KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
Oznaczenie SR stosuje się przed liczbą wymiarową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SR jest oznaczeniem stosowanym w wymiarowaniu do wskazania promienia sferycznego, czyli promienia kuli (lub powierzchni kulistej). Zapis "SR" przed liczbą wymiarową odróżnia ten przypadek od zwykłego promienia "R" oraz od wymiarów długości (np. łuku czy rozwinięcia).

Pełne wyjaśnienie:

W rysunku technicznym skróty i symbole umieszczane przed liczbą wymiarową doprecyzowują, jakiego rodzaju jest podawany wymiar. Oznaczenie SR odnosi się do promienia sferycznego (promienia kuli/powierzchni kulistej). Stosuje się je wtedy, gdy element ma geometrię sferyczną i trzeba jednoznacznie zaznaczyć, że chodzi o promień kuli, a nie o promień łuku w przekroju.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "promienia kuli"? Ponieważ "SR" w praktyce rysunkowej oznacza, że dana wartość liczbowa dotyczy sfery (powierzchni kulistej). Taki zapis jest ważny w produkcji i kontroli, bo inne narzędzia pomiarowe i inna interpretacja geometrii mogą obowiązywać dla elementów sferycznych niż dla elementów o promieniu w 2D.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "długości łuku" – to inny typ wielkości (długość, nie promień). Oznaczenie "SR" nie opisuje długości krzywej, tylko promień sferyczny.
  • "długości rozwinięcia" – rozwinięcie dotyczy zwykle długości po rozprostowaniu/rozłożeniu kształtu, a nie parametru sfery. "SR" nie jest standardowym prefiksem dla takiej wielkości.
  • "grubości przedmiotu" – grubość jest wymiarem liniowym (np. ścianki), a nie promieniem sferycznym. Do grubości stosuje się inne zapisy zależne od kontekstu rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz literę R, szukaj, czy chodzi o promień. Gdy pojawia się dodatkowe S, najczęściej jest to sygnał, że chodzi o geometrię sferyczną (3D), a nie tylko o promień łuku w płaszczyźnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skrót SR oznacza promień sferyczny, czyli promień kuli lub powierzchni kulistej. Umieszcza się go przed liczbą wymiarową, aby jednoznacznie wskazać, że wymiar dotyczy geometrii sferycznej (3D), a nie zwykłego promienia łuku w przekroju.
R informuje o promieniu w typowym sensie (najczęściej promień łuku/zaokrąglenia). SR doprecyzowuje, że promień jest sferyczny, czyli odnosi się do kuli/powierzchni kulistej. To ważne, bo inna jest interpretacja kształtu i kontrola pomiarowa.
Bez oznaczenia SR odbiorca rysunku mógłby uznać, że chodzi o promień łuku w 2D. Dla sfery konieczna jest jednoznaczność: element ma krzywiznę w dwóch kierunkach. Błędna interpretacja może skutkować niewłaściwą obróbką albo błędną kontrolą jakości.
SR spotyka się przy elementach o kształcie kulistym lub z fragmentem powierzchni kulistej, np. gniazdach kulowych, końcówkach kulowych, powierzchniach dopasowania. Wtedy podanie promienia sferycznego jest kluczowe dla wykonania narzędzia i sprawdzenia zgodności wyrobu.
Nie. SR dotyczy promienia (konkretnie sferycznego), a nie wielkości typu długość. Długość łuku czy długość rozwinięcia opisuje się innymi zasadami i zależy to od przyjętego sposobu wymiarowania. W tym pytaniu SR nie pasuje do długości.
Typowe błędy to: mylenie SR ze zwykłym R, ignorowanie litery "S" i traktowanie wymiaru jak 2D, oraz dopasowywanie odpowiedzi "na gramatykę" do niedokończonego zdania w pytaniu. Na egzaminie warto kojarzyć SR wyłącznie z geometrią sferyczną.
Promień sferyczny to promień kuli, która opisuje daną powierzchnię. Jeśli część ma fragment powierzchni kulistej, to jej krzywizna jest określona właśnie promieniem sferycznym. Wymiar SR przekazuje tę informację w sposób jednoznaczny dla wykonawcy i kontrolera.
Na rysunkach spotyka się różne prefiksy/oznaczenia doprecyzowujące rodzaj wymiaru, np. związane ze średnicą, promieniem czy kształtem powierzchni. Kluczowe jest, by rozpoznawać ich funkcję: stoją przed liczbą i zmieniają jej interpretację. Zawsze czytaj je razem z wymiarem.
Nie wszystkie, ale te najczęściej spotykane w rysunku maszynowym są wymagane, bo wpływają na rozumienie dokumentacji. W praktyce egzaminacyjnej liczą się podstawy: promień, średnica, promień sferyczny i typowe zapisy tolerancji. Ucz się na przykładach z rysunków.
Najpierw zidentyfikuj, czy odpowiedzi dotyczą promienia, długości czy grubości. Następnie skojarz literę "R" z promieniem, a "S" z sferą. To zawęża wybór do geometrii kulistej. Unikaj zgadywania na podstawie brzmienia odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "SR jest oznaczeniem stosowanym w wymiarowaniu do wskazania promienia sferycznego, czyli promienia kuli (lub powierzchni kulistej)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do rysunku technicznego maszynowego (dział: wymiarowanie)
  • Zbiory zadań z czytania rysunku technicznego dla technika mechanika
  • Materiały producentów CAD dotyczące wymiarowania promieni sferycznych (dokumentacja funkcji wymiarowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego