KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
Pacjent z uszkodzeniem rdzenia na poziomie C5 może poruszać się samodzielnie na wózku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzenie rdzenia na poziomie C5 zwykle powoduje tetraplegię z istotnym ograniczeniem funkcji dłoni i siły kończyn górnych. W praktyce utrudnia to efektywne, długotrwałe napędzanie wózka ręcznego. Dlatego realną formą samodzielnej mobilności jest najczęściej wózek elektryczny.
Dobór ma wynikać z możliwości funkcjonalnych.

Pełne wyjaśnienie:

Poziom uszkodzenia rdzenia kręgowego determinuje, jakie grupy mięśniowe zachowują sprawność i na ile pacjent będzie w stanie wykonać czynności dnia codziennego oraz poruszać się samodzielnie. Uszkodzenie na poziomie C5 jest typowo związane z tetraplegią, w której funkcja kończyn górnych jest ograniczona, a szczególnie upośledzona bywa precyzja chwytu i możliwość długotrwałego generowania siły potrzebnej do napędu wózka ręcznego.

Odpowiedź "elektrycznym." jest właściwa, ponieważ wózek elektryczny kompensuje niedobór siły i wytrzymałości oraz pozwala na bardziej niezależną mobilność w środowisku domowym i zewnętrznym. W kontekście doboru środka pomocniczego kluczowe jest, czy pacjent jest w stanie praktycznie poruszać się samodzielnie (a nie tylko wykonać kilka pchnięć obręczy na krótkim odcinku).

Odpowiedź "aktywnym." (rozumianym jako wózek ręczny do samodzielnego napędu) może być myląca: przy C5 często brakuje sprawności dłoni i stabilizacji potrzebnej do efektywnego i bezpiecznego napędzania, zwłaszcza na dłuższych dystansach lub przy przeszkodach. "pasywnym." sugeruje wózek, w którym pacjent nie napędza się sam, co stoi w sprzeczności z warunkiem samodzielnego poruszania się. "mechanicznym." bywa potocznie używane jako synonim ręcznego, ale w takim ujęciu problem pozostaje ten sam: bez odpowiedniej funkcji kończyn górnych samodzielna mobilność jest ograniczona.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się poziom C (odcinek szyjny), rozważ, czy pacjent ma wystarczającą funkcję rąk i siłę do napędu wózka ręcznego. Jeśli samodzielny napęd jest mało realistyczny, najczęściej właściwym wyborem jest wózek elektryczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziom C5 zwykle wiąże się z tetraplegią i ograniczeniem funkcji kończyn górnych, zwłaszcza dłoni i chwytu. W praktyce może to utrudniać precyzyjne operowanie obręczami wózka ręcznego oraz długotrwałe generowanie siły. Dlatego przy doborze wózka ocenia się realną samodzielność w napędzie.
Zwykle chodzi o funkcjonalną, praktyczną niezależność: pacjent potrafi przemieszczać się w typowych warunkach (np. w domu, na korytarzu, na zewnątrz) bez stałej pomocy drugiej osoby. Nie wystarcza możliwość wykonania krótkiego ruchu. Kluczowe są siła, chwyt, wytrzymałość i kontrola tułowia.
Wózek elektryczny zmniejsza wymagania dotyczące siły i sprawności kończyn górnych. Przy C5 napęd ręczny może być niewydolny na dłuższych dystansach, w terenie lub przy przeszkodach. Elektryk pozwala zachować większą niezależność, ogranicza przeciążenia barków i bywa bardziej realistyczny w codziennym funkcjonowaniu.
Wózek aktywny jest przeznaczony do samodzielnego napędu (zwykle obręczami) i wymaga odpowiedniej siły oraz kontroli kończyn górnych. Wózek pasywny jest projektowany głównie do pchania przez opiekuna; pacjent może w nim siedzieć, ale nie zakłada się efektywnej samodzielnej lokomocji.
Nie zawsze. Dobór zależy od poziomu i kompletności uszkodzenia, siły oraz sprawności rąk, kontroli tułowia i warunków środowiskowych. Część osób może korzystać z wózka ręcznego w określonych warunkach lub z osprzętem ułatwiającym napęd. Na egzaminie liczy się typowy, najbardziej prawdopodobny wybór.
Częsty błąd to zakładanie, że skoro pacjent "ma ręce", to poradzi sobie z wózkiem ręcznym. Pomija się wtedy problem chwytu, wytrzymałości i ryzyko przeciążeń barków. Drugi błąd to mylenie nazewnictwa (np. "mechaniczny" vs "aktywny") bez odniesienia do funkcji i samodzielnego napędu.
Wózek pasywny dobiera się, gdy pacjent nie jest w stanie bezpiecznie i skutecznie napędzać wózka sam, a głównym celem jest transport i pozycjonowanie. Dotyczy to m.in. znacznych ograniczeń siły, bólu, szybkiego męczenia się lub braku kontroli postawy. Wtedy zakłada się udział opiekuna w przemieszczaniu.
Ocenia się m.in. siłę i zakres ruchu kończyn górnych, jakość chwytu, stabilność tułowia, masę ciała, tolerancję pozycji siedzącej, środowisko użytkowania (progi, podjazdy), potrzeby transportowe oraz ryzyko odleżyn. Na tej podstawie dobiera się typ napędu, siedzisko, oparcie i wyposażenie.
Poziom C5 jest wskazówką, ale funkcja zależy też od tego, czy uszkodzenie jest całkowite czy niecałkowite, jakie są rezerwy siły, współistniejące przykurcze, spastyczność oraz efekty rehabilitacji. W zadaniach testowych zwykle przyjmuje się typowy obraz funkcjonalny dla danego poziomu, aby wskazać najbardziej prawdopodobny dobór.
Ucz się mapy funkcjonalnej poziomów (C4–C8, Th, L) i łącz ją z zadaniami: chwyt, transfery, napęd wózka, stabilizacja tułowia. Ćwicz krótkie scenariusze: "jaki typ wózka i dlaczego". Zwracaj uwagę na słowa kluczowe w pytaniu: "samodzielnie", "na zewnątrz", "długie dystanse".
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że uszkodzenie rdzenia na poziomie C5 zwykle powoduje tetraplegię z istotnym ograniczeniem funkcji dłoni i siły kończyn górnych.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rehabilitacji neurologicznej dotyczące poziomów uszkodzenia rdzenia a funkcjonalności
  • Podręczniki/opracowania z doboru wózków inwalidzkich (ręcznych i elektrycznych) w zależności od możliwości pacjenta
  • Standardowe skale i opisy funkcjonalne pacjentów z tetraplegią używane w rehabilitacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego