KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 15.
Otrzymałeś tabelę z danymi dotyczącymi produkcji wędlin:
ProduktZużycie surowca (kg)Masa gotowego produktu (kg)
Wędlina drobiowa10085
Wędlina wieprzowa10090
Wędlina wołowa10080
Która wędlina ma największą wydajność produkcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność to relacja masy gotowego produktu do zużycia surowca. Ponieważ w każdym przypadku zużyto po 100 kg surowca, największą wydajność ma pozycja z największą masą wyrobu gotowego. Najwyższa wartość w tabeli to 90 kg, więc poprawna jest "Wędlina wieprzowa".

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność produkcji w najprostszym ujęciu można liczyć jako stosunek masy gotowego produktu do zużycia surowca (często wyrażany w procentach). W tym zadaniu wszystkie wędliny mają identyczne zużycie surowca: 100 kg, więc do porównania wystarczy sprawdzić, która ma największą masę wyrobu gotowego.

Można to policzyć formalnie:

  • "Wędlina drobiowa": 85/100 = 0,85 = 85%
  • "Wędlina wieprzowa": 90/100 = 0,90 = 90%
  • "Wędlina wołowa": 80/100 = 0,80 = 80%

Największą wydajność ma więc "Wędlina wieprzowa", bo z tej samej ilości surowca uzyskano największą masę produktu gotowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Wędlina drobiowa" – daje 85 kg z 100 kg surowca, czyli mniej niż 90 kg, więc ma niższą wydajność.
  • "Wędlina wołowa" – daje 80 kg z 100 kg surowca, czyli najmniej z porównywanych, więc ma najniższą wydajność.
  • "Wszystkie mają taką samą wydajność" – byłoby prawdą tylko wtedy, gdyby masa gotowego produktu była identyczna dla wszystkich. Tabela pokazuje różne wartości (85, 90, 80), więc wydajność też jest różna.

W praktyce takie porównania pomagają szybko ocenić straty (ubytki) w procesie i efektywność uzysku wyrobu gotowego z danej partii surowca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność to informacja, jaka część surowca staje się wyrobem gotowym. Najczęściej liczy się ją jako masa produktu gotowego / zużycie surowca i podaje w procentach. Pomaga porównywać partie oraz oceniać ubytki masy w procesie.
Weź masę gotowego produktu i podziel przez zużycie surowca. Wynik możesz pomnożyć przez 100%, aby dostać procent. Przykład: 90 kg / 100 kg = 0,90, czyli 90%. Potem porównaj wyniki dla wszystkich pozycji.
Gdy mianownik (zużycie surowca) jest identyczny dla wszystkich, większy licznik (masa produktu gotowego) automatycznie oznacza większy iloraz, czyli wyższą wydajność. To skraca obliczenia, ale nadal opiera się na tej samej definicji wskaźnika.
Nie. Wydajność opisuje, ile wyrobu uzyskujesz z surowca, a ubytek mówi, ile masy "znika" w procesie (np. woda, tłuszcz, obróbka termiczna). Są powiązane: większy ubytek zwykle oznacza niższą wydajność.
Częsty błąd to porównywanie samych liczb bez sprawdzenia, czy zużycie surowca jest takie samo. Inny błąd to odwrócenie ilorazu (surowiec/produkt zamiast produkt/surowiec). Warto też uważać na procenty: 0,9 to 90%, nie 9%.
Analizę wydajności robi się przy rozliczaniu partii surowca, ocenie wyników receptury i technologii, kontroli strat po obróbce (np. parzenie, wędzenie) oraz przy planowaniu produkcji. To podstawowy wskaźnik efektywności i jakości procesu.
Oznacza to, że z 100 kg surowca otrzymujesz 90 kg wyrobu gotowego (w danym ujęciu zadania). Pozostałe 10 kg to różnego rodzaju straty/ubytki wynikające z procesu technologicznego. W praktyce interpretacja zależy od tego, co dokładnie zalicza się do "surowca".
Wtedy nie wolno porównywać samych mas wyrobów. Trzeba policzyć wskaźnik dla każdej: masa produktu / zużycie surowca (najlepiej w %). Dopiero te wartości są porównywalne. To chroni przed błędem "większa masa = lepiej".
Tylko wtedy, gdy zużycie surowca jest takie samo. Jeśli zużycie się różni, większa masa może wynikać z większego nakładu surowca, a nie z lepszej wydajności. Dlatego na egzaminie zawsze sprawdź, czy porównujesz proporcje, a nie same liczby.
Najpierw sprawdź, czy zużycie surowca jest identyczne we wszystkich wierszach. Jeśli tak, wybierz największą masę produktu gotowego. Jeśli nie, policz ilorazy (najlepiej w %), zapisując po kolei wyniki. Na końcu porównaj wartości i wybierz najwyższą.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność to relacja masy gotowego produktu do zużycia surowca."

Materiały:

  • Notatki z technologii przetwórstwa mięsa: ubytki, wydajność, rozliczenie surowca
  • Ćwiczenia z obliczeń procentowych i pracy na tabelach (zadania typu: wskaźnik, udział, porównanie)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące kontroli masy i strat w procesach obróbki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego