KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 50.
Pacjent, w wyniku poślizgnięcia się na mokrej podłodze, doznał urazu stawu kolanowego. W tej sytuacji opiekun medyczny powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W urazie poupadkowym stawu kolanowego priorytetem jest bezpieczeństwo pacjenta:
należy unieruchomić kończynę w pozycji zastanej i wezwać pogotowie.
Opiekun medyczny nie powinien przemieszczać pacjenta ani samodzielnie decydować o transporcie, bo ruch może pogłębić uraz.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizgnięcie i uraz stawu kolanowego po upadku traktuje się jako sytuację potencjalnie groźną, ponieważ bez oceny medycznej nie da się pewnie wykluczyć m.in. złamania, uszkodzenia więzadeł, przemieszczeń czy krwawienia wewnętrznego w obrębie stawu.

Dlatego prawidłowym działaniem jest unieruchomienie kończyny w pozycji zastanej i wezwanie pogotowia ratunkowego. Unieruchomienie ogranicza ból i ryzyko dalszych uszkodzeń, a wezwanie ZRM zapewnia kwalifikowaną ocenę stanu i bezpieczny transport.

Odpowiedź "Posadzić pacjenta na krześle i unieruchomić kolano." jest ryzykowna, bo sadzanie wymaga zmiany pozycji i często powoduje ruch w stawie. W urazie po upadku lepiej ograniczyć przemieszczanie do minimum.

Odpowiedzi z samodzielnym przewozem ("Unieruchomić kończynę i samodzielnie przewieźć…" oraz "…poruszanie palcami stopy i samodzielnie przewieźć…") są nieprawidłowe w realiach pracy opiekuna medycznego: transport bez kwalifikowanej oceny może pogorszyć uraz, a dodatkowe polecanie ruchów może zwiększać ból i destabilizować kończynę.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: po upadku + podejrzenie urazu kończyny = unieruchomienie, nie ruszać, wezwać wykwalifikowaną pomoc. To łączy pierwszą pomoc z bezpieczeństwem pacjenta i zakresem kompetencji opiekuna medycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbezpieczniej jest unieruchomić kończynę w pozycji zastanej, uspokoić pacjenta, ocenić podstawowe funkcje życiowe i wezwać pogotowie. Należy unikać przemieszczania i "sprawdzania" ruchomości kolana, bo to może pogłębić uraz.
Samodzielny transport bez kwalifikowanej oceny może nasilić uraz (np. przemieszczenie, krwawienie, uszkodzenie tkanek). Opiekun medyczny nie ma kompetencji do oceny ciężkości urazu i wyboru metody transportu, więc bezpieczniej jest wezwać ZRM.
Unieruchamia się kończynę w pozycji zastanej, ograniczając ruch w stawie. Celem jest stabilizacja i komfort pacjenta do czasu przyjazdu wykwalifikowanej pomocy. Nie wykonuje się na siłę zgięć/wyprostów ani "nastawiania" kolana.
Gdy doszło do urazu po upadku i istnieje podejrzenie uszkodzenia kończyny (ból, obrzęk, niestabilność, trudność w staniu), najbezpieczniej jest wezwać pogotowie. Opiekun medyczny nie powinien sam rozstrzygać, czy uraz jest "lekki".
Najczęściej nie, bo sadzanie wymaga przemieszczenia i może powodować dodatkowe ruchy w kolanie. Po urazie poupadkowym priorytetem jest ograniczenie ruchu, stabilizacja kończyny i wezwanie pomocy. Zmiana pozycji powinna być minimalna i uzasadniona bezpieczeństwem.
Typowym błędem jest próba "szybkiego postawienia" lub przewiezienia pacjenta na własną rękę oraz proszenie o wykonywanie ruchów w chorej nodze. Takie działania mogą pogłębić uraz. Lepsze jest unieruchomienie i wezwanie wykwalifikowanej pomocy.
Podaj miejsce zdarzenia, wiek pacjenta (jeśli znasz), co się stało (upadek/poślizgnięcie), jakie są objawy (ból kolana, niemożność obciążenia, obrzęk), czy pacjent jest przytomny i czy oddycha. To ułatwia dobór pilności i zasobów.
Nie powinien tego rozstrzygać samodzielnie. Opiekun medyczny działa w zakresie opiekuńczo-pielęgnacyjnym i bezpieczeństwa pacjenta, bez uprawnień diagnostycznych. W praktyce oznacza to: zabezpieczyć uraz, nie pogłębiać go ruchami i wezwać pomoc medyczną.
Niepokojące są m.in. silny ból, szybko narastający obrzęk, wyraźna deformacja, niemożność obciążenia kończyny, drętwienie lub zaburzenia czucia w stopie. Nawet bez tych objawów po urazie poupadkowym bezpiecznie jest unieruchomić i wezwać pomoc.
Ucz się schematów postępowania: bezpieczeństwo, ocena podstawowych funkcji, unieruchomienie w pozycji zastanej, wezwanie pomocy i dokumentacja zdarzenia. Ćwicz scenariusze upadków pacjenta i rozróżniaj, co wolno opiekunowi medycznemu, a co wymaga personelu uprawnionego.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w urazie poupadkowym stawu kolanowego priorytetem jest bezpieczeństwo pacjenta: należy unieruchomić kończynę w pozycji zastanej i wezwać pogotowie.

Źródła:

  • Ustawa o niektórych zawodach medycznych z 17 sierpnia 2023 r. (szczegółowej podstawy: art./Dz.U. nie podano w danych wejściowych)
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2025 r. dotyczące wykonywania zawodu opiekuna medycznego (szczegółowej podstawy: §/Dz.U. nie podano w danych wejściowych)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pierwszej pomocy (unieruchamianie urazów kończyn)
  • Wewnętrzne procedury placówki dotyczące upadków pacjentów i zdarzeń niepożądanych
  • Podstawy prawne i opis kompetencji opiekuna medycznego (akt prawny wskazany w materiałach kursu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego