KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 18.
Otrzymujesz dokumenty z różnych działów firmy, które musisz odpowiednio zarchiwizować. Wskaż, do którego rodzaju archiwum powinien trafić dokument z działu finansowego dotyczący wydatków z ostatnich 5 lat, jeśli sprawa została zakończona, ale nie upłynął jeszcze okres obligatoryjnego przechowywania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokument dotyczący wydatków z ostatnich 5 lat, po zakończeniu sprawy, nie jest już potrzebny do bieżącego urzędowania, ale musi być nadal przechowywany przez wymagany okres.
W takiej sytuacji przekazuje się go do archiwum zakładowego, które przechowuje akta czasowo do brakowania lub przekazania materiałów archiwalnych.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek w pytaniu jest kluczowy: sprawa została zakończona, ale nie upłynął okres obowiązkowego przechowywania. To oznacza, że dokumentacja nie powinna już pozostawać w komórce organizacyjnej jako dokumentacja "w toku", a jednocześnie nie może być zniszczona.

W takim przypadku właściwym miejscem jest archiwum zakładowe. Archiwum zakładowe przejmuje dokumentację po zakończeniu spraw, przechowując ją czasowo zgodnie z kategorią archiwalną (materiały archiwalne kategorii A oraz dokumentację niearchiwalną kategorii B). Dokumenty finansowe bardzo często mają kategorię B z określoną retencją (np. kilka lub kilkanaście lat), więc trafiają do archiwum zakładowego do czasu upływu tego okresu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Archiwum bieżące" dotyczy dokumentów używanych na co dzień, zwykle w trakcie prowadzenia spraw lub gdy są potrzebne do bieżącej pracy. Skoro sprawa jest zakończona, dokumentacja powinna zostać przekazana do właściwego miejsca przechowywania po zakończeniu sprawy.
  • "Składnica akt" występuje w jednostkach, które nie wytwarzają materiałów archiwalnych kategorii A i przechowują zasadniczo dokumentację niearchiwalną (kategoria B). Nie jest to domyślny wybór dla typowej organizacji posiadającej archiwum zakładowe; w realiach pytania prawidłową odpowiedzią pozostaje archiwum zakładowe.
  • "Archiwum państwowe" służy do trwałego przechowywania materiałów archiwalnych (kategoria A) przekazywanych po spełnieniu warunków przekazania. Dokument finansowy z ostatnich lat, który ma jedynie wymaganą retencję i nie jest materiałem archiwalnym, nie trafia automatycznie do archiwum państwowego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal etap życia dokumentu (w toku czy po zakończeniu), a dopiero potem wybieraj miejsce przechowywania. To pozwala uniknąć typowego błędu polegającego na "automatycznym" kierowaniu ważnych dokumentów do archiwum państwowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum zakładowe to komórka (lub wyznaczone miejsce) przejmująca dokumentację po zakończeniu spraw, gdy nie jest już potrzebna do bieżącej pracy. Przechowuje akta czasowo zgodnie z okresem przechowywania, a potem kieruje je do brakowania (kategoria B) albo do przekazania jako materiały archiwalne (kategoria A).
Archiwum bieżące (podręczne) obejmuje dokumenty używane na co dzień w toku pracy i realizacji spraw. Archiwum zakładowe przyjmuje dokumentację dopiero po zakończeniu spraw, aby była przechowywana zgodnie z retencją i zasadami ewidencji. Kluczowe kryterium to etap sprawy: "w toku" vs "zakończona".
Gdy sprawa, której dotyczy dokument, została zakończona i dokument nie jest już potrzebny do bieżącego urzędowania, ale nadal musi być przechowywany przez wymagany okres (retencję). Wtedy przekazuje się go do archiwum zakładowego, gdzie pozostaje do brakowania albo ewentualnego przekazania jako materiał archiwalny.
To minimalny czas, przez jaki dokumentacja musi być przechowywana ze względów organizacyjnych i prawnych. Zwykle wynika on z klasyfikacji dokumentacji (np. kategoria B z liczbą lat) i nie oznacza "trwałego" przechowywania. Dopiero po upływie tego okresu można rozważać brakowanie, zgodnie z procedurą w jednostce.
Nie. Archiwum państwowe przejmuje materiały archiwalne (kategoria A), czyli dokumentację o trwałej wartości. Typowe dokumenty finansowe mają zazwyczaj kategorię B z określoną retencją, więc są przechowywane czasowo w archiwum zakładowym, a po upływie okresu przechowywania mogą zostać wybrakowane zgodnie z zasadami.
Składnica akt to rozwiązanie spotykane w jednostkach, które nie wytwarzają materiałów archiwalnych kategorii A i przechowują głównie dokumentację niearchiwalną (kategoria B). W praktyce może pełnić rolę miejsca przechowywania akt po zakończeniu spraw. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by nie utożsamiać jej automatycznie z archiwum zakładowym.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie archiwum bieżącego z archiwum zakładowym, utożsamianie archiwum zakładowego ze składnicą akt oraz założenie, że "ważny" dokument zawsze idzie do archiwum państwowego. Błąd wynika zwykle z pominięcia etapu sprawy (w toku vs zakończona) i retencji.
Szukaj sformułowań: "sprawa zakończona", "dokument nie jest już potrzebny do bieżącej pracy", "nie upłynął okres przechowywania". Taki zestaw oznacza, że dokument ma być nadal przechowywany, ale poza bieżącym obiegiem. To klasyczna sytuacja przekazania akt do archiwum zakładowego.
Bo decyduje o tym, czy dokumentacja pozostaje w komórce jako bieżąca, czy może zostać przekazana do przechowywania po zakończeniu sprawy. Bez tego warunku można pomylić miejsce składowania: dokumenty "w toku" powinny być dostępne operacyjnie, a zakończone – ewidencjonowane i przechowywane w archiwum zakładowym.
Ucz się schematu decyzyjnego: etap sprawy → klasyfikacja → miejsce przechowywania → dalszy los (brakowanie/przekazanie). Przećwicz rozróżnienie archiwum bieżącego, zakładowego, składnicy akt i archiwum państwowego na przykładach z dokumentacji finansowej i kadrowej. Pomaga też praca na prostych kazusach egzaminacyjnych.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, Dz.U. 2020 poz. 164
  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, Dz.U. 2011 Nr 14, poz. 67

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (konsolidacja aktualna na dzień nauki)
  • Rozporządzenie w sprawie instrukcji kancelaryjnej i archiwów zakładowych (nauka definicji i ról archiwum zakładowego/składnicy akt)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji EKA.4 dotyczące obiegu, rejestracji i archiwizacji dokumentów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego