KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 36.
Pacjent cierpiący na szkorbut posiada niedobór
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szkorbut to choroba wynikająca z niedoboru witaminy C (kwasu askorbinowego), potrzebnej m.in. do syntezy kolagenu. Jej brak prowadzi do kruchości naczyń i krwawień (np. z dziąseł) oraz gorszego gojenia ran. Dlatego pacjent ze szkorbutem ma niedobór witaminy C.

Pełne wyjaśnienie:

Szkorbut jest klasyczną chorobą z niedoboru witaminy C (kwasu askorbinowego). Witamina C pełni ważną rolę jako kofaktor reakcji niezbędnych do prawidłowej syntezy kolagenu. Gdy jej brakuje, kolagen powstaje w sposób nieprawidłowy, co osłabia tkanki łączne i ściany naczyń krwionośnych.

W praktyce klinicznej niedobór witaminy C może powodować m.in.:

  • skłonność do krwawień (także z dziąseł),
  • wybroczyny i łatwe siniaczenie,
  • gorsze gojenie ran,
  • osłabienie i objawy ogólne wynikające z zaburzeń struktur tkankowych.

Dlatego poprawna odpowiedź to witamina C.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • Witamina B1 (tiamina) kojarzy się głównie z układem nerwowym i metabolizmem węglowodanów; jej niedobór prowadzi do innych zespołów objawów niż szkorbut.
  • Witamina A jest kluczowa dla widzenia, nabłonków i odporności; jej niedobór nie daje typowego obrazu szkorbutu.
  • Witamina D odpowiada przede wszystkim za gospodarkę wapniowo-fosforanową i mineralizację kości; jej niedobór wiąże się z zaburzeniami kostnymi, a nie z typowymi krwawieniami dziąseł wynikającymi z defektu kolagenu.

W kontekście pracy higienistki stomatologicznej ważne jest, aby przy nawracających krwawieniach dziąseł (po wykluczeniu typowych przyczyn periodontologicznych) pamiętać o możliwych uwarunkowaniach ogólnych, w tym żywieniowych, i edukować pacjenta w zakresie zbilansowanej diety.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkorbut to choroba spowodowana niedoborem witaminy C (kwasu askorbinowego). Brak tej witaminy zaburza m.in. prawidłową syntezę kolagenu, co skutkuje kruchością naczyń, skłonnością do krwawień oraz problemami z gojeniem ran.
Witamina C jest potrzebna do prawidłowego tworzenia kolagenu. Gdy jej brakuje, tkanki łączne i ściany naczyń są słabsze, co sprzyja krwawieniom, także z dziąseł. Objaw może się nasilać przy współistniejącym stanie zapalnym przyzębia.
Szkorbut należy kojarzyć z witaminą C. To jedno z najbardziej klasycznych skojarzeń w nauce o chorobach niedoborowych: szkorbut = niedobór witaminy C, a nie witamin A, D ani z grupy B.
Zwykle nie. Niedobór witaminy D wiąże się głównie z zaburzeniami mineralizacji kości i gospodarki wapniowo-fosforanowej. Szkorbut natomiast wynika z niedoboru witaminy C i typowo daje krwawienia oraz zaburzenia gojenia związane z defektem kolagenu.
Witaminę C dostarczają przede wszystkim świeże warzywa i owoce. W praktyce warto wskazywać pacjentowi regularne spożywanie różnych warzyw/owoców oraz unikanie długiego przechowywania i nadmiernej obróbki, bo witamina C jest wrażliwa na czynniki zewnętrzne.
Poza objawami w jamie ustnej mogą pojawiać się: skłonność do siniaczenia i wybroczyn, osłabienie, gorsze gojenie ran oraz inne objawy wynikające z osłabienia tkanek łącznych. Interpretacja objawów wymaga jednak różnicowania z innymi chorobami.
Witamina B1 (tiamina) odpowiada głównie za procesy metaboliczne i funkcjonowanie układu nerwowego. Jej niedobór prowadzi do innych zespołów objawów niż szkorbut. W pytaniu o szkorbut kluczowe jest skojarzenie z niedoborem witaminy C.
Wiedza o niedoborach pomaga w edukacji pacjenta i zwróceniu uwagi na możliwe przyczyny ogólne. Przy nietypowych lub nasilonych krwawieniach dziąseł (po ocenie higieny i stanu przyzębia) można zasugerować konsultację lekarską/dietetyczną i omówić rolę diety.
Gdy objawy (np. krwawienia, problemy z gojeniem, nawracające zmiany) nie są proporcjonalne do miejscowych czynników lub współistnieją objawy ogólne oraz wywiad sugeruje dietę ubogą w świeże produkty. Podejrzenie zawsze wymaga weryfikacji w badaniu lekarskim.
Najczęstsze błędy to mylenie jednostek chorobowych między witaminami (np. automatyczne wybieranie D lub A), kierowanie się "popularnością" suplementów zamiast definicją choroby oraz brak skojarzenia objawów krwawienia i gojenia z rolą witaminy C w kolagenie.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że szkorbut to choroba wynikająca z niedoboru witaminy C (kwasu askorbinowego), potrzebnej m.in. do syntezy kolagenu.

Źródła:

  • Harrison's Principles of Internal Medicine, rozdział o niedoborach żywieniowych (scurvy), wydanie aktualne (weryfikacja pojęć: szkorbut = niedobór witaminy C).
  • Marks' Basic Medical Biochemistry: A Clinical Approach, rozdziały o witaminach rozpuszczalnych w wodzie i kolagenie (rola witaminy C w hydroksylacji proliny/lizyny), wydanie aktualne.
  • Lehninger Principles of Biochemistry, część dotycząca białek strukturalnych i modyfikacji potranslacyjnych kolagenu oraz roli askorbinianu, wydanie aktualne.

Materiały:

  • Podręcznik dietetyki klinicznej (rozdziały o witaminach i chorobach z niedoboru)
  • Podstawy patofizjologii (rola witaminy C w kolagenie i naczyniach)
  • Podręcznik higieny stomatologicznej (profilaktyka, edukacja żywieniowa, objawy w jamie ustnej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego