KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 34.
Oto fragment tabeli z programu do oceny ryzyka zawodowego:
ZagrożeniePrawdopodobieństwoSkutkiRyzyko
Upadek z wysokości0,170?

Jak obliczyć ryzyko na podstawie podanych danych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ryzyko w prostym modelu liczbowym wyznacza się jako funkcję dwóch czynników: prawdopodobieństwa zdarzenia i skutków (ciężkości następstw).
Dlatego poprawne jest działanie polegające na pomnożeniu wartości "prawdopodobieństwo" przez wartość "skutki"; pozostałe działania nie odzwierciedlają tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

W wielu narzędziach do oceny ryzyka zawodowego spotyka się model iloczynowy, w którym poziom ryzyka jest wyznaczany na podstawie dwóch składowych:

  • prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego (jak często lub jak łatwo może dojść do wypadku),
  • skutków (ciężkości następstw dla zdrowia/życia lub strat materialnych).

W takim podejściu logiczne jest, że ryzyko rośnie, gdy rośnie którykolwiek z czynników. Najprościej spełnia to zależność typu P × S, dlatego odpowiedź "Pomnożyć prawdopodobieństwo przez skutki." jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, bo zniekształcają sens oceny:

  • "Dodać prawdopodobieństwo do skutków." miesza wielkości o innym charakterze i powoduje, że dominować może sama skala skutków, a wpływ prawdopodobieństwa staje się nieadekwatny.
  • "Podzielić prawdopodobieństwo przez skutki." daje wynik malejący wraz ze wzrostem skutków, co jest sprzeczne z intuicją BHP (większe skutki powinny zwiększać ryzyko, a nie je zmniejszać).
  • "Odjąć skutki od prawdopodobieństwa." może prowadzić do wartości ujemnych i nie ma sensu interpretacyjnego jako poziom ryzyka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli widzisz dwie liczby opisane jako "prawdopodobieństwo" i "skutki", najpierw rozpoznaj używany model (często iloczynowy), a dopiero potem wykonuj rachunki. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy sposobu obliczenia (operacji), czy konkretnej wartości liczbowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ryzyko zawodowe to miara tego, jak bardzo prawdopodobne jest wystąpienie zdarzenia niebezpiecznego oraz jak poważne mogą być jego skutki. W praktyce służy do ustalania priorytetów działań: eliminacji zagrożeń, doboru zabezpieczeń i organizacji pracy.
W metodzie P×S poziom ryzyka wyznacza się jako iloczyn wartości prawdopodobieństwa (P) i skutków (S). Dzięki temu wzrost któregokolwiek czynnika zwiększa wynik ryzyka. To prosta, często spotykana metoda w arkuszach i programach do oceny ryzyka.
Mnożenie dobrze oddaje intuicję BHP: ryzyko jest wysokie, gdy zdarzenie jest częste albo ma bardzo ciężkie skutki, a najwyższe, gdy oba czynniki są duże. Dodawanie lub dzielenie może zaniżać albo odwracać wpływ jednego z czynników.
Najczęściej analizuje się: prawdopodobieństwo (częstość/ekspozycję), skutki (ciężkość urazu/straty) oraz czasem dodatkowo możliwość uniknięcia lub narażenie. Konkretne składowe zależą od przyjętej metody w zakładzie.
Nie zawsze. To zależy od metody przyjętej w organizacji (np. macierz jakościowa, metoda punktowa, wskaźniki wielokryterialne). Na egzaminie lub w zadaniu trzeba sprawdzić, czy narzędzie opisuje ryzyko jako iloczyn, sumę punktów, kategorię w macierzy lub inny wskaźnik.
Najczęstsze błędy to: wybór złej operacji (np. dodawanie "bo łatwiej"), nieuwzględnienie skali (np. P w ułamku, S w punktach), oraz brak sprawdzenia, czy program nie ma dodatkowego przelicznika lub progu akceptowalności. Warto zawsze czytać legendę metody.
Upadek z wysokości zwykle ma bardzo poważne skutki, więc nawet umiarkowane prawdopodobieństwo może dawać wysokie ryzyko. W praktyce prowadzi to do stosowania zabezpieczeń zbiorowych, ochron indywidualnych, procedur i nadzoru oraz ograniczania dostępu do stref niebezpiecznych.
Stosuje się ją m.in. przy tworzeniu nowych stanowisk, zmianie technologii lub organizacji pracy, wprowadzeniu nowych maszyn i substancji, po wypadkach lub zdarzeniach potencjalnie wypadkowych oraz okresowo w ramach przeglądów. Celem jest aktualna identyfikacja zagrożeń i dobór środków ochrony.
Ryzyko zmniejsza się przez obniżenie P lub S: eliminację zagrożenia, zastosowanie zabezpieczeń technicznych (np. bariery, osłony), organizacyjnych (instrukcje, nadzór, szkolenia) oraz środków ochrony indywidualnej. Najskuteczniejsze są działania u źródła zagrożenia.
Ćwicz rozpoznawanie metod (P×S, macierze jakościowe, punktowe), czytaj przykładowe karty oceny ryzyka i ucz się interpretacji skali P i S. Trenuj też analizę typowych zagrożeń (praca na wysokości, prąd, chemikalia) i dobór środków profilaktycznych zgodnie z hierarchią.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • ISO 31000:2018, Risk management — Guidelines (modelowanie ryzyka i zasady oceny ryzyka)
  • ISO 45001:2018, Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use (podejście do ryzyk i szans w SZBHP)
  • PN-N-18002:2011, Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o metodach oceny ryzyka (macierze ryzyka, P×S, metody punktowe)
  • Normy i wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem (np. ISO 31000)
  • Przykładowe karty oceny ryzyka zawodowego dla prac na wysokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego