KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Pacjent z chorobą Alzheimera ma trudność z kolejnością założenia odzieży. W jaki sposób należy pomóc pacjentowi w wykonaniu tej czynności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby z chorobą Alzheimera często występują trudności z planowaniem i sekwencjonowaniem czynności.
Najbardziej pomocne jest wsparcie środowiskowe: przygotowanie ubrań w kolejności zakładania, aby pacjent mógł wykonać kolejne kroki samodzielnie, bez przeciążania instrukcjami i bez wyręczania.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Alzheimera dochodzi do zaburzeń pamięci oraz funkcji wykonawczych, przez co pacjent może mieć trudność z ustaleniem kolejności kroków w czynnościach złożonych (np. ubieraniu). W takiej sytuacji celem opiekuna jest kompensacja deficytów przy jednoczesnym zachowaniu jak największej samodzielności pacjenta.

Rozwiązaniem praktycznym jest przygotowanie i ułożenie odzieży w kolejności zakładania. To tzw. wskazówki wizualne/środowiskowe: pacjent widzi "następny element" i może go założyć, bez konieczności pamiętania całej sekwencji. Metoda zmniejsza obciążenie poznawcze, ogranicza liczbę decyzji i sprzyja poczuciu sprawczości.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej właściwe w typowej sytuacji demencji:

  • Pisemna instrukcja wymaga czytania ze zrozumieniem i utrzymania informacji w pamięci roboczej; te funkcje bywają osłabione, więc pacjent może nie skorzystać z takiej pomocy.
  • Wyręczanie może chwilowo przyspieszyć czynność, ale zmniejsza trening umiejętności i sprzyja szybszej utracie samodzielności oraz bierności.
  • Samo wyjaśnianie słowne (zwłaszcza wieloetapowe) może przeciążać uwagę i pamięć roboczą; lepsze są krótkie wskazówki i organizacja otoczenia.

W praktyce warto dodatkowo ograniczyć rozpraszacze (tylko jeden zestaw ubrań), podawać polecenia jednoetapowe i reagować cierpliwie, wspierając pacjenta, a nie przejmując całą czynność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najlepiej stosować wskazówki środowiskowe: przygotować ubrania i podawać je w kolejności zakładania.

Dzięki temu pacjent wykonuje czynność sam, a opiekun jedynie zmniejsza trudność zadania. Unika się przeciążenia instrukcjami i wzmacnia poczucie samodzielności.

Układanie ubrań w kolejności zakładania jest wskazówką wizualną, która zastępuje planowanie etapów.

Zmniejsza liczbę decyzji i obciążenie pamięci roboczej. Pacjent skupia się na jednym kroku naraz, co zwykle ułatwia wykonanie czynności dnia codziennego.

ADL (Activities of Daily Living) to podstawowe czynności dnia codziennego, np. ubieranie, higiena, jedzenie, toaleta i przemieszczanie się.

W opiece celem jest wspieranie pacjenta tak, aby wykonywał ADL w możliwie największym zakresie samodzielnie i bezpiecznie.

Zwykle jest to metoda mniej skuteczna.

Instrukcje pisemne wymagają czytania ze zrozumieniem i zapamiętania kolejnych kroków, co w demencji może być osłabione. Lepsze są krótkie wskazówki oraz przygotowanie otoczenia (np. ubrania ułożone w kolejności).

Wyręczanie może chwilowo ułatwiać opiekę, ale ogranicza aktywność pacjenta i trening umiejętności.

Skutkiem bywa szybsza utrata sprawności, spadek motywacji oraz narastanie zależności. Bezpieczniej jest pomagać "tyle, ile trzeba", pozostawiając pacjentowi możliwie dużo działania.

Częste są trudności z sekwencjonowaniem (ustaleniem kolejności), koncentracją uwagi i pamięcią roboczą.

Pacjent może nie pamiętać następnego kroku, mylić elementy garderoby lub gubić się w wieloetapowym zadaniu. Pomagają proste kroki i wskazówki wizualne.

Zmniejsz liczbę bodźców: przygotuj tylko jeden komplet ubrań, zapewnij spokojne otoczenie i czas bez pośpiechu.

Stosuj krótkie komunikaty jednoetapowe, pokazuj gestem, a gdy pacjent jest zmęczony, rób przerwy. Unikaj oceniania i poprawiania w sposób krytyczny.

Gdy pacjent nie radzi sobie mimo wskazówek, pojawia się ryzyko upadku, wychłodzenia lub silnego pobudzenia.

Wtedy pomoc należy stopniować: od przygotowania ubrań, przez podawanie pojedynczych elementów, aż po częściowe asystowanie. Zawsze warto wracać do samodzielności, gdy to możliwe.

Typowe błędy to: zbyt długie instrukcje, kilka poleceń naraz, szybkie tempo oraz poprawianie pacjenta w sposób wywołujący wstyd.

Lepiej mówić krótko, spokojnie i konkretnie, używać gestów oraz dostosować pomoc do aktualnych możliwości pacjenta.

Może pojawić się trudność w wykonaniu znanej czynności mimo sprawności ruchowej: pacjent myli kolejność, wkłada ubranie "na odwrót" lub nie potrafi rozpocząć kolejnego kroku.

W takiej sytuacji pomagają proste sekwencje, demonstracja i przygotowanie ubrań w kolejności, zamiast tłumaczeń wieloetapowych.

info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Alzheimer's Association – "Dressing and grooming" (caregiving guidance), https://www.alz.org/help-support/caregiving/daily-care/dressing (dostęp: 2026-03-01)
  • NHS (UK) – "Dementia and getting dressed" (information for carers), https://www.nhs.uk/conditions/dementia/about/ (sekcje dla opiekunów, dostęp: 2026-03-01)
  • Alzheimer's Society (UK) – poradniki dla opiekunów dotyczące codziennych czynności (ubieranie), https://www.alzheimers.org.uk/get-support/daily-living (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o opiece nad osobą z demencją (ADL, komunikacja, bezpieczeństwo)
  • Podręczniki i skrypty dla kwalifikacji MED.14 dotyczące opieki nad osobą chorą i niesamodzielną
  • Zalecenia organizacji zajmujących się demencją (poradniki opiekuna: ubieranie, higiena, komunikacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego