KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 2.
Pacjent z paraplegią ma przede wszystkim trudności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Paraplegia oznacza porażenie lub znaczny niedowład kończyn dolnych (zwykle w następstwie uszkodzenia rdzenia kręgowego), dlatego najważniejszą trudnością pacjenta jest lokomocja i zmiana pozycji.
Pozostałe czynności (czytanie, pisanie, jedzenie) mogą być zachowane, jeśli nie ma innych współistniejących zaburzeń.

Pełne wyjaśnienie:

Paraplegia to stan, w którym dochodzi do porażenia lub znacznego niedowładu kończyn dolnych (często z towarzyszącymi zaburzeniami czucia i funkcji autonomicznych), najczęściej w wyniku uszkodzenia rdzenia kręgowego na poziomie piersiowym lub lędźwiowym. Z tego powodu podstawową, najbardziej typową konsekwencją funkcjonalną są trudności związane z poruszaniem się: chodzeniem, utrzymaniem pozycji stojącej, a często także bezpiecznymi transferami (np. łóżko–wózek) i pokonywaniem barier architektonicznych.

Odpowiedź "w poruszaniu się" jest więc poprawna, bo bezpośrednio wynika z definicji i obrazu klinicznego paraplegii – dotyczy funkcji, które w tym stanie są najbardziej ograniczone.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne jako "przede wszystkim", ponieważ odnoszą się do innych obszarów funkcjonowania:

  • "w czytaniu" – czytanie zależy głównie od sprawności wzroku, uwagi i funkcji poznawczych, a nie od porażenia kończyn dolnych. Paraplegia sama w sobie nie musi pogarszać tych zdolności.
  • "w pisaniu" – pisanie wymaga przede wszystkim sprawności kończyn górnych i koordynacji manualnej. W paraplegii kończyny górne zwykle pozostają sprawne (w odróżnieniu od tetraplegii), więc to nie jest typowa główna trudność.
  • "w spożywaniu posiłków" – jedzenie może sprawiać trudność przy zaburzeniach kończyn górnych, połykania lub świadomości; w paraplegii nie jest to problem dominujący, choć mogą pojawić się bariery organizacyjne (np. pozycjonowanie), ale nadal nie jest to sedno definicji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie zawiera nazwę jednostki/terminu (np. paraplegia), najpierw dopasuj go do najbardziej typowej utraconej funkcji (tu: mobilność kończyn dolnych). Dopiero potem rozważ, czy inne trudności mogą współistnieć, ale nie będą odpowiedzią na "przede wszystkim".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Paraplegia to porażenie lub znaczny niedowład obejmujący głównie kończyny dolne, najczęściej po uszkodzeniu rdzenia kręgowego. W praktyce oznacza to duże ograniczenia w chodzeniu i samodzielnym przemieszczaniu się, przy zwykle zachowanej sprawności kończyn górnych.
Najczęściej dotyczą mobilności: zmiany pozycji w łóżku, transferu na wózek, korzystania z toalety i prysznica oraz pokonywania barier (progi, schody). Czynności wymagające głównie rąk, jak jedzenie czy pisanie, często są możliwe, jeśli nie ma innych zaburzeń.
Bo termin opisuje zaburzenie funkcji ruchowych kończyn dolnych. Upośledzenie mięśni nóg i często czucia powoduje, że chód i stabilne stanie są trudne albo niemożliwe, co bezpośrednio przekłada się na lokomocję i samodzielność w przemieszczaniu.
Paraplegia dotyczy głównie kończyn dolnych, natomiast tetraplegia obejmuje także kończyny górne. W konsekwencji w tetraplegii częściej występują duże trudności z jedzeniem, pisaniem i czynnościami manualnymi, a w paraplegii dominują problemy z mobilnością i transferami.
Nie zawsze. Sama paraplegia nie musi zaburzać chwytu ani połykania, więc pacjent może jeść samodzielnie. Trudności mogą się pojawić pośrednio (np. niewygodna pozycja, zmęczenie, ból) lub przy chorobach współistniejących, ale nie jest to objaw "przede wszystkim".
Pomoc obejmuje bezpieczne transfery (np. łóżko–wózek), asekurację, właściwe ustawienie wózka i hamulców, przygotowanie otoczenia oraz dobór pomocy technicznych zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego. Kluczowe jest też dbanie o ergonomię pracy, by nie przeciążać kręgosłupa.
Najczęstsze ryzyka to odleżyny, przykurcze, infekcje dróg moczowych, zaparcia, zakrzepica i pogorszenie wydolności. Dlatego ważne są zmiany pozycji, profilaktyka przeciwodleżynowa, nawodnienie, ruch bierny/czynny w możliwym zakresie oraz obserwacja skóry.
Zwykle nie bezpośrednio. Czytanie zależy od wzroku, koncentracji i funkcji poznawczych, a paraplegia jest przede wszystkim zaburzeniem ruchowym i często czuciowym kończyn dolnych. Zaburzenia poznawcze mogą wystąpić z innych przyczyn, ale nie wynikają typowo z samej paraplegii.
Zależy to od poziomu i rozległości uszkodzenia rdzenia oraz efektów rehabilitacji. Część osób może poruszać się z ortezami i pomocą, ale wielu pacjentów korzysta głównie z wózka dla bezpieczeństwa i samodzielności. Decyzję określa zespół medyczny i rehabilitacyjny.
Wyrażenia typu "przede wszystkim", "najbardziej typowe" lub "główne" wskazują, że trzeba wybrać dominujący problem wynikający z definicji stanu. W paraplegii będzie to mobilność, a nie czynności zależne od funkcji poznawczych lub manualnych.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Merck Manual Consumer Version (PL): "Urazy rdzenia kręgowego" – opis skutków uszkodzenia rdzenia i niedowładów/porazeń (paraplegia), https://www.msdmanuals.com/pl/dom/ (dział: układ nerwowy) - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN: hasło "paraplegia" – definicja medyczna terminu, https://encyklopedia.pwn.pl/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki anatomii i fizjologii człowieka (układ nerwowy, funkcje ruchowe)
  • Materiały z podstaw neurologii i rehabilitacji dla opiekuna medycznego (ADL, mobilizacja, transfery)
  • Publikacje edukacyjne o urazach rdzenia kręgowego i następstwach funkcjonalnych (paraplegia, tetraplegia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego