KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 16.
Pacjent, który jest niezdolny do samodzielnej pielęgnacji, ma trudności z przemieszczaniem się. Jako opiekun medyczny, musisz ocenić, jaki sprzęt wspomagający będzie najbardziej odpowiedni. Pacjent jest w stanie samodzielnie poruszać górną część ciała, ale ma problem z poruszaniem dolnych kończyn. Który sprzęt najprawdopodobniej będzie najbardziej odpowiedni w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wózek inwalidzki będzie najwłaściwszy, gdy pacjent ma istotne ograniczenia ruchu kończyn dolnych, ale może używać rąk i tułowia do samodzielnego poruszania się oraz stabilizacji. Kule, laska i chodzik wymagają co najmniej częściowego obciążania nóg i kontroli chodu, co w tym opisie jest utrudnione.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór sprzętu wspomagającego lokomocję powinien wynikać z tego, które segmenty ciała pacjent może bezpiecznie i skutecznie wykorzystywać. W opisie wskazano, że pacjent porusza samodzielnie górną częścią ciała, natomiast ma problem z poruszaniem kończyn dolnych. W takiej sytuacji najbardziej prawdopodobnym wyborem jest wózek inwalidzki, ponieważ pozwala na przemieszczanie się przy ograniczonej pracy nóg, wykorzystując siłę kończyn górnych (napęd ręczny) oraz kontrolę tułowia do utrzymania pozycji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe?

  • Kule – służą do odciążania jednej lub obu kończyn dolnych, ale nadal wymagają wykonywania kroków i koordynacji chodu. Jeżeli problem z poruszaniem nogami jest znaczny, samo odciążenie nie rozwiązuje trudności, a ryzyko upadku może rosnąć.
  • Laska – zapewnia niewielkie podparcie i zwykle stosuje się ją przy lekkich zaburzeniach równowagi lub bólu jednej kończyny. Nie jest wystarczająca, gdy pacjent ma istotną niesprawność kończyn dolnych.
  • Chodzik – daje większą stabilizację niż laska, ale także zakłada możliwość wykonywania kroków i przenoszenia ciężaru ciała, choć w mniejszym zakresie. Przy dużych ograniczeniach ruchu nóg chodzik nie zapewni samodzielnego, efektywnego przemieszczania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się informacja "sprawne ręce/tułów, niesprawne nogi", najczęściej chodzi o rozwiązanie, które pozwala na lokomocję bez chodu, czyli wózek. Jeśli natomiast pacjent chodzi, ale potrzebuje odciążenia/stabilizacji, wtedy rozważa się kule, laskę lub chodzik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wózek jest typowo wskazany, gdy pacjent nie jest w stanie bezpiecznie chodzić lub ma duże ograniczenia pracy kończyn dolnych, a jednocześnie może stabilnie siedzieć i używać kończyn górnych do napędu lub manewrowania. Decyduje też ryzyko upadku i męczliwość podczas chodu.
Laska daje niewielkie podparcie i zwykle pomaga przy lekkiej niestabilności. Kule umożliwiają większe odciążenie kończyny i wymagają dobrej koordynacji. Chodzik daje najszerszą podstawę podparcia, ale nadal zakłada możliwość wykonywania kroków i przenoszenia ciężaru ciała.
Kule pomagają odciążyć nogi, ale nie zastępują samej funkcji chodu. Jeśli pacjent ma duży problem z poruszaniem kończyn dolnych, nadal musi stawiać kroki i kontrolować ustawienie nóg. To może zwiększać ryzyko upadku i przeciążenia kończyn górnych.
Nie zawsze. Chodzik daje większą stabilizację, ale bywa niewygodny w ciasnych przestrzeniach i wymaga koordynacji oraz siły rąk. Laska może wystarczyć przy niewielkiej niestabilności. Wybór zależy od stopnia zaburzeń chodu, równowagi i wydolności pacjenta.
W praktyce ocenia się, czy pacjent potrafi stabilnie siedzieć, chwytać i odpychać obręcze, manewrować oraz hamować. Ważne są też bóle barków/nadgarstków i męczliwość. Często potrzebna jest konsultacja z zespołem terapeutycznym, by dobrać najlepsze rozwiązanie.
Najczęściej myli się sytuacje "pacjent chodzi, ale wymaga wsparcia" z sytuacją "pacjent nie chodzi". Wtedy wybiera się chodzik lub kule automatycznie. Kluczowe jest wychwycenie informacji, czy kończyny dolne realnie umożliwiają chód, czy raczej ograniczenie jest na tyle duże, że potrzebny jest wózek.
Laska zwykle wystarcza, gdy pacjent chodzi samodzielnie, ale potrzebuje lekkiego podparcia dla równowagi lub zmniejszenia obciążenia jednej kończyny (np. ból stawu). Nie jest dobrym wyborem, gdy występują duże deficyty siły lub kontroli kończyn dolnych.
Za chodzikiem przemawia większa potrzeba stabilizacji (szersza podstawa podparcia) oraz trudność w koordynacji pracy kul. Chodzik bywa korzystny u osób z zaburzeniami równowagi, ale nadal wymaga możliwości wykonywania kroków. Jeśli pacjent nie może chodzić, chodzik nie rozwiąże problemu.
Sprawność tułowia wpływa na utrzymanie bezpiecznej pozycji siedzącej, równowagę podczas sięgania oraz kontrolę ciała przy manewrowaniu. Jeśli tułów jest bardzo niestabilny, mogą być potrzebne dodatkowe elementy stabilizujące. Sama informacja o niesprawnych nogach nie wystarcza bez oceny siedzenia.
Ucz się "funkcją": do czego służy sprzęt i jakie warunki musi spełniać pacjent (chód, równowaga, siła rąk, możliwość siedzenia). Pomaga prosta zasada: wózek gdy chodu brak; chodzik/kule/laska gdy chód jest możliwy, ale wymaga wsparcia lub odciążenia.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wózek inwalidzki będzie najwłaściwszy, gdy pacjent ma istotne ograniczenia ruchu kończyn dolnych, ale może używać rąk i tułowia do samodzielnego poruszania się oraz stabilizacji."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Wheelchairs" (informacje ogólne o zastosowaniu), https://medlineplus.gov/wheelchairs.html (dostęp: 2026-02-26)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Canes" (kiedy stosuje się laskę), https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000343.htm (dostęp: 2026-02-26)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Walkers" (zastosowanie chodzików), https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000344.htm (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu rehabilitacji i zaopatrzenia ortopedycznego dla opiekuna medycznego
  • Instrukcje producentów dotyczące bezpiecznego użytkowania wózków i chodzików
  • Poradniki edukacyjne placówek ochrony zdrowia o doborze pomocy do chodzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego