U osoby z paraplegią ryzyko odleżyn jest zwiększone, ponieważ często występują: ograniczona mobilność, osłabione czucie bólu/ucisku oraz dłuższe przebywanie w jednej pozycji. W pozycji siedzącej największe obciążenia dotyczą okolicy pośladków i kości kulszowych. Kluczowym mechanizmem powstawania odleżyn jest długotrwały ucisk (oraz towarzyszące mu siły ścinające i tarcie), który upośledza ukrwienie i prowadzi do uszkodzenia tkanek.
Poduszka przeciwodleżynowa jest właściwym działaniem, ponieważ jej zadaniem jest poprawa rozkładu nacisku, ograniczenie punktowych przeciążeń i wsparcie prawidłowego ułożenia miednicy. W praktyce dobór poduszki powinien uwzględniać stan skóry, masę ciała, stabilność tułowia oraz czas spędzany na wózku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Gorset ortopedyczny służy głównie stabilizacji tułowia lub korekcji postawy, a nie odciążaniu tkanek w obrębie siedziska. Może nawet nasilać miejscowy ucisk w innych obszarach.
- Stabilizatory na kończyny dolne wspierają ustawienie stawów i stabilność kończyn, ale nie rozwiązują problemu ucisku na pośladki podczas siedzenia.
- Dodatkowy koc na siedzisko nie jest rozwiązaniem przeciwodleżynowym: może się zwijać, zwiększać tarcie i siły ścinające oraz podnosić temperaturę i wilgotność, co pogarsza kondycję skóry.
Warto pamiętać, że skuteczna profilaktyka obejmuje także: regularną zmianę pozycji/odciążanie, kontrolę skóry, utrzymanie suchości i higieny, odpowiednie nawodnienie i żywienie oraz właściwe techniki transferu, aby nie doprowadzać do urazów i otarć.
