KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 38.
Pacjenci, u których występują ubytki erozyjne szkliwa pochodzenia egzogennego, wynikające ze stosowania nieprawidłowej diety, powinni unikać produktów takich jak:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytki erozyjne egzogenne są związane głównie z częstym kontaktem szkliwa z kwasami z diety. Produkty takie jak sok pomarańczowy i napoje energetyzujące zwykle mają niskie pH i mogą nasilać demineralizację. Produkty mleczne i wiele pokarmów stałych są zazwyczaj mniej kwaśne i nie są typową przyczyną erozji.

Pełne wyjaśnienie:

Erozja szkliwa pochodzenia egzogennego to chemiczna utrata tkanek twardych zęba wywołana działaniem kwasów dostarczanych z zewnątrz, najczęściej z diety. Kluczowy jest tu nie tylko "cukier", ale przede wszystkim kwasowość (niskie pH) oraz częstotliwość i czas ekspozycji na kwaśne napoje i produkty.

Odpowiedź "sok pomarańczowy, napoje energetyzujące" jest właściwa, ponieważ tego typu napoje często mają wyraźnie kwaśny odczyn. Regularne popijanie ich małymi łykami, trzymanie w ustach, picie między posiłkami lub przed snem zwiększa czas kontaktu kwasów ze szkliwem i sprzyja erozji.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście erozji egzogennej:

  • "sok marchewkowy, orzechy, oliwa" – orzechy i oliwa nie są typowymi czynnikami erozyjnymi, a sam sok warzywny zwykle nie jest klasycznym przykładem produktu o wysokim potencjale erozyjnym jak napoje cytrusowe lub energetyki.
  • "warzywa korzeniowe, mleko, kasze" – to produkty stałe lub o odczynie bliższym obojętnemu; dodatkowo mleko bywa postrzegane jako mniej kwaśne i może działać buforująco, więc nie jest typowym "zakazanym" produktem przy erozji.
  • "mleko niepasteryzowane, ser żółty" – produkty mleczne nie są klasycznym źródłem kwasów dietetycznych odpowiedzialnych za erozję; w praktyce częściej wskazuje się na kwaśne napoje i soki owocowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "erozja" i "nieprawidłowa dieta", szukaj odpowiedzi związanej z produktami kwaśnymi (napoje gazowane, soki cytrusowe, energetyki), a nie z produktami kojarzonymi głównie z cukrem lub twardością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To niepróchnicowe ubytki szkliwa powstające na skutek działania kwasów pochodzących z zewnątrz, najczęściej z diety (kwaśne napoje i produkty). Kluczowe są: niskie pH, częsty kontakt i długi czas ekspozycji, a nie wyłącznie ilość cukru.
Sok pomarańczowy jest zwykle kwaśny, więc może obniżać pH w jamie ustnej i sprzyjać demineralizacji szkliwa. Ryzyko rośnie, gdy pije się go często, małymi łykami, między posiłkami lub bez popijania wodą i bez przerwy na regenerację śliny.
Napoje energetyzujące często łączą kwaśny odczyn z nawykiem częstego popijania. Taki sposób spożycia wydłuża kontakt kwasów ze szkliwem. Dodatkowo gazowanie i dodatki smakowe mogą zwiększać odczucie "orzeźwienia", co sprzyja częstemu sięganiu po napój.
Próchnica jest związana głównie z działaniem bakterii i fermentacją cukrów, a erozja to bezpośrednie chemiczne działanie kwasów na szkliwo. W praktyce dieta może sprzyjać obu problemom, ale przy erozji szczególnie istotne są kwaśne napoje i częsty kontakt szkliwa z niskim pH.
Najbardziej ryzykowne są: częste popijanie kwaśnych napojów między posiłkami, sączenie przez długi czas, picie przed snem, trzymanie napoju w ustach oraz brak przerw na działanie śliny. Znaczenie ma też łączenie kilku kwaśnych produktów w krótkim czasie.
W kontekście erozji egzogennej produkty mleczne nie są typowym czynnikiem erozyjnym, bo zwykle nie działają jak kwaśne napoje. U części pacjentów mogą być postrzegane jako bardziej "neutralne" dla szkliwa niż soki cytrusowe czy energetyki. Zalecenia zawsze warto dopasować indywidualnie.
Często większe bywa między posiłkami, gdy kwaśne napoje są popijane wielokrotnie i długo. Podczas posiłku ślina zwykle wydziela się intensywniej, co pomaga buforować kwasy. Najgorsze jest długotrwałe "sączenie" napoju w ciągu dnia.
Częsty błąd to mylenie erozji z próchnicą i wybieranie odpowiedzi sugerujących głównie cukry. Drugi błąd to "efekt zdrowego produktu": uznanie soków owocowych za bezpieczne, mimo że mogą być kwaśne. Warto szukać w odpowiedziach produktów o niskim pH.
Edukacja powinna obejmować ograniczenie kwaśnych napojów, zmianę sposobu spożycia (rzadziej, krócej, najlepiej do posiłku), nawadnianie wodą oraz omówienie nawyków po spożyciu. Ważne jest też zebranie wywiadu dietetycznego i wskazanie sytuacji najwyższego ryzyka.
W praktyce często zaleca się ograniczenie kwaśnych soków lub zmianę nawyków ich spożycia (mniej często, nie "przez cały dzień", najlepiej razem z posiłkiem). Konkretne zalecenia zależą od nasilenia zmian, innych czynników ryzyka i zaleceń lekarza prowadzącego.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ubytki erozyjne egzogenne są związane głównie z częstym kontaktem szkliwa z kwasami z diety.

Materiały:

  • Podręczniki stomatologii zachowawczej (rozdziały: niepróchnicowe ubytki tkanek twardych zęba)
  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki stomatologicznej dla higienistek (dieta a erozja)
  • Artykuły przeglądowe o erozji szkliwa i roli napojów kwaśnych (literatura specjalistyczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego