KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 13.
Osoba z niepełnosprawnością intelektualną może wymagać wsparcia w:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niepełnosprawność intelektualna może wpływać na rozumienie, uczenie się, komunikację i samodzielność. Z tego powodu u części osób zakres potrzebnego wsparcia bywa bardzo szeroki i może obejmować wszystkie czynności dnia codziennego, a nie tylko jeden wybrany obszar.

Pełne wyjaśnienie:

Osoba z niepełnosprawnością intelektualną może doświadczać trudności w wielu obszarach funkcjonowania: poznawczym (rozumienie poleceń, planowanie), społecznym (relacje), komunikacyjnym oraz w zakresie samodzielności. W praktyce opiekuna medycznego oznacza to, że potrzeby wsparcia mogą dotyczyć całego dnia i różnych aktywności, od higieny i ubierania, przez jedzenie, aż po organizację czasu, bezpieczeństwo oraz współpracę w leczeniu.

Dlatego odpowiedź "Wszystkich czynnościach codziennych" jest poprawna w logice pytania "może wymagać wsparcia" — podkreśla możliwość szerokiego zakresu zależnego od stopnia niepełnosprawności i indywidualnego funkcjonowania. U niektórych osób wsparcie będzie częściowe, u innych pełne, ale pytanie pyta o możliwość, a nie o regułę bez wyjątków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Tylko w czynnościach związanych z poruszaniem się — zawęża problem do mobilności, podczas gdy trudności mogą dotyczyć także rozumienia, inicjowania działań, samoobsługi i bezpieczeństwa.
  • Tylko w czynnościach związanych z komunikacją — komunikacja jest ważna, ale wsparcie nie ogranicza się wyłącznie do niej; nawet przy względnie dobrej komunikacji osoba może wymagać pomocy w organizacji i wykonaniu ADL.
  • Tylko w czynnościach związanych z nauką i rozwojem umiejętności — nauka i trening umiejętności to element wsparcia, jednak w opiece kluczowe są także bieżące czynności samoobsługowe i codzienne funkcjonowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "może wymagać", oceniaj zakres możliwości. W opiece punkt wyjścia to całościowa ocena potrzeb (funkcjonalna), a nie zakładanie jednego dominującego deficytu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że zakres pomocy nie jest jednakowy u wszystkich osób i zależy m.in. od stopnia trudności, środowiska oraz wyuczonych umiejętności. W praktyce opiekun ocenia funkcjonowanie i dobiera wsparcie tak, aby zapewnić bezpieczeństwo i możliwie dużą samodzielność.
Najczęściej chodzi o samoobsługę: higienę, ubieranie, jedzenie, korzystanie z toalety, poruszanie się, a także organizację dnia i bezpieczeństwo. U części osób wsparcie dotyczy też przyjmowania leków i współpracy w badaniach, zgodnie z zaleceniami personelu.
Bo niepełnosprawność intelektualna może wpływać równocześnie na rozumienie, planowanie, komunikację i wykonywanie zadań. W efekcie niektóre osoby mogą potrzebować stałej pomocy w wielu aktywnościach, nie tylko w jednym obszarze, np. wyłącznie w poruszaniu się.
Nie. To częsty błąd myślenia. Wsparcie powinno być indywidualizowane: jedne osoby wymagają niewielkiej pomocy (np. przypominania i kontroli), inne częściowej pomocy, a jeszcze inne wsparcia pełnego. Egzaminowe "może" podkreśla właśnie tę zmienność.
Wsparcie w komunikacji dotyczy rozumienia i przekazywania informacji (np. proste polecenia, gesty, piktogramy). Wsparcie w samoobsłudze dotyczy wykonania działań (np. mycie, ubieranie). W praktyce często występują razem, ale nie są tym samym.
Najczęściej uczniowie zawężają problem do jednego obszaru ("tylko komunikacja" albo "tylko poruszanie się") albo odwrotnie — zakładają, że zawsze potrzebna jest pełna pomoc. Pomaga uważne czytanie słowa "może" i myślenie funkcjonalne, a nie stereotypowe.
Planowanie powinno opierać się na obserwacji i ocenie samodzielności w konkretnych zadaniach oraz na współpracy z rodziną i zespołem terapeutycznym. Celem jest bezpieczeństwo i podtrzymywanie umiejętności: pomagamy tyle, ile trzeba, ale nie wyręczamy bez potrzeby.
Gdy osoba ma zachowaną sprawność ruchową, ale trudności dotyczą rozumienia sytuacji, oceny ryzyka, planowania kroków lub przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Wtedy mobilność fizyczna może być dobra, a mimo to potrzebne jest wsparcie w innych czynnościach dnia codziennego.
To jeden z kluczowych obszarów. Trudności poznawcze mogą zwiększać ryzyko wypadków (np. nieprawidłowe użycie sprzętów, brak oceny zagrożenia). Opiekun dba o organizację otoczenia, jasne instrukcje i nadzór adekwatny do możliwości osoby.
Ucz się poprzez przykłady: wypisz ADL (higiena, ubieranie, jedzenie, toaleta, mobilność) i do każdego dopisz możliwe formy wsparcia (instruktaż, asekuracja, częściowa pomoc, pełna pomoc). Trenuj rozróżnianie "może" vs "zawsze" oraz myślenie całościowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Niepełnosprawność intelektualna może wpływać na rozumienie, uczenie się, komunikację i samodzielność."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF): https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp 2026-02-18)
  • World Health Organization (WHO) – ICD-11, Disorders of intellectual development (opis jednostki/pojęcia w ICD-11): https://icd.who.int/ (wyszukiwarka ICD-11; dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dotyczące ADL/IADL i oceny niesamodzielności w opiece
  • Podstawy komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) w opiece
  • Wytyczne i opracowania o podejściu skoncentrowanym na osobie i planowaniu wsparcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego