KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 34.
Osoby fizyczne nie spokrewnione podpisały umowę pożyczki w dniu 01 kwietnia 2015 r. na kwotę 20 000,00 zł bez udziału notariusza. Pieniądze zostały przekazane pożyczkobiorcy 10 kwietnia 2015 r. Podatek od tej czynności cywilnoprawnej powinien zostać wpłacony na rachunek urzędu skarbowego najpóźniej do
Ilustracja przedstawia fragment ustawy z dnia 9 września 2000 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obowiązek podatkowy w PCC przy umowie pożyczki powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli w dniu podpisania umowy (01.04.2015).
Podatnik (pożyczkobiorca) ma 14 dni na złożenie PCC-3 i wpłatę podatku, więc termin upływa 15.04.2015.

Pełne wyjaśnienie:

W tej sytuacji mamy umowę pożyczki między osobami fizycznymi zawartą bez udziału notariusza, więc nie występuje płatnik, który pobierałby i odprowadzał PCC. Oznacza to, że obowiązki spoczywają na podatniku (co do zasady: biorącym pożyczkę).

Kluczowe są dwie daty podane w treści:

  • 01.04.2015 – data zawarcia umowy (dokonania czynności cywilnoprawnej),
  • 10.04.2015 – data faktycznego przekazania pieniędzy.

Dla PCC decydujące jest to, że obowiązek podatkowy powstaje w momencie dokonania czynności, czyli w dniu podpisania umowy, a nie w dniu przekazania środków. Następnie podatnik ma 14 dni na złożenie deklaracji PCC-3 oraz wpłatę podatku. Licząc 14 dni od 01.04.2015, otrzymujemy termin 15.04.2015 jako najpóźniejszy dzień zapłaty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 14.04.2015 – to błąd w liczeniu terminu (zwykle wynik mylenia "14 dni" z przesunięciem daty o 13 dni lub nieuwzględnienia sposobu liczenia od dnia powstania obowiązku).
  • 24.04.2015 – taki wynik często pojawia się, gdy ktoś błędnie liczy 14 dni od przekazania pieniędzy (10.04), choć ustawa wiąże termin z datą czynności (01.04).
  • 07.05.2015 – to typowe pomylenie trybu rozliczeń podatnika z terminem dotyczącym płatnika (np. rozliczenia do 7. dnia miesiąca), który nie ma zastosowania, gdy nie działa notariusz jako płatnik.

W praktyce przy takich pożyczkach należy pamiętać o dwóch krokach: (1) ustalić datę powstania obowiązku podatkowego (dzień umowy), (2) policzyć 14 dni na PCC-3 i przelew do urzędu skarbowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Decyduje data dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli zawarcia umowy pożyczki. W praktyce jest to dzień podpisania umowy przez strony. Data faktycznego przekazania pieniędzy (przelewu/gotówki) nie jest tu kluczowa dla terminu PCC-3.
Ustal najpierw dzień zawarcia umowy (powstanie obowiązku podatkowego), a następnie licz 14 dni do przodu. Ostatni dzień tego terminu to najpóźniejszy moment na złożenie PCC-3 i wpłatę PCC. Najczęstszy błąd to liczenie od dnia wypłaty środków.
PCC dotyczy czynności cywilnoprawnej (np. umowy pożyczki), a nie samego przepływu pieniędzy. Z punktu widzenia podatku istotne jest, kiedy strony zawarły umowę, bo wtedy doszło do czynności objętej PCC. Przekazanie pieniędzy może nastąpić później.
Co do zasady podatnikiem PCC przy umowie pożyczki jest biorący pożyczkę. To on składa PCC-3 i płaci podatek, jeśli nie występuje płatnik. W niektórych sytuacjach (np. przy czynności dokonywanej u notariusza) obowiązki mogą być realizowane przez płatnika.
Notariusz bywa płatnikiem PCC przy czynnościach dokonywanych w formie aktu notarialnego. Wtedy to płatnik pobiera podatek i przekazuje go do urzędu, a podatnik nie rozlicza PCC samodzielnie na PCC-3. W pytaniach egzaminacyjnych zwrot "bez udziału notariusza" oznacza zwykle 14 dni dla podatnika.
Najczęściej: (1) wybór daty przekazania pieniędzy zamiast daty zawarcia umowy, (2) pomylenie terminu 14 dni dla podatnika z terminem "do 7. dnia miesiąca" dotyczącym płatników, (3) błędne liczenie dni (np. pominięcie jednego dnia i przesunięcie terminu).
Standardowo składa się deklarację PCC-3 i wpłaca podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego. W zadaniach egzaminacyjnych zakłada się zwykle, że podatnik sam wylicza PCC i dotrzymuje terminu 14 dni od daty zawarcia umowy.
PCC wpłaca się na rachunek właściwego urzędu skarbowego. W praktyce właściwość ustala się według miejsca zamieszkania podatnika (zwykle pożyczkobiorcy). Na egzaminie kluczowe jest jednak poprawne ustalenie daty, od której biegnie 14-dniowy termin.
Oznacza, że nie ma płatnika, który pobiera PCC, więc podatnik rozlicza się sam: składa PCC-3 i dokonuje wpłaty. To ważna wskazówka, bo wyklucza schemat rozliczeń "płatnik do 7. dnia miesiąca" i kieruje na termin 14 dni od powstania obowiązku.
Ćwicz trzy kroki: (1) rozpoznanie czynności (pożyczka), (2) wskazanie daty powstania obowiązku (dzień umowy), (3) policzenie terminu i ewentualnie kwoty podatku. Rozwiązuj zadania z różnymi datami, żeby uniknąć automatycznego liczenia od przelewu.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Podatki.gov.pl – opis podatku PCC i obowiązki podatnika (sekcja dotycząca PCC, deklaracji i terminów): https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/ (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Tekst ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) – art. 3 i art. 10
  • Instrukcja/objaśnienia do deklaracji PCC-3 publikowane przez administrację skarbową
  • Zadania rachunkowe z terminów podatkowych (PCC/VAT/PIT) dla technika ekonomisty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego