KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 23.
Otrzymujesz następującą tabelę z danymi pacjenta:
Parametr Wartość
Wiek 65 lat
Diagnoza medyczna Choroba Parkinsona
Diagnoza psychologiczna Depresja
Niepełnosprawność Niepełnosprawność ruchowa
Jakie aspekty sfery fizycznej, psychicznej i społecznej pacjenta powinieneś szczególnie uwzględnić podczas planowania terapii zajęciowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W planowaniu terapii zajęciowej należy uwzględnić ujęcie bio-psycho-społeczne: ograniczenia ruchowe (np. koordynacja) wynikające z choroby Parkinsona, stan emocjonalny pacjenta (objawy depresyjne wpływające na motywację) oraz funkcjonowanie społeczne, w tym potrzebę wsparcia i przeciwdziałanie izolacji.
To trzy różne sfery.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej plan interwencji powinien wynikać z podejścia holistycznego, czyli uwzględniać jednocześnie sferę fizyczną, psychiczną i społeczną funkcjonowania pacjenta. Dane z tabeli wskazują na chorobę Parkinsona, depresję oraz niepełnosprawność ruchową, co naturalnie kieruje analizę na ograniczenia motoryczne, obniżony nastrój i konsekwencje społeczne choroby przewlekłej.

Odpowiedź "Problemy z koordynacją ruchową, objawy depresyjne, potrzebę wsparcia społecznego" jest trafna, bo:

  • Problemy z koordynacją ruchową odnoszą się do sfery fizycznej. W Parkinsonie zaburzenia kontroli ruchu i koordynacji przekładają się na trudności w czynnościach dnia codziennego, dlatego aktywności trzeba adaptować (tempo, precyzja, stabilizacja, dobór narzędzi).
  • Objawy depresyjne to sfera psychiczna. Depresja może obniżać motywację, wytrwałość i gotowość do podejmowania zadań, więc terapeuta powinien planować krótsze, możliwe do osiągnięcia cele, wzmacniać poczucie sprawstwa i uważnie stopniować trudność.
  • Potrzeba wsparcia społecznego dotyczy sfery społecznej. Choroba i ograniczenia ruchowe sprzyjają wycofaniu, dlatego ważne jest włączanie opiekunów/rodziny, budowanie sieci wsparcia i organizowanie aktywności podtrzymujących role społeczne.

Pozostałe odpowiedzi są gorsze z powodów merytorycznych:

  • Warianty z "potrzebą rehabilitacji ruchowej" nie spełniają wymogu trzech sfer, bo rehabilitacja ruchowa nadal dotyczy sfery fizycznej (to kolejny element somatyczny), a nie społecznej.
  • Warianty z "problemami z mową" wprowadzają aspekt, który nie wynika wprost z danych przedstawionych w tabeli. W planowaniu opartym na podanych informacjach priorytetem są problemy ruchowe, depresja i wsparcie społeczne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie wymienia trzy sfery (fizyczną, psychiczną i społeczną), sprawdź, czy odpowiedź zawiera dokładnie po jednym elemencie z każdej z nich, bez "podwajania" jednej domeny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podejście, w którym terapeuta ocenia i planuje działania równocześnie w trzech obszarach: fizycznym (sprawność, ruch), psychicznym (emocje, motywacja) i społecznym (relacje, role, wsparcie). Dzięki temu cele terapii są realistyczne i dopasowane do codziennego życia.
Najczęściej dotyczą ruchu: spowolnienia, sztywności, drżenia oraz trudności z koordynacją i równowagą. W praktyce przekłada się to na kłopoty z ubieraniem, jedzeniem, pisaniem czy korzystaniem z narzędzi. Terapeuta dobiera aktywności i adaptacje, by zwiększyć samodzielność.
Depresja wpływa na motywację, energię, koncentrację i gotowość do podejmowania ćwiczeń oraz aktywności. Nawet dobrze dobrane zadania mogą nie przynieść efektu, jeśli pacjent nie ma zasobów psychicznych do udziału. Plan powinien uwzględniać krótsze cele, wzmocnienia i bezpieczne tempo pracy.
Sfera społeczna dotyczy relacji i uczestnictwa: wsparcia rodziny/opiekunów, kontaktów, ról społecznych i ryzyka izolacji. Dlatego właściwym elementem jest potrzeba wsparcia społecznego. Działania stricte ruchowe (np. rehabilitacja) nie zastępują oceny funkcjonowania społecznego.
Rehabilitacja ruchowa dotyczy usprawniania ciała (sfera fizyczna): ćwiczenia, zakres ruchu, siła, koordynacja. Wsparcie społeczne dotyczy otoczenia i relacji: pomoc opiekuna, grupa wsparcia, organizacja aktywności z innymi. Na egzaminie to częsta pułapka kategoryzacji.
Pomagają m.in. adaptacje i trening funkcjonalny: dobór stabilnych pozycji, dzielenie czynności na etapy, wolniejsze tempo, narzędzia ułatwiające chwyt, organizacja przestrzeni pracy. Cel to wykonanie czynności dnia codziennego mimo ograniczeń, a nie tylko ćwiczenie dla samego ćwiczenia.
Warto stosować małe, osiągalne cele, częste pozytywne informacje zwrotne i aktywności ważne dla pacjenta (sensowne, zgodne z zainteresowaniami). Dobrze działa stopniowanie trudności i planowanie rutyny dnia. Istotna jest też współpraca z zespołem terapeutycznym, gdy objawy utrudniają udział w zajęciach.
Nie zawsze jako priorytet. W praktyce ocenia się to, co wynika z danych i obserwacji pacjenta. Jeśli w dokumentacji lub wywiadzie nie ma informacji o mowie, terapeuta koncentruje się na wskazanych trudnościach (np. ruch, nastrój, funkcjonowanie społeczne), a inne obszary weryfikuje w dalszej diagnozie.
Najczęstsze są: wybór dwóch elementów z jednej sfery (np. dwa fizyczne) i pominięcie sfery społecznej, mylenie wsparcia społecznego z rehabilitacją oraz dopisywanie objawów "z wiedzy ogólnej" mimo braku ich w danych pacjenta. Warto sprawdzać, czy odpowiedź obejmuje dokładnie fizyczną, psychiczną i społeczną.
Najpierw przyporządkuj elementy do trzech szuflad: fizyczna (ruch, sprawność), psychiczna (emocje, motywacja), społeczna (wsparcie, relacje, role). Dobra odpowiedź zawiera po jednym kluczowym aspekcie z każdej szuflady i jest spójna z danymi pacjenta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001 (ramy bio-psycho-społeczne funkcjonowania).
  • World Health Organization (WHO), "Depression" (fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression - accessed 2026-03-04
  • European Parkinson's Disease Association (EPDA), "Symptoms": https://www.epda.eu.com/about-parkinsons/symptoms/ - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej dotyczące modelu bio-psycho-społecznego i planowania interwencji
  • Wprowadzenie do klasyfikacji funkcjonowania (ICF) jako ramy opisu problemów w trzech sferach
  • Podstawowe opracowania kliniczne o objawach choroby Parkinsona i ich konsekwencjach funkcjonalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego