KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Oznaczenie na stanowisku do drukowania cyfrowego piktogramem przedstawionym na ilustracji informuje, że należy pamiętać o procedurach postępowania z substancjami
Ilustracja przedstawia piktogram ostrzegawczy, który jest używany do oznaczania substancji niebezpiecznych dla środowiska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram "niebezpieczne dla środowiska" informuje, że substancja może szkodzić organizmom wodnym i środowisku, więc wymagane są procedury ograniczające emisję i wycieki (np. właściwe składowanie, zbieranie rozlewów, utylizacja odpadów). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych klas zagrożeń: palności, ostrej toksyczności lub skutków długotrwałych dla zdrowia.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenia piktogramami na stanowisku druku (także cyfrowego) mają ułatwić szybkie rozpoznanie rodzaju zagrożenia związanego z używanymi chemikaliami, np. farbami, tonerami, lakierami, środkami do mycia oraz rozpuszczalnikami. Jeżeli piktogram informuje o zagrożeniu dla środowiska, kluczowe jest wdrożenie procedur, które zapobiegają przedostaniu się substancji do kanalizacji, gruntu lub wód.

Odpowiedź "niebezpiecznymi dla środowiska." jest poprawna, ponieważ taki komunikat oznacza, że w praktyce trzeba zwracać uwagę m.in. na:

  • zabezpieczenie miejsca składowania (szczelne pojemniki, wanny wychwytowe),
  • postępowanie przy rozlaniu (sorbenty, zabezpieczenie odpływów),
  • prawidłową utylizację odpadów (czyściwa, opakowania, pozostałości chemikaliów),
  • stosowanie instrukcji i informacji z karty charakterystyki.

Odpowiedź "łatwopalnymi." jest niepoprawna, bo dotyczy ryzyka zapłonu i pożaru; w takim przypadku nacisk kładzie się na eliminację źródeł zapłonu, wentylację, uziemienie, dobór gaśnic i zasady przechowywania pod kątem palności, a nie na ochronę środowiska jako główny motyw procedur.

Odpowiedź "toksycznymi." jest niepoprawna, ponieważ wskazuje na ostre działanie trujące na człowieka (narażenie inhalacyjne, skórne lub po połknięciu). Procedury koncentrują się wtedy na doborze środków ochrony indywidualnej, ograniczeniu ekspozycji i pierwszej pomocy, a nie na minimalizowaniu emisji do środowiska.

Odpowiedź "poważnie długotrwale zagrażającymi zdrowiu." także nie pasuje: odnosi się do skutków przewlekłych (np. uszkodzenia narządów, działanie rakotwórcze). To inny typ ostrzeżenia i inny zestaw działań prewencyjnych (kontrola ekspozycji, procedury higieny, monitoring), niż w przypadku ryzyka środowiskowego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy piktogram opisuje zagrożenie dla człowieka, pożar/wybuch czy dla środowiska. Dopiero potem dobieraj odpowiedź, która odpowiada dominującemu skutkowi i typowym procedurom postępowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że dana substancja (np. środek myjący, rozpuszczalnik, farba) może szkodzić środowisku, zwłaszcza organizmom wodnym. W praktyce trzeba zapobiegać wyciekom, nie wylewać do kanalizacji i postępować zgodnie z instrukcjami oraz kartą charakterystyki.
Najczęściej obejmują: szczelne przechowywanie, zabezpieczenie odpływów, użycie sorbentów przy rozlaniach, segregację odpadów (czyściwa, opakowania) i przekazanie ich do właściwej utylizacji. Kluczowe jest ograniczenie emisji do wód i gleby.
Ponieważ mogą trafić do kanalizacji i dalej do środowiska wodnego, gdzie szkodzą organizmom i mogą kumulować się w ekosystemie. Nawet niewielkie ilości rozpuszczalników czy środków myjących mogą mieć duży wpływ, dlatego stosuje się zbiórkę odpadów i utylizację.
Piktogram środowiskowy dotyczy głównie szkód dla środowiska (zwłaszcza wód), a piktogram toksyczności ostrzega przed ostrym zagrożeniem dla człowieka. Na egzaminie najpierw ustal "kogo" dotyczy ryzyko: środowiska czy zdrowia pracownika, i dobierz odpowiedź zgodnie z tym kierunkiem.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi "łatwopalne" z przyzwyczajenia (bo rozpuszczalniki często są palne) oraz mylenie zagrożenia środowiskowego z "toksycznością" dla ludzi. Pomaga zapamiętanie, że piktogram środowiskowy wiąże się z procedurami ograniczania wycieków i właściwą utylizacją.
Najpewniejsze źródła to etykieta produktu oraz karta charakterystyki (SDS). Dodatkowo zakład może mieć instrukcje stanowiskowe i procedury postępowania z odpadami. Na egzaminie zakłada się, że piktogram jest skrótową informacją o klasie zagrożenia.
Tak, część farb, lakierów, dodatków i rozpuszczalników może zawierać składniki szkodliwe dla środowiska wodnego. Dlatego ważne jest przechowywanie w odpowiednich pojemnikach, szybkie usuwanie rozlewów i zbieranie odpadów do wyznaczonych pojemników zamiast ich rozcieńczania i spłukiwania.
Należy ograniczyć rozprzestrzenianie (np. odgrodzić miejsce), zabezpieczyć odpływy, zastosować sorbent i zebrać zanieczyszczony materiał do odpowiedniego pojemnika na odpady. Następnie postępować zgodnie z procedurą zakładową i informacjami z karty charakterystyki.
Najczęściej stosuje się rękawice odporne chemicznie, okulary/ochronę twarzy oraz odzież roboczą; czasem także ochronę dróg oddechowych, jeśli wskazuje to SDS. Dobór zależy od substancji i sposobu użycia. Piktogram środowiskowy nie zastępuje SDS, ale sygnalizuje potrzebę ostrożności.
Ucz się piktogramów wraz z "typową reakcją" w pracy: co zabezpieczyć, czego nie robić i jakie odpady powstają. Przećwicz rozróżnianie zagrożeń: pożarowych, zdrowotnych i środowiskowych. Dobrą metodą jest praca na przykładach z kart charakterystyki używanych w drukarni materiałów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych klas zagrożeń: palności, ostrej toksyczności lub skutków długotrwałych dla zdrowia."

Źródła:

  • ECHA (European Chemicals Agency), "CLP hazard pictograms" (opis piktogramów zagrożeń) – https://echa.europa.eu/regulations/clp/labeling/ghs-pictograms – dostęp 2026-02-27
  • EUR-Lex, Regulation (EC) No 1272/2008 of the European Parliament and of the Council (CLP) – tekst aktu prawnego – https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe obowiązujące w drukarni
  • Karty charakterystyki (SDS) farb, lakierów, rozpuszczalników i środków myjących używanych w poligrafii
  • Materiały szkoleniowe dotyczące piktogramów i klasyfikacji zagrożeń chemicznych (CLP/GHS)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego