie się, przejścia, prace pomocnicze). W sytuacji awaryjnej powrót po sprzęt może być zbyt ryzykowny lub niemożliwy, dlatego wymaga się noszenia aparatu przy sobie.
Nie. "W zasięgu ręki" dopuszcza odłożenie sprzętu obok, a w praktyce ten zasięg może się zmieniać (pozycja ciała, przeszkody, praca w ciasnych miejscach). "Przy sobie" oznacza, że sprzęt jest fizycznie przy pracowniku i gotowy do użycia bez szukania.
W kopalni warunki widoczności mogą się gwałtownie pogorszyć: dym, pył, brak oświetlenia lub ograniczona przestrzeń sprawiają, że "zasięg wzroku" spada niemal do zera. Sprzęt, który był widoczny wcześniej, w chwili zagrożenia może być niewidoczny, więc nie gwarantuje natychmiastowego dostępu.
Typowe sytuacje to pożar, zadymienie, nagłe wydzielanie się gazów oraz spadek zawartości tlenu w powietrzu. W takich warunkach zwykłe oddychanie może być niemożliwe lub groźne dla życia, a aparat ucieczkowy ma zapewnić czas potrzebny na opuszczenie wyrobiska.
Aparat ucieczkowy (samoratownik) służy do jednorazowego użycia podczas ewakuacji i jest elementem wyposażenia osobistego. Aparat ratowniczy jest przeznaczony do działań ratowniczych i pracy w strefie zagrożenia przez wyspecjalizowane służby. Różnią się przeznaczeniem, procedurami użycia i organizacją dostępu.
W praktyce zasada jest stała: aparat powinien być przy osobie przez cały czas przebywania w wyrobiskach, aby w każdej chwili możliwe było natychmiastowe samoratowanie. Odkładanie sprzętu "na chwilę" zwiększa ryzyko, że w krytycznym momencie nie będzie dostępny.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "w zasięgu ręki" lub "w miejscu pracy" z intuicji, że to wystarczy. Drugi to nierozpoznanie, że na ilustracji jest sam aparat ucieczkowy (samoratownik). Pomaga zapamiętać, że w przepisach kluczowe jest sformułowanie "przy sobie".
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Ucieczkowy sprzęt ochrony układu oddechowego (np. aparat KA-60) musi być noszony przy sobie, aby w razie nagłego pożaru, zadymienia lub zagrożenia gazowego można go było uruchomić natychmiast."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001118/O/D20171118.pdf
  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 21 ust. 1, Dz.U. 2017 poz. 1118
  • PN-EN 13794:2005, Sprzęt ochrony układu oddechowego — Aparaty ucieczkowe regeneracyjne z tlenem chemicznie związanym — Wymagania, badania, znakowanie

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (w zakresie wyposażenia osobistego)
  • Instrukcje zakładowe i procedury BHP dotyczące samoratowania i użycia aparatów ucieczkowych
  • Norma dotycząca aparatów ucieczkowych (w zakresie wymagań i terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego