KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Oznaczając ząb pierwszy trzonowy mleczny górny po stronie prawej w systemie Haderupa, asystentka stomatologiczna powinna wpisać w dokumentacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W systemie Haderupa znak "+" oznacza szczękę (łuk górny), a dla strony prawej znak umieszcza się przed oznaczeniem zęba. Pierwszy trzonowiec mleczny ma numer 4, więc zapis dla górnego prawego pierwszego trzonowca mlecznego to "04+". Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych systemów lub innego zęba.

Pełne wyjaśnienie:

System Haderupa jest jednym z klasycznych systemów oznaczania zębów. Opiera się na dwóch kluczowych regułach: znaki "+" i "-" wskazują łuk (odpowiednio szczękę i żuchwę), a położenie znaku względem liczby wskazuje stronę (strona prawa i lewa). Dodatkowo dla uzębienia mlecznego stosuje się numery 1–5 (lub równoważnie I–V).

W tym zadaniu chodzi o: pierwszy trzonowy mleczny górny po stronie prawej. Z kontekstu wynika, że:

  • łuk górny (szczęka) oznacza się znakiem "+",
  • stronę prawą w Haderupie zapisuje się przez umieszczenie znaku przed oznaczeniem zęba,
  • pierwszy trzonowiec mleczny ma oznaczenie 4,
  • w praktyce spotyka się zapis z zerem wiodącym w dokumentacji: "04+".

Dlatego odpowiedź "04+" jest zgodna z regułami systemu Haderupa dla zęba mlecznego w górnym prawym łuku.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "16" to zapis charakterystyczny dla systemu FDI dla zęba stałego (pierwszego trzonowca w górnym prawym kwadrancie). Błąd wynika z mylenia uzębienia mlecznego ze stałym oraz systemu Haderupa z FDI.
  • "54" również odnosi się do systemu FDI, ale dla zęba mlecznego. Ząb może "pasować" anatomicznie (mleczny trzonowiec), lecz system notacji jest inny niż wymagany w pytaniu.
  • "+IV" wykorzystuje cyfrę rzymską (która może być spotykana w Haderupie), ale zapis nie odpowiada oczekiwanej konwencji wskazanej w zestawie odpowiedzi; dodatkowo istotne jest zachowanie przyjętego sposobu zapisu w dokumentacji (tu: forma "04+").

Wskazówka do nauki: zapamiętaj parę skojarzeń "+ = góra, - = dół" oraz regułę strony przez położenie znaku. Następnie utrwal numery 1–5 dla mleczaków, bo to najczęstsze źródło pomyłek z notacją dwucyfrową FDI.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System Haderupa to sposób oznaczania zębów, w którym używa się znaków "+" i "-" oraz cyfr (arabskich lub rzymskich). Znak określa łuk (szczęka/żuchwa), a jego położenie względem liczby pomaga rozróżnić stronę prawą i lewą. Spotyka się go m.in. w starszej dokumentacji.
W notacji Haderupa łuk górny (szczęka) oznacza się znakiem "+", a łuk dolny (żuchwa) znakiem "-". To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić przed wyborem numeru zęba, bo pomyłka "+/-" przenosi oznaczenie na inny łuk.
Stronę w Haderupie określa się przez położenie znaku względem liczby: dla strony prawej znak jest przed oznaczeniem zęba, a dla strony lewej po oznaczeniu. To częsty "haczyk" egzaminacyjny, bo łatwo odwrócić tę regułę pod presją czasu.
Zapis "04+" odnosi się do zęba mlecznego (oznaczenie "4" jako pierwszy trzonowiec mleczny) w szczęce ("+") po stronie prawej (w tej konwencji znak znajduje się przed/po w sposób wskazujący stronę). Zero wiodące bywa stosowane porządkowo w dokumentacji.
"54" jest typowym zapisem w systemie FDI dla zęba mlecznego w odpowiednim kwadrancie, ale pytanie dotyczy systemu Haderupa. Na egzaminach często sprawdza się umiejętność rozróżnienia systemów: nawet jeśli ząb "się zgadza", to błędny system oznaczeń czyni odpowiedź niepoprawną.
Zapis "16" odnosi się do systemu FDI i dotyczy zęba stałego (pierwszego trzonowca w szczęce po stronie prawej). W pytaniu mowa o zębie mlecznym, więc błąd wynika z pomieszania uzębienia czasowego ze stałym oraz automatycznego wyboru najczęściej spotykanego systemu.
W Haderupie spotyka się zapis z cyframi rzymskimi (I–V) dla uzębienia mlecznego, ale na egzaminie liczy się zgodność z konkretną konwencją podaną w odpowiedziach i praktyką dokumentacji. Gdy pytanie oczekuje zapisu z cyframi arabskimi, wybór rzymskich może być uznany za nieprawidłowy.
Najpierw spójrz, czy w odpowiedzi występują znaki "+" lub "-" (to silna wskazówka Haderupa). Następnie oceń, czy zapis jest jedno- czy dwucyfrowy (FDI jest dwucyfrowy). Na końcu dopasuj numer zęba (mleczny 1–5) i stronę przez położenie znaku.
W uzębieniu mlecznym stosuje się pięć pozycji w każdym łuku: od jedynki do piątki. W praktyce odpowiada to kolejno: siekacz przyśrodkowy, siekacz boczny, kieł, pierwszy trzonowiec mleczny i drugi trzonowiec mleczny. Pomylenie "4" i "5" to częsty błąd.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana znaku "+" z "-" (szczęka/żuchwa), odwrócenie reguły strony (znak przed/po liczbie), oraz przełączenie na system FDI pod wpływem nawyku. Warto ćwiczyć na schematach łuków i przepisywać oznaczenia w obu kierunkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W systemie Haderupa znak "+" oznacza szczękę (łuk górny), a dla strony prawej znak umieszcza się przed oznaczeniem zęba."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Haderup system – opis zasad notacji, https://en.wikipedia.org/wiki/Haderup_system - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (EN): Tooth numbering systems – porównanie systemów (FDI/Haderup/Palmer), https://en.wikipedia.org/wiki/Tooth_numbering_systems - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik anatomii zębów i uzębienia (rozdziały o uzębieniu mlecznym i stałym)
  • Materiały dydaktyczne o systemach numeracji zębów (Haderup, FDI, Palmer)
  • Ćwiczenia praktyczne: mapowanie numeracji zębów między systemami dla różnych kwadrantów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego